Sinds het genre zich van de pagina naar het domein van het scherm heeft verplaatst, is het geweldige spionagespel altijd gepresenteerd als een herenspel. De meeste spionagefilms draaien om jongens die gadgets en wapens bezitten en hun bewapende ideeën over plicht en nationale veiligheid. Als er een vrouw aanwezig was, was dat voor de langste tijd ofwel als een hulpeloos geseksualiseerd object dat overwonnen moest worden als obstakel, ofwel gewonnen als trofee (de vroegste tijd). Bondgirls zijn daar een perfect voorbeeld van), of ze waren de ‘honingpot’, een filmische weergave van een zeer reëel beleid dat gewone vrouwen dwong de vijanden van hun staat te verleiden om geheimen te verkrijgen (Alfred Hitchcock’s Opzienbarend is waarschijnlijk de beste film waarin dit centraal staat).
De eerste paar films zijn binnen Missie: onmogelijk De filmfranchise is een voorbeeld van deze trend. Thandie Newtons verleidelijke dief Nyah vervult letterlijk de rol van de honingpot M:I-2en Julia (Michelle Monaghan), de common law-vrouw van Ethan Hunt (Tom Cruise), wordt ontvoerd in M:I-3 en bungelde als een jonkvrouw in nood aan de meedogenloze slechterik van Phillip Seymour Hoffman. Het wraakzuchtige IMF van Paula Patton doet mee M:I-4 was een stap in de goede richting, maar verschijnt letterlijk nooit meer; het zou pas in de vijfde film duren, Missie: Impossible – Rogue Nation, dat we kennis zouden maken met een personage dat de verwachtingen van de vrouwelijke spion op het scherm verbrijzelde en daarbij een van de beste personages in het hele genre werd.
Overname van Brad Bird’s enorm goed ontvangen SpookprotocolChristopher McQuarrie kwam op de plaat met Schurkenstaat met een zelfverzekerd zelfvertrouwen dat onmiddellijk herkenbaar is aan de verbazingwekkende openingsoverval van de film – het is alsof de film je wil verzekeren dat hij het momentum van de laatste ronde zal gebruiken en mee zal vliegen. In dat opzicht is het de eerste film die werkelijk een brug slaat tussen een onderling verbonden verhaal dat voortbouwt op eerdere gebeurtenissen. Na per ongeluk het Kremlin te hebben vernietigd om hun uiteindelijke doel na te streven, wordt het IMF ontbonden door de Amerikaanse regering en wordt Ethan opgejaagd door de CIA, net op het moment dat hij het bestaan begint te onderzoeken van een snode netwerk van ex-inlichtingenagenten die aan het eind van de film werden geplaagd. Spookprotocol bekend als het Syndicaat.
Voor zijn eerste keer met de franchise weet McQuarrie de omvang en inzet perfect te bepalen – echt waar Missie: onmogelijk Fashion, alles voelt op het randje van gevaar en het publiek zit consequent op het puntje van hun stoel terwijl Hunt voortdurend improviseert om ervoor te zorgen dat zijn team bij elke beurt wordt overspeeld. Nergens wordt dit beter geïllustreerd dan in het adembenemende Weense Operahuis van de film, een meesterlijk Spielbergiaans orkest met stijgende inzet, duellerende doelen en onvoorspelbare complicaties. Kijken hoe Ethan tijdens een optreden op de catwalk wanhopig probeert een potentiële huurmoordenaar te verslaan, terwijl Benji ongewild de bedieningselementen van de platforms rukt, terwijl de operamuziek overeenkomt met de spanning van het podium – in minder bekwame handen zou het chaos zijn, maar onder het oog van McQuarrie wordt het ronduit kunstzinnig.
De Weense Opera is een echt hoogtepunt in een serie vol adembenemende landschappen.
Paramount-foto’s
En daar, in het midden van dit alles, staat Ilsa Faust (Rebecca Ferguson), een onvoorspelbare staaf dynamiet die in de mix wordt gegooid, wachtend om de verwachtingen van een… M: Ik film. Hoewel ze twintig minuten eerder werd voorgesteld, is het haar moment in de opera – ze draagt een doorschijnende jurk met één schouder en maakt een sluipschuttersgeweer uit een blaasinstrument – waarop het publiek nieuwsgierig naar voren leunt. Het is hier dat kijkers erkennen dat haar aanwezigheid niet ‘business as usual’ is, en dat ze niet slechts een van de flinterdunne vrouwelijke personages is waarmee de franchise gevuld is. Ilsa Faust eist je aandacht niet op, ze steelt het en rent ermee weg voor de rest van de film.
Ze is gehuld in een mysterie dat absoluut bedwelmend is: je bent nooit helemaal zeker van haar loyaliteit totdat de film ze onthult, en net als Hunt trekt dat mysterie je steeds dichter in haar baan. Haar sluwe karakter wordt gecomplimenteerd door haar duizelingwekkende vindingrijkheid en vaardigheid – ze heeft absoluut geen handvasthouding nodig, en of ze de missie van Ethan nu helpt of schaadt, het is duidelijk dat ze net zo bedreven is in vechten en bedrog als hij. Ze is een wilde kaart, maar haar grillige acties zijn absoluut cruciaal voor het uiteindelijke succes van het IMF – zonder haar zou Ethan misschien zijn omgekomen in een slecht verlichte martelcel of onder water zijn verdronken terwijl hij een streng beveiligd computergrootboek uit een energiecentrale had gestolen.
Met slechts één optreden werd Ilsa Faust van Rebecca Ferguson al snel een van de beste vertolkingen van een vrouwelijke spion in de geschiedenis van de spionagefilms.
Paramount-foto’s
Wanneer eindelijk wordt onthuld dat ze een voormalige Britse inlichtingenagent is, diep undercover door haar regering in de steek gelaten, begrijp je impliciet dat zij Ethans absolute vijand is. Het zijn beide bewapende middelen; hun toewijding aan het welzijn van de mensheid wordt door hun respectieve regeringen voor hun eigen doeleinden gemanipuleerd en gebruikt; schaakpionnen waarvan het enige doel is om te dienen. Samen vertegenwoordigen ze het broodnodige thematische hart van de serie, en lopen ze op tragische wijze parallel met het idee achter het Syndicaat zelf: wat gebeurt er als deze speeltuigen van westerse belangen hun eigen keuzevrijheid ontdekken?
Voordat de film eindigt, biedt Ilsa Ethan een eenvoudige keuze: een tandwiel in een manipulerende machine houden of weglopen. Ethan weigert natuurlijk. Dat moment bepaalt niet alleen zijn lot, maar ook dat van haar – net zoals Ilsa en Ethan elkaar aanvullen en een gedeeld begrip van de wereld in elkaar onthullen, vult Ilsa ook de franchise aan, waardoor de vonk weer wordt aangewakkerd die gevaarlijk dichtbij was om uit te flakkeren. Ze kan niet zomaar weglopen na één uitje, de missie had haar veel te hard nodig. Als Tom Cruise’s levensgevaarlijke superspion de hoofdrol speelt in de serie, dan is Ilsa Faust het verjongde kloppende hart van de tweede helft.
