Godzilla vernietigde Tokio toen de Kaiju 72 jaar geleden voor het eerst uit de diepte tevoorschijn kwam in het origineel Godzilla‘S ging in première in Japan, maar belandde pas twee jaar later in de VS. Godzilla: Koning van de Monsters! was een Amerikaanse bewerking die verder ging dan het nasynchroniseren van de film in het Engels, door scènes en een nieuwe hoofdpersoon toe te voegen, een Amerikaanse verslaggever die als point-of-view-personage diende voor het publiek uit de jaren vijftig dat naar deze buitenlandse film keek. Terwijl de originele 1954 Godzilla is een meesterwerk en veruit de sterkste van de twee versies, Koning der monsters! is een grotendeels respectvolle en effectieve bewerking die een belangrijke rol heeft gespeeld bij het maken van Godzilla tot een internationaal icoon. Daar kunnen we Steve Martin voor bedanken.
Nou, nee, nee naar Steve Martin. Terwijl Alleen moord in het gebouw ster was er toen Koning der monsters! uitkwam, had de cabaretier niets met Godzilla te maken omdat hij 10 jaar oud was. Steve Martin was toevallig de naam van het Amerikaanse verslaggeverpersonage dat de Amerikaanse aanpassing aan de plot toevoegde. Steve Martin heeft Godzilla geweldig aan de wereld voorgesteld, omdat zowel het personage als de acteur die hem speelde, Raymond Burr, begrepen wat Godzilla belangrijk maakte – en ze zouden dertig jaar later terugkomen om het te bevestigen.
In grote lijnen gesproken, Godzilla (Gojira in het Japans) en Godzilla: Koning van de Monsters! hebben hetzelfde basisverhaal. Een gigantisch monster komt uit de zee tevoorschijn en valt Tokio aan. Een gemartelde wetenschapper, Dr. Serizawa, heeft een wapen gemaakt dat kan worden gebruikt om Godzilla te vernietigen, maar hij wil het bestaan ervan niet aan de wereld onthullen omdat hij bang is voor wat er zou kunnen gebeuren. Een driehoeksverhouding tussen de vrouw met wie hij verloofd was en de zeeman waarin ze echt geïnteresseerd is, maakt de zaken ingewikkelder, en de wetenschapper laat uiteindelijk toe dat het wapen wordt gebruikt om het monster te doden, maar offert zichzelf daarbij op, zodat het nooit meer kan worden nagemaakt. IN Koning der monsters!Steve Martin is een verslaggever die in Tokio terechtkomt wanneer schepen op mysterieuze wijze beginnen te zinken, dus hij gaat mee om erover te rapporteren en uiteindelijk verslag te doen van de vernietiging van Tokio zelf. Hij kent Serizawa toevallig van de vooroorlogse universiteit, wat hem helpt betrokken te raken bij het hoofdverhaal, ook al is hij in de eerste plaats een omstander en niet iemand die de gebeurtenissen actief aanstuurt.
Gefilmd gedurende zes dagen met sets en body doubles die de illusie hielpen verkopen dat Steve Martin de hele tijd in de film had gezeten. Koning der monsters! is een behoorlijk indrukwekkende aanpassingsklus. Een groot deel van de dialoog tussen Japanse karakters is niet nagesynchroniseerd en wordt vertaald voor Steve (en het publiek), wat duidelijk maakt dat dit een Japans verhaal is; wij zijn slechts waarnemers. Bepaalde keuzes, zoals het openen van de film in mediares met een gewonde Steve die uit de ruïnes van Tokio wordt getrokken en vervolgens in flashback onthult wat er is gebeurd, is een goed verhaal.
Godzilla stampt door de stad Godzilla, koning van de monsters!de opnieuw uitgegeven Amerikaanse editie van Godzilla.
Ambassadefoto’s/Moviepix/Getty Images
Het is niet perfect. Godzilla is een horrorfilm gemaakt door mensen wier land minder dan tien jaar voordat de film uitkwam, werd getroffen door twee kernwapens, en dat is te zien. Koning der monsters! verwijdert de meeste voor de hand liggende verwijzingen naar atoom- of waterstofbomtests, bagatelliseert de anti-oorlogsthema’s, en eindigt met name met Steve Martin die opmerkt dat met de dood van Godzilla ‘de wereld kan ontwaken en weer kan leven’. Het origineel eindigt met een grimmige waarschuwing dat er zeker nog een Godzilla zal verschijnen als de bomproeven doorgaan. Het is precies om deze reden Godzilla is een meesterwerk en Koning der monsters! is goed voor wat het is.
