Het eerste, of misschien tweede, wat je kunt zeggen over ‘The Artist’, een zesdelige komedie geschreven en geregisseerd door Aram Rappaport, is dat het wordt gestreamd vanaf het Network, een gratis door advertenties ondersteunde streamingdienst die Rappaport heeft gemaakt om zijn vorige serie ‘The Green Veil’ uit te brengen. De eerste drie afleveringen gaan donderdag in première; de laatste drie worden rond Kerstmis afgeleverd.
Het tweede, of misschien wel het eerste dat we erover moeten zeggen, is dat het een trein vol groot talent trekt – waaronder Mandy Patinkin, Janet McTeerDanny Huston, Hank Azaria, Patty Lupone, Zachary Quinto – die smeken om serieus genomen te worden, ook al is dat misschien niet de beste manier om dat te doen.
De serie speelt zich af in 1906, bevolkt met ahistorische versies van historische figuren, en speelt zich voornamelijk af in en rond het ‘landhuis’ van Norman Henry (Patinkin) in Rhode Island, door een titelkaart geïdentificeerd als ‘een excentrieke roofbaron’ en blijkbaar wat we tegenwoordig een durfkapitalist zouden noemen. (En eentje die blijkbaar kapitaal nodig heeft.) Norman begint de serie dood, opgerold in een deken en in brand gestoken als een Viking, voordat we terug in de tijd springen om zijn vrouw Marian (McTeer) te ontmoeten, die vertelt vanuit haar dagboek en ‘de lezer’ adviseert dat het pas op de laatste pagina is dat ‘je misschien goed toegerust bent om haar feit van fictie te onderscheiden.’ Ik heb alleen de eerste drie afleveringen gezien, dus ik heb geen idee, behalve waar het verhaal de echte karakters verkeerd weergeeft. Maar dat is slechts poëtische vrijheid en natuurlijk volkomen acceptabel.
Het personeel woont zonder duidelijke reden, behalve dat het huis misschien geen “werkende keuken” heeft, in tenten op de voortuin. Ze worden naar binnen geroepen door bellen die aan koorden zijn bevestigd die door de ramen lopen en de naam ‘Maid’, ‘Ballerina’, ‘Boxer’ en ‘Doctor’ dragen. De ballerina, Lilith (Ana Mulvoy Ten), is een soort beschermeling van Henry; ze denkt dat hij ervoor zal zorgen dat ze thuis in Parijs ‘Coppelia’ danst, de dwaas. (Hun scènes samen zijn griezelig.) Soms zien we haar naakt (zij het smaakvol gearrangeerd) in een metalen kuip. Haar dansleraar, Marius (David Pittu), is gemeen, verbitterd en beledigend. De bokser is sparringpartner voor Marian, die haar agressie traint in de ring. Ze heeft ons verteld dat ze haar man haat en dat hij haar haat (hoewel hij zijn liefde op een achterbakse manier belijdt).
Danny Huston speelt Edgar Degas, de artiest van de titel van de serie.
(Het netwerk)
En dan is er nog de gelijknamige kunstenaar (Huston), uiteindelijk geïdentificeerd als Edgar Degas, de echte Franse impressionist, die in 1906 niet letterlijk door Rhode Island strompelde, en zeker geen opdracht aanvaardde om Franse poedels te schilderen. (Zo heel Frans!) Je bent vrij om het verband te leggen tussen de ballerina van de show en de ballerina die hij beroemd heeft geschilderd, en haar naakt in bad met zijn meesterwerkpastelkleuren van badende vrouwen. Maar afgezien van een slecht gezichtsvermogen, een vleugje antisemitisme en het gemompel van Huston in het Frans, is er geen noemenswaardige gelijkenis met het echte artikel. Hier lijkt hij half gek of half nuchter. Hij maakt zich nogal zorgen om betaald te krijgen, en dat neem ik hem niet kwalijk.
Het nieuws van vandaag is dat een andere persoon uit de geschiedenis, Thomas Edison (Azaria), naar het huis komt, op zoek naar een investeerder voor zijn nieuwe uitvinding, een kinetofoon, een peepshow met geluid, als een nieuwe eeuwwisseling op een virtual reality-headset. (Er bestond zoiets; het was geen succes.) Dit veroorzaakt een lange flashback waarin we vernemen dat Marian en Edison elkaar kenden op de universiteit en dat hij haar heeft verraden. De volgende zijn Evelyn Nesbit (Ever Anderson) en haar moeder (Jill Hennessy), die het uit New York hebben geboekt nadat Evelyns vluchtige echtgenoot, Harry K. Thaw (Clark Gregg), architect Stanford White had neergeschoten in White’s restaurant op het dak van Madison Square Garden. Het gebeurde.
Het is een luide show, met veel geschreeuw en enkele korte uitbarstingen van geweld die in hun plotselingheid grenzen aan slapstick, en enkele minder korte uitbarstingen van geweld die helemaal niet grappig zijn. Er is een overvloed aan onnodige godslastering; F-woorden en het minder gebruikelijke C-woord vliegen rond als vleermuizen in het donker, waardoor zinnen rommelig worden met veel brutale seksuele en anatomische tirades. Bijna iedereen zit opgesloten, klaar om te knallen. Aan het begin van de serie, terwijl ze de tafel dekt voor wat komen gaat, zegt Marian: “Dit is geen verhaal in de conventionele zin”; het is “een waarschuwend verhaal” maar “geen verhaal over moord. Dit is een verhaal over wedergeboorte”, vermoedelijk van haar. Er zit een feministische stroming in het verhaal: de mannen zijn neerbuigend en bezitterig, de vrouwen – in meer dan één opzicht uitgebuit – vinden manieren om hen tegemoet te komen, te manipuleren of te bestrijden terwijl ze aan zichzelf vasthouden.
Je begrijpt waarom Rappaport er moeite mee had om deze serie elders te landen, of er de voorkeur aan gaf aantekeningen van bovenaf te vermijden. Esthetisch en tekstueel is het het soort absurdistische komedie dat eind jaren zestig en begin jaren zeventig verscheen. Robert Downey sr. of Willem Kleinof misschien de afstudeerscriptie van een ambitieuze filmstudent, met een groot budget en toegang tot talent; juist door het gebrek aan, of misschien wel het vermijden van, subtiliteit voelt het erg ouderwets aan. Ik ga niet zo ver om het slecht te noemen, of wat dat betreft goed, maar het lijkt mij de perfecte realisatie van het idee van de maker, en daar zit iets in. En er zijn de drie laatste afleveringen, waarin Lupone en Quinto zullen verschijnen, hun personages die nog onbekend zijn, en die de naald op de een of andere manier kunnen bewegen. Het is in ieder geval niet iets wat je elke dag ziet.
