Er is een moment vroeg in de onwaarschijnlijk genoemde film uit 1966 Billy the Kid versus Dracula waar de graaf (John Carradine), wiens echte naam nooit hardop wordt uitgesproken, een geeuw onderdrukt terwijl hij in de postkoets rijdt. Geeuwen vampiers? Het is twijfelachtig; waarschijnlijker is het gewoon veteraan Carradine die nog steeds dezelfde hoge hoed draagt die hij droeg voor de rol in beide Dracula’s huis En Frankensteins huis meer dan twintig jaar eerder en toonde er zijn totale verveling mee.
De helft van een dubbelfunctie die op maat is gemaakt voor het drive-in-tijdperk, Billy the Kid versus Dracula verscheen zes decennia geleden op hetzelfde affiche met het even gekke geluid Jesse James ontmoet de dochter van Frankenstein. Beiden werden geregisseerd door William Beaudine, een gezel die in zijn carrière 178 bewegingen maakte, waarvan deze twee de laatste waren voordat hij overleed. Geen van beide films is verdomd goed, maar beide hebben aantoonbaar bijgedragen aan het planten van de zaden voor een van de meest interessante genre-hybriden die er zijn: de horrorwestern, die vermakelijke – en soms uitstekende – titels heeft voortgebracht als Bot Tomahawk, hongerigEn Dicht bij de duisternis.
Beaudine heeft naar verluidt beide films in zestien dagen opgenomen, en dat blijkt uit de opnames van dag tot nacht, de armoedige productiewaarden en de middelmatige scripts en casts. Carradine naar verluidt gezegd naar Billy the Kid versus Dracula was de enige film waar hij spijt van had in zijn bijna 60-jarige carrière, die honderden films omvatte. Zijn wroeging is begrijpelijk: zijn vampier is een oude lech met grote ogen die de jonge huwbare Betty Bentley (Melinda Plowman) als zijn vampierbruid wil nemen – iets wat haar verloofde, legendarisch (en nu gepensioneerd – hier niet op zoek naar historische nauwkeurigheid) Billy the Kid (Chuck Courtney hardnekkig) verbiedt.
Jesse James ontmoet de dochter van Frankenstein slechts marginaal beter is dan zijn tegenhanger. Outlaw Jesse James (John Lupton), die ook nog leeft ondanks berichten over zijn dood, verhuist naar een klein stadje met zijn brutale rechterhand Hank (Cal Bolder). Ze ontdekken dat de stadsmensen bang zijn voor Maria Frankenstein (Narda Onyx), de kleindochter – ja, zelfs de titel klopt niet – van de oorspronkelijke Dr. Frankenstein, die uit Europa is ontsnapt en sinistere experimenten uitvoert met de kinderen van immigranten die in de stad wonen. Wanneer Hank gewond raakt tijdens een vuurgevecht met de plaatselijke politieagenten, bedenkt Maria een duivels plan om van hem haar eigen monsterlijke dienaar te maken.
Jesse James, maak kennis met de dochter van Frankenstein.
Ambassade/Kobal/Shutterstock
Het is niet verwonderlijk dat beide films op veel kritiek stuitten, en als je ze vandaag bekijkt, doe je geen van beiden een plezier. Toch zijn ze dat wel – samen met de iets stijlvollere vampier-outlaw-film uit 1959 Vloek van de ondoden en de heksenwraakthriller uit 1965 De Meesteres van de Duivel – behoren tot de vroegste voorbeelden van een genre-crossover die in de loop der jaren zowel in historische als moderne kledij weer is opgedoken, en films heeft opgeleverd die in sommige gevallen mini-meesterwerken zijn gebleken.
Het volgende grote jaar voor de horrorwestern was waarschijnlijk 1973, toen niemand minder dan westernicoon Clint Eastwood regisseerde en speelde in Zwerver uit de Hoge Vlaktesover een mysterieuze, naamloze vreemdeling die chaos en moord brengt in een afgelegen mijnstadje en mogelijk de geest is van een sheriff die werd neergeschoten door de stadsmensen. Eastwoods griezelige, raadselachtige film blijft een van zijn beste uit de jaren zeventig. In hetzelfde jaar werd ook de crossover van de westerse horror-motorfietsfilm (!) uitgebracht Hex en het exploit-vluggertje Godmonster van Indiase flatsover een gigantisch gemuteerd schaap dat een mijnstadje terroriseert dat een moderne toeristische attractie is geworden.
De fusie van het horrorgenre met neo-western – een film die zich afspeelt in de moderne tijd maar met genre-tropen – wortelde in 1987 met Kathryn Bigelows Dicht bij de duisternisover een clan van nomadische vampiers die over de binnenwegen van de Verenigde Staten zwerven en een jonge man (Adrian Pasdar) in hun kring lokken. Met uitmuntende vertolkingen van Lance Henriksen en Bill Paxton wordt Bigelows solo-regiedebuut terecht beschouwd als een horrorklassieker.
Andere films die de neowesterse benadering hanteerden, waren onder meer de jaren negentig Van zonsondergang tot zonsopgang (geregisseerd door Robert Rodriguez naar een scenario van Quentin Tarantino), 1998 Vampierengeregisseerd door John Carpenter, en de niet te categoriseren “Iraanse vampierwestern” uit 2014 Een meisje loopt ’s nachts alleen naar huis. Maar enkele van de beste horrorwesterns van de laatste tijd bleven trouw aan de historische wortels van het genre: de jaren 2004. Dode Vogels bankovervallers tegenover geesten plaatsen op een verlaten plantage, de thriller van JT Petty uit 2008 Gravers vindt een reddingsgroep die in 1879 werd geterroriseerd door ondergrondse monsters tijdens het zoeken naar een vermist gezin, en 2015 is schokkend wreed Bot Tomahawk Een ander reddingsteam onder leiding van Kurt Russell neemt het op tegen een stam kannibalen.
Sciencefiction heeft ook een paar cross-overs gehad met westerns, in films (voornamelijk met buitenaardse wezens of dinosaurussen) zoals de jaren zestig Gwangi-valleiJohn Carpenters film uit 2001 Geesten van MarsDe jaren 2011 Cowboys en buitenaardse wezensen zelfs de thriller van Jordan Peele uit 2022 Nee. Er is iets aan de desolate vlaktes en lege wegen van het ongetemde Westen dat zo bevorderlijk is voor mythen, volksverhalen en de mogelijkheid van het bovennatuurlijke of buitenaardse, waardoor de vermenging van genres een natuurlijke match lijkt, zelfs als een goedkope drive-in double bill het eerste schot afvuurde.
