Een zicht op de schepen die richting de Straat van Hormuz varen.
Schaduwrijke Alassar/Anadolu via Getty Images
- Iran sloot de Straat van Hormuz opnieuw, daarbij verwijzend naar de Amerikaanse zeeblokkade, nadat het deze kortstondig had heropend, waardoor de mondiale oliedoorvoer en maritieme activiteiten werden verstoord.
- De door Pakistan bemiddelde vredesbesprekingen gaan door, waarbij de Amerikaanse president Trump zijn optimisme uitspreekt voor een deal, ondanks onopgeloste kwesties zoals het verrijkte uranium van Iran en de status van de zeestraat.
- Het twee weken durende staakt-het-vuren in de Amerikaans-Israëlische oorlog met Iran blijft stabiel, maar de spanningen blijven bestaan nu Iran de controle over zijn luchtruim terugkrijgt en de internetstoring voortduurt.
Het Iraanse leger heeft de Straat van Hormuz zaterdag opnieuw gesloten verklaard, aldus het militaire commando, uren nadat deze weer was heropend en er meer dan een dozijn commerciële schepen door de vitale waterweg voeren.
De uitroeiing tussen de beide zeestraten deed twijfel rijzen over het optimisme van de Amerikaanse president Donald Trump de dag ervoor, dat een vredesakkoord om de Amerikaans-Israëlische oorlog met Iran te beëindigen “zeer dichtbij” was.
Teheran had de zeestraat, die normaal gesproken een vijfde van de olie en het vloeibare aardgas in de wereld vervoert, vrijdag open verklaard nadat in Libanon een staakt-het-vuren was overeengekomen om de oorlog van Israël met Hezbollah te beëindigen.
Dat leidde tot opwinding op de wereldmarkten en zorgde ervoor dat de olieprijzen kelderden, maar toen Trump volhield dat de Amerikaanse zeeblokkade van Iraanse havens zou voortduren totdat er een akkoord werd bereikt, dreigde Teheran de zeestraat weer te sluiten.
Zaterdagochtend laat meldde de Iraanse staatstelevisie, onder verwijzing naar een verklaring van het Centrale Commando van het leger, dat “de controle over de Straat van Hormuz is teruggekeerd naar zijn vroegere status” en “onder strikt beheer en controle staat van de strijdkrachten”, waarbij de voortdurende Amerikaanse blokkade de schuld werd gegeven.
De aankondiging kwam toen maritieme trackingsites verschillende schepen lieten zien die door de smalle waterweg voeren, dicht bij de Iraanse territoriale wateren, zoals voorgeschreven door Teheran, en, voor sommigen, hun identiteit als Indiaas of Chinees uitzonden in een schijnbare poging om hun neutraliteit te tonen.
Uit dezelfde locaties bleek dat een aantal schepen vrijdag laat in de richting van de zeestraat begonnen te varen, voordat ze plotseling terugkeerden te midden van de onzekerheid.
Zaterdag om 09.00 uur waren verschillende schepen in beide richtingen volledig door de zeestraat gevaren, maar ten minste twee tankers die vanuit de Golf richting India oostwaarts voeren, na het laden in de havens van de VAE, leken zich om te draaien en hun reis te onderbreken.
‘We halen het’
Er zijn nog maar vier dagen over tot het einde van het twee weken durende staakt-het-vuren in de Amerikaans-Israëlische oorlog met Iran, gelanceerd door Washington en zijn bondgenoten op 28 februari.
Niettemin leek president Trump ervan overtuigd dat er binnenkort een deal zou kunnen worden afgerond.
Hij verklaarde vrijdag “FANTASTISCH EN BILLIAN” en plaatste een reeks posts op sociale media waarin hij de praatmakelaar Pakistan prees.
De machtige militaire chef van Islamabad, veldmaarschalk Asim Munir, rondde zaterdag een driedaags bezoek aan Iran af, gericht op het veiligstellen van het vredesakkoord, waar hij de topleiders van Iran ontmoette.
Terwijl Munir in Iran was, bezocht de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif Saoedi-Arabië, Qatar en Turkije om het vredesproces te bevorderen.
Islamabad is tijdens het conflict naar voren gekomen als de leidende bemiddelaar en was afgelopen weekend gastheer van een marathonronde van directe vredesbesprekingen, bijgewoond door de Amerikaanse vice-president JD Vance.
De komende week wordt in de Pakistaanse hoofdstad een tweede gespreksronde verwacht, waarbij gezanten hopen de oorlog, die op 28 februari door de VS en Israël is begonnen, te beëindigen.
De geallieerden lanceerden een enorme golf van verrassingsaanvallen op Iran, ondanks het feit dat Washington en Teheran diplomatieke onderhandelingen voerden, waarbij de Iraanse Opperste Leider Ali Khamenei en verschillende hoge leiders omkwamen.
De oorlog verspreidde zich snel over de regio, waarbij Iran zich richtte op de Amerikaanse belangen in de Golf en Hezbollah Libanon bij het conflict betrok door raketten op Israël af te vuren.
Als teken dat het twee weken durende staakt-het-vuren stabiel bleef, verklaarde de Iraanse burgerluchtvaartorganisatie zijn luchtruim weer open, zodat internationale vluchten via het oostelijke deel van het land door Iran konden vliegen.
Niettemin kwamen twee belangrijke knelpunten in de vredesbesprekingen ter sprake: de Iraanse voorraad verrijkt uranium van bijna wapenkwaliteit en de toekomst van de Straat van Hormuz.
In een telefoongesprek met AFP op vrijdag zei Trump dat “we heel dicht bij een deal zijn”, eraan toevoegend dat er “helemaal geen problemen” meer waren met Teheran.
Later die dag kondigde de president tijdens een evenement in Arizona aan dat Iran ermee had ingestemd zijn ongeveer 440 kilogram uranium, verrijkt tot 60 procent, in te leveren – ongeveer wat nodig is voor een bom.
“We zullen dit bereiken door met veel graafmachines Iran binnen te vallen”, zei hij.
Maar uren eerder had het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken gezegd dat zijn voorraad, vermoedelijk diep begraven onder het puin van de Amerikaanse bombardementen tijdens de afgelopen twaalf dagen durende oorlog van juni, nergens heen zou gaan.
“Het verrijkte uranium van Iran zal nergens heen worden overgebracht”, zei woordvoerder Esmaeil Baqaei van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken tegen de staatstelevisie.
“De overdracht van Irans verrijkt uranium naar de VS is nooit ter sprake gekomen tijdens de onderhandelingen.”
Gewone Iraniërs bleven ondertussen afgesloten van het internationale internet, met schermnetblokken die zaterdag aankondigden dat de black-out die aan het begin van de oorlog werd doorgevoerd, zijn 50e dag had bereikt.
