MONTEVIDEO, Uruguay — Elke maandagavond verzamelen honderden mensen zich in de Uruguayaanse hoofdstad Montevideo rond een tafel op een openbaar plein, aangetrokken door het ritme van drums, gitaren en stemmen die een eeuwenoud ritme in de lucht dragen.
La Rueda de Candombe begon als een informele jamsessie tussen vrienden, maar is snel uitgegroeid tot een van de meest spraakmakende muzikale evenementen van Uruguay, gaande van lokale straathoeken in de hoofdstad tot Filmfestival van Cannes.
“Wat begon als iets onder vrienden werd zonder onze bedoeling zichtbaar”, zegt de Uruguayaanse producer Caleb Amado, een van de oprichters van La Rueda de Candombe.
Op de zondagse bijeenkomst vond het laatste optreden van dit seizoen plaats in de Rueda de Candombe op de Plaza de España in Montevideo, waar zes muzikanten feest vierden kandombe – een levend muzikaal genre dat de kern vormt van de identiteit van dit Zuid-Amerikaanse land en dat internationaal wordt erkend als immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid.
In de herfst van 2024 reisden Amado en zijn vriend Rolo Fernández naar Rio de Janeiro, waar ze de kou van Montevideo verruilden voor warme nachten in enkele van de meest iconische bars van de Braziliaanse stad. Daar dompelden ze zich onder in ‘rodas’: informele muziekkringen waar artiesten zich rond een tafel verzamelen om te zingen en te spelen terwijl een staand publiek toekijkt.
Geïnspireerd door deze bijeenkomsten keerde het paar terug naar huis en vormden samen met vier andere muzikanten La Rueda de Candombe.
Net als de Braziliaanse inspiratie treedt de groep op rond een tafel. Maar het geluid is duidelijk Uruguayaans: drums, gitaar en accordeon drijven de ritmes van candombe aan, een genre dat zijn wortels heeft in Afrikaanse tradities die in de 18e eeuw naar de regio werden gebracht en nu centraal staan in de identiteit van Uruguay. UNESCO heeft candombe erkend als immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid.
Aanvankelijk dromden bijna honderd mensen samen in Santa Catalina, een kleine bar in een rustige hoek van Montevideo, om ze te horen spelen. Binnen enkele maanden duwde een groeiend publiek de optredens naar het nabijgelegen Plaza España. Naarmate hun populariteit groter werd, begonnen er busjes vol toeristen aan te komen.
Ondanks de overvloed aan openbare ruimtes in Montevideo, waaronder een 22 kilometer lange promenade, zijn straatoptredens veel minder gebruikelijk dan in steden als Buenos Aires of Rio de Janeiro.
Sociale media versterkten de buzz en trokken prominente artiesten aan. De groep heeft opgetreden met De Uruguayaanse singer-songwriter Jorge Drexler in het iconische Centenario Stadion in Montevideo en nam een album op. In 2025 werden ze uitgenodigd om Uruguay te vertegenwoordigen op het filmfestival van Cannes, waar naast het filmprogramma ook culturele vertoningen plaatsvinden.
Sinds de 18e eeuw is candombe een belangrijk element van de Uruguayaanse identiteit gebleven. Het kwam tevoorschijn vanaf de Plaza España – de historische landingsplaats waar slaven uit Afrika drummen gebruikten om hun rituelen te ondersteunen.
De muziek is opgebouwd rond drie soorten drums – chico, repique en piano – en bereikt zijn hoogtepunt tijdens carnaval elk jaar in februari, wanneer tientallen muziekgroepen, comparsas genaamd, door de straten paraderen.
Tegen het midden van de 20e eeuw was candombe geëvolueerd, vermengd met jazz en populaire muziek in een stijl die bekend staat als ‘candombe canción’. Het werd een hoofdbestanddeel van sociale bijeenkomsten – net als de Rueda – en diende ook als een vorm van culturele en politieke expressie in de jaren zestig en zeventig.
Nu de koudere maanden naderen, zijn Amado en Fernández van plan in Montevideo te blijven. De Rueda vertraagt niet, zeggen ze, maar bereidt nieuwe projecten voor, waaronder uitbreiding naar andere openbare pleinen in de stad.
___
Volg AP’s berichtgeving over Latijns-Amerika en het Caribisch gebied op https://apnews.com/hub/latin-america