Deze veranderingen hebben vrijwel zeker ook geholpen Koning der monsters! een treffer. Toen de film op 4 april 1956 werd uitgebracht, zou het pas de vierde buitenlandse film ooit worden die meer dan $ 1 miljoen opbracht aan de Amerikaanse kassa. Het is moeilijk voor te stellen dat dit halverwege de jaren vijftig zou gebeuren; de VS hadden het origineel Godzilla gewoon ondertiteld worden en in de bioscopen verschijnen – of zelfs als het nagesynchroniseerd is, maar verder volledig onveranderd is gebleven ten opzichte van het origineel. Het publiek had een waarnemer zoals zij nodig (gaf aan dat Burr Canadees was) om als standpunt te dienen. Het is pas de laatste decennia dat het algemene publiek meer openstaat voor ‘buitenlandse’ films. En hoewel het leuk is om te bedenken dat de meer expliciete, huiveringwekkende verwijzingen naar de verschrikkingen van Amerikaanse bombardementen en voortdurende kernproeven de Yankee-bioscoopbezoekers uit de Koude Oorlog niet zouden hebben afgeschrikt, kun je helaas zien waarom de diepere boodschap van Godzilla zou zijn weggelaten ten gunste van de uitvoering.
De Godzilla Koning van de Monsters! de poster maakt reclame voor de hoofdrol van Raymond Burr.
Universal History Archive/Universal Images Group/Getty Images
Maar hoewel het slotrapport van Steve Martin de atomaire horror die Godzilla vertegenwoordigde bagatelliseerde, nam hij Godzilla serieus in plaats van hem te behandelen als een dom popcornmonster. Dit werd vooral duidelijk toen Steve Martin bijna dertig jaar later terugkeerde Godzilla 1985. Een Amerikaanse herbewerking van De terugkeer van Godzillade film uit 1984 die alle steeds gekkere sequels uit de jaren 60 en 70 afschafte ten gunste van een soberder reboot van de franchise, 1985 deed een slechtere versie van wat Koning der monsters! deed. Er werden nieuwe scènes toegevoegd waarin Amerikanen nadachten over wat ze moesten doen aan Godzilla’s aanval op Japan, en verhaallijnen werden geknipt of veranderd – het meest aanstootgevend was een verandering om het te laten lijken alsof een Sovjet-soldaat opzettelijk een kernwapen tot ontploffing bracht dat Godzilla zou doen herleven in plaats van dat het een ongeluk was zoals in de originele film. Er was ook gratis Dr. Pepper-productplaatsing.
Raymond Burr was echter onschuldig. Hoewel Burr in zijn latere jaren en met een slechte gezondheid terugkeerde om zijn rol opnieuw op zich te nemen Koning der monsters!aangezien de voormalige verslaggever is ingeschakeld als Godzilla-expert omdat hij uit de eerste hand ervaring had met de kaiju. Uit respect voor Godzilla’s belang als nucleaire allegorie weigerde Burr de producenten van deze Amerikaanse versie toe te staan Godzilla te bespotten door hem komische regels te laten spreken. Als je de toegevoegde Amerikaanse scènes ziet in de Godzilla 1985Het is duidelijk dat Burr tonaal in een andere film zit dan de rest van de grappenmakers op de nep-Pentagon-set. Steve Martin hielp het Westen kennis te maken met Godzilla. Het was misschien niet perfect, maar hij begreep dat dit geen gewoon monster was. Dat was decennia later niet veranderd.
Eén ding was echter halverwege de jaren tachtig duidelijk veranderd. Op dit punt ander Steve Martin – de komiek – was verschenen in films als Eikel En De man met twee hersenen. Het is dus binnen godzilla 1985, Burr’s karakter wordt alleen genoemd door “Steve” of “Meneer Martin.”
