Cao Fei staat al drie jaar in die velden. ‘Dash’, haar nieuwe multimediaproject in de Fondazione Prada in Milaan (9 april – 28 september 2026), is het resultaat van de tijd die ze heeft doorgebracht met kijken: in de rijstvelden van Zuid-China, in de stabilisatiezones aan de woestijnrand in het noordwesten, in de bananenplantages van Zuidoost-Azië, waar de boeren wierook branden die ze ooit aan hun drones aanboden en verbranden. Cao Fei aarzelde niet bij dat beeld. Ze bouwde er een hele installatie omheen.
De show beslaat het Podium, het centrale tentoonstellingsgebouw van Fondazione Prada, ontworpen door OMA, verdeeld over twee verdiepingen. Op de begane grond heeft ze een landelijke omgeving op ware grootte gebouwd: een rijstgraanschuurtent die ook dienst doet als bioscoop, een tempel geweven uit mestzakken, een werkend landbouwstation, een bananenplantage omgeven door zonnepanelen en slimme landbouwmachines. De grens tussen scenografie en antropologie is hier bewust dun. Het is niet de bedoeling dat je deze dingen van een afstand bekijkt. Het is bedoeld om je een beetje onzeker te laten voelen of je een kunstwerk of een dorp bent binnengegaan.
Het centrale videowerk, ook wel Dash genoemd, is bijna 47 minuten lang te zien op twee schermen in de zaal van de graanschuur. Het volgt de hele landbouwcyclus, van zaaien tot oogsten, terwijl de velden veranderen in precisielaboratoria. Drones bewegen zich met een vreemde gratie door het frame, hun vliegroutes worden doorkruist door de technici die ze programmeren, de arbeiders die naar ze kijken, en de gemeenschappen die ze in sommige gebieden als heilig zijn gaan beschouwen. De film is niet redactioneel bewerkt. Het merkt op, met het geduld van iemand die begrijpt dat de belangrijkste kwesties niet benadrukt hoeven te worden.
Het middelste videostuk, ook wel Dash genoemd, loopt bijna 47 minuten over twee schermen in de zaal van de graanschuur. Het volgt de hele landbouwcyclus, van zaaien tot oogsten, terwijl de velden veranderen in precisielaboratoria. Drones bewegen zich met een vreemde gratie door het frame, hun vliegroutes worden doorkruist door de technici die ze programmeren, de arbeiders die naar ze kijken, en de gemeenschappen die ze in sommige gebieden als heilig zijn gaan beschouwen. De film is niet redactioneel bewerkt. Het merkt op, met het geduld van iemand die begrijpt dat de belangrijkste kwesties niet benadrukt hoeven te worden.
Dash-180c, de VR-installatie omgeven door kunstmatige bananenbomen, neemt deze logica mee naar de toekomst. Je neemt het perspectief aan van een afgedankte drone, model 180c, gereactiveerd door een jonge aap bij een verlaten benzinestation. Van daaruit reis je door een landschap dat volledig is gereorganiseerd door een technologische revolutie: door robots onderhouden terrasvelden, drijvende kassen, kunstmatige wolken, tempels die half in de vegetatie zijn begraven. Het is sciencefiction die eerder forensisch dan fantastisch aanvoelt, minder over wat er zou kunnen gebeuren en meer over wat al stilletjes gebeurt.
De eerste verdieping verandert de temperatuur. Hier legt Cao Fei zijn onderzoek uiteen: documentairefilms, archieffoto’s, propagandaposters uit de oprichtingsjaren van de Volksrepubliek, wetenschappelijke en educatieve dia’s vanaf de hervormings- en openingsperiode in 1978 en later. Deze materialen zijn geen decoratie. Ze voeren een betoog over continuïteit, over het feit dat China’s huidige investeringen in landbouwtechnologie geen breuk met zijn geschiedenis zijn, maar een verlengstuk ervan, een nieuw hoofdstuk in hetzelfde lange project om de grond productief te maken.
Land Ceremony, die bezoekers op deze verdieping verwelkomt, maakt die continuïteit fysiek. Het is gemaakt van lokale Lombardische rijst en traditionele volksmaterialen, versierd met drone-componenten en is rechtstreeks gebaseerd op het oude Chinese ‘rijstdraak’-ritueel, rijst in de vorm van een draak, aangeboden aan voorouders om overvloed op te roepen. De drone-onderdelen zijn geen ironische toevoegingen. Ze zijn oprecht.
Wat Cao Fei hier heeft gedaan is een portret van een landbouwrevolutie waar het grootste deel van de kunstwereld nog niet rechtstreeks naar heeft gekeken. Slimme landbouw is een van de meest consequente technologische verschuivingen van deze eeuw, die van invloed zijn op de voedselzekerheid, het landgebruik, de arbeidsmarkten, ecologische systemen en het culturele weefsel van plattelandsgebieden over de hele wereld. Het is ook bijna volledig onzichtbaar in het hedendaagse kunstdiscours.
Ze heeft er serieus naar gekeken, met complexiteit en zonder sentimentaliteit. Het resultaat is een show die zijn ambities waarmaakt: groots van omvang, nauwkeurig van opzet en werkelijk verontrustend in de best mogelijke zin. Je verlaat Fondazione Prada en denkt na over wie het land bewerkt, wie eigenaar is van de gegevens, wie het ritueel erft, en wat we precies verliezen als een drone voor ons bidt.
Woord van Donald Gjoka
