Israël en Libanon heeft ingestemd met een gesteunde Amerikaan staakt-het-vuren in de strijd tussen Israël en door Iran gesteund Hezbollaheen overeenkomst die bedoeld is om bredere gesprekken tussen de VS en Iran mogelijk te maken, maar waarbij Israëlische strijdkrachten hun posities diep in Zuid-Libanon zullen behouden.
Israël en Libanon kwamen overeen om op 16 april om 21.00 uur GMT een “stopzetting van de vijandelijkheden” door te voeren voor een initiële periode van tien dagen om vredesbesprekingen tussen de twee landen mogelijk te maken, volgens een tekst van de overeenkomst die is vrijgegeven door het ministerie van Buitenlandse Zaken.
In de overeenkomst staat dat de Libanese regering, met internationale steun, “betekenisvolle stappen” zal ondernemen om te voorkomen dat Hezbollah en andere groepen aanvallen uitvoeren op Israëlische doelen.
Er staat ook dat Israël en Libanon de veiligheidstroepen van het land erkennen ‘als degenen die als enige verantwoordelijk zijn voor de soevereiniteit en de nationale defensie van Libanon’, een verwijzing naar een poging van de regering sinds 2025 om Hezbollah te ontwapenen.
Volgens de overeenkomst “zal Israël te allen tijde het recht behouden om alle noodzakelijke maatregelen uit zelfverdediging te nemen tegen geplande, dreigende of aanhoudende aanvallen.”
Bovendien zal “Israël geen enkele offensieve militaire operatie uitvoeren tegen Libanese doelen, inclusief civiele, militaire en andere overheidsdoelen, op het grondgebied van Libanon, te land, door de lucht of over zee”, aldus de overeenkomst.
De periode van tien dagen kan in onderling overleg worden verlengd naarmate de onderhandelingen vorderen en afhankelijk van de vraag of “Libanon effectief blijk geeft van zijn vermogen om zijn soevereiniteit te doen gelden”, voegde het land eraan toe in een andere verwijzing naar de inspanningen van Libanon om Hezbollah te ontwapenen.
Wat laat de overeenkomst onopgelost?
De overeenkomst vereist niet dat Israël zich terugtrekt uit Zuid-Libanon, waar Israëlische troepen dorpen en infrastructuur hebben verwoest nadat ze de bewoners ten zuiden van de Litani-rivier hadden bevolen te vluchten. Het gebied beslaat ongeveer acht procent van het Libanese grondgebied.
Ontvang dagelijks nationaal nieuws
Ontvang dagelijks Canada-nieuws in uw inbox, zodat u nooit de belangrijkste verhalen van de dag mist.
Israëlische defensiefunctionarissen zeggen dat troepen posities tot 10 km binnen Libanon innemen als onderdeel van een “bufferzone” om Hezbollah-aanvallen op Israël te voorkomen, waarbij ze het gebied en veel van zijn dorpen beschouwen als bolwerken voor de door Iran gesteunde groep.
Hoewel de overeenkomst Israël het recht geeft defensieve maatregelen te nemen tegen geplande aanvallen, bevat de overeenkomst geen soortgelijke voorwaarden voor Libanon.
Het vormt een contrast met een overeenkomst uit 2024 om de strijd tussen Israël en Hezbollah te beëindigen, waarin stond: “(Deze) toezeggingen verhinderen Israël of Libanon om hun inherente recht op zelfverdediging uit te oefenen, in overeenstemming met het internationaal recht.”
Opvallend is dat de overeenkomst Libanon niet expliciet verplicht Hezbollah te ontwapenen, hoewel er wel in wordt gespecificeerd welke zes Libanese staatsveiligheidstroepen wapens mogen dragen.
Het ontwapenen van Hezbollah is een belangrijke eis van Israël geweest. De groep wijst oproepen tot ontwapening af en beschouwt haar wapens als een onderdeel van de nationale verdediging tegen Israëlische aanvallen.
De overeenkomst maakt ook geen melding van het lot van honderdduizenden Libanezen die het gebied ten zuiden van Litani zijn ontvlucht, van wie sommigen al zijn begonnen naar huis terug te keren.
Wat heeft Hezbollah over de deal gezegd?
Hezbollah stopte met het schieten op Israëlische doelen toen het staakt-het-vuren van kracht werd, maar stopte met het publiekelijk steunen van de deal.
Het zei dat een staakt-het-vuren Israël geen ‘bewegingsvrijheid’ in Libanon mag geven en dat de voortdurende aanwezigheid van Israëlische troepen op Libanees grondgebied mensen ‘het recht geeft om zich te verzetten’.
Hoe eindigde het laatste staakt-het-vuren van Libanon?
Na een oorlog die was aangewakkerd door de Israëlische aanval op Gaza, kwamen Israël en Libanon in november 2024 tot overeenstemming over een staakt-het-vuren voor onbepaalde duur, waarin de regering van Libanon werd opgeroepen Hezbollah te ontwapenen.
Die overeenkomst verplichtte Libanon er ook toe wapens te beperken tot specifieke staatstroepen en bepaalde verder dat het land ongeoorloofde wapens moest confisqueren en herbewapening door niet-statelijke groepen moest voorkomen.
In juni 2025 stelden de Verenigde Staten een routekaart voor aan Libanese functionarissen om Hezbollah volledig te ontwapenen in ruil voor het stopzetten van de aanvallen door Israël en het terugtrekken van zijn troepen uit vijf punten die het nog steeds in Zuid-Libanon bezet.
Maar Hezbollah en zijn belangrijkste sjiitische bondgenoot, de Amal-beweging onder leiding van parlementsvoorzitter Nabih Berri, hebben gezegd dat het bevel moet worden teruggedraaid, waarbij Israël zich moet terugtrekken en de aanvallen moet stopzetten voordat er over de wapens van Hezbollah wordt gesproken.
Na de overeenkomst van 2024 bleef Israël aanvallen uitvoeren op wat naar eigen zeggen Hezbollah-depots en strijders waren. Volgens Artsen Zonder Grenzen kwamen in Libanon 370 mensen om het leven.
Hoe zit het met andere wapenstilstanden waarbij Israël betrokken is?
In Gaza kwamen Israël en Hamas afgelopen oktober een door de VS bemiddeld akkoord overeen om de gevechten te stoppen en hulp aan het gebied te verlenen. Het werd gevolgd door een Amerikaans plan gericht op de ontwapening van Hamas in ruil voor de terugtrekking van Israëlische troepen en de wederopbouw van Gaza, waarvan een groot deel werd verwoest door Israëlische bombardementen.
Veel aspecten van dat plan hebben tot nu toe geen vorm gekregen.
Israël heeft zijn aanvallen op Gaza voortgezet, waarbij sinds het staakt-het-vuren meer dan 750 Palestijnen zijn omgekomen. Israël zegt dat het aanvallen van Hamas en andere militante facties wil tegengaan, maar levert zelden verifieerbaar bewijs.
Sinds oktober zijn minstens vier Israëlische soldaten gedood door militanten uit Gaza.
