FOf alle waarschuwende verhalen van cyberpunk over duistere bedrijven en transhumanistische dwaasheid, het zijn de verrassende beelden van het genre die groot opdoemen in de verbeelding van de popcultuur. Kerosinevlammen verlichten het voortdurend regenachtige Los Angeles in Blade Runner; in de roman Neuromancerde lucht is “de kleur van televisie, afgestemd op een dood kanaal”.
Vervangen, een nieuwe 2D-actieplatformer van de Wit-Russische outfit Sad Cat Studios, leunt in het staal en de wildgroei waar het genre beroemd om is. De game voegt ook een rimpel toe aan het al lang bestaande, enigszins overbekende visuele palet van cyberpunk: het overspoelt het scherm met zacht diffuus sepia en warme primaire kleuren, vooral in de dichtbevolkte woonwijken die je kunt verkennen. De sfeer is eerder geruststellend dan onheilspellend, eerder knus dan klinisch, alsof deze dystopische sciencefiction is aangeraakt door een onwaarschijnlijke hand: die van cottagecore-peetvader Thomas Kinkade.
Deze zachte, nostalgische beelden blazen leven in een eenvoudig, sentimenteel verhaal. Je bestuurt een slungelige, atletische wetenschapper genaamd Warren die werkt aan een krachtige AI voor de Phoenix Corporation. Maar er gaat iets mis in zijn laboratorium en de software versmelt met Warrens vlezige lichaam. In paniek galoppeert deze nieuwe mens-machine-entiteit door de instortende faciliteit, waarbij ze over obstakels springt, in buizen klimt en zweefvliegtuigen ontwijkt met schiet-tot-doden-opdrachten in nabijgelegen bossen.
Gedurende de eerste 45 minuten speelt Replaced actieplatformerhits zo oplettend dat ik me afvroeg of er ook maar één idee in gedachten was. Maar uiteindelijk kom je aan bij een vluchtelingenkamp in een niet meer gebruikt treinstation. Deze plek bruist van de activiteit en is de thuisbasis van veel ontheemde buitenbeentjes met een hart van goud. Het spel wordt langzamer, zodat je vrij kunt rondlopen in plaats van vooruit (of zijwaarts) te duwen. Je kunt zien hoe deze mensen in bittere armoede leven in de post-nucleaire, alternatieve VS van de jaren tachtig. Lichten flikkeren in de tenten en beschermen ze tegen zure regen; als ze geluk hebben valt er zachte sneeuw uit deze atmosferische hemel.
Zonde, want de bestraalde woestenij waar je naar terugkeert voelt vaak zo generiek aan. Warren, nu uitgedost in een Deckard-achtige trenchcoat, hanteert een vuurstok en een pistool, waardoor Mad Max-achtige knokploegen in de vergetelheid worden geschoten (de slotscènes, waarin onze hoofdpersoon een pistool afvuurt op korte afstand, zijn ongelooflijk cool en een beetje grimmig). Door steegjes versierd met graffiti en roestende industriële ruimtes loopt Warren over balustrades en klimt op kratten om hogere richels te bereiken. Soms staat de schoonheid van het spel de werking ervan in de weg: scènes zijn gevuld met zoveel details dat het moeilijk kan zijn om te zeggen waarmee je kunt communiceren.
In het meest gedenkwaardige stuk van Replaced sluipt Warren terug naar de zwaarbewaakte faciliteit waar het avontuur begon. Je hurkt midden in hoog, wuivend gras en moerassig moeras terwijl je wordt achtervolgd door futuristische helikopters die je leven kunnen beëindigen met een enkele, dreunende kogel. Op de achtergrond doemt een gigantische muur op, weergegeven als een imposant zwart silhouet. Gedurende een groot deel van de looptijd van 10 uur lijkt Replaced inhoud van cyberpunk-leidmotieven op een mooie pixelart-manier te repliceren zonder veel eigen elementen toe te voegen. Maar dit extra grote, gemilitariseerde fort zorgt ervoor dat het spel zijn reikwijdte vergroot, waardoor de grensmuur tussen Mexico en de Verenigde Staten en de Westelijke Jordaanoever krachtig wordt opgeroepen.
Hier stapt het spel vol vertrouwen verder dan een anderszins suikerzoete kijk op lelijkere pulpfictie. Elke scherp weergegeven dood is geladen met het besef dat er al een dodelijke cyberpunktoekomst is aangebroken.
