In de tien ‘bewegingen’ van de tentoonstelling vindt geur nieuwe manieren van bestaan. Het ene moment sta je in een gang vol porseleinen rozen, allemaal tot de perfecte porositeit gebakken door ambachtslieden Sèvres-fabriek zodat de bloemblaadjes zelf geur uitademen. Vervolgens kijk je in Eden – een virtual reality-bos waar je letterlijk geuren kunt laten groeien. In een andere kamer druppelt uit een fontein L’Or bleu, een parfum dat in samenwerking met de kunstenaar gedronken kan worden Jan Tom. Het effect is deels een tempel, deels een laboratoriumexperiment – ergens tussen Versailles en Silicon Valley.
Kurkdjian is de man die geurende bubbels verkoopt en die de tuinen van Versailles doordrenkt met drijvende fruitballen en kaarsen. Hij heeft parfum uit de fles gehaald en de tijd, de ruimte, de wereld in.
Toen hij voor het eerst met Calle samenwerkte, realiseerde hij zich dat parfum dezelfde conceptuele lading kon oproepen als een schilderij of een installatie – en dat niet elke geur mooi hoefde te zijn. Denkt hij dat die grens nu is overschreden, en zo ja, hoe ruikt artistieke vrijheid hem vandaag de dag?
“Artistieke en commerciële parfums kunnen naast elkaar bestaan; sterker nog, ze ondersteunen elkaar zelfs. Tot op de dag van vandaag blijf ik tegelijkertijd op zowel commercieel als artistiek gebied werken”, zegt de meesterparfumeur. “Er is door de geschiedenis heen een langdurige relatie geweest tussen de rijken van kunst en parfum – een relatie die wordt gekenmerkt door gedeelde esthetische principes, vakmanschap, culturele betekenis, symbolische rijkdom, zintuiglijke betrokkenheid, innovatie door de tijd heen – allemaal elementen die hen door de eeuwen heen nauw met elkaar verbinden binnen de menselijke ervaring. Wanneer ik voor mijn gelijknamige huis creëer, volg ik daar mijn creatieve visie en de precieze regelaar in de commerciële visie en de precieze begeleiding. Artistieke projecten of installaties bieden daarentegen een ander soort vrijheid: ze stellen me in staat grenzen te verleggen, meer conceptueel of abstract te verkennen. thema’s en daagt zelfs de definitie van parfum uit en het feit dat het lekker moet ruiken.
Hij voegt eraan toe: “Er is echter een aanzienlijk verschil tussen parfum dat is gemaakt om te worden gedragen en een artistieke geur. De eerste is bedoeld om aangenaam te zijn en te behagen. Het moet mooie, mooie gevoelens oproepen en verleiding, plezier, glamour en een positieve houding overbrengen. Kunst gaat echter niet alleen daarover. Kunst gaat voor mij over het hele scala aan positieve kunst en negatieve emoties. Schoonheid is erg belangrijk voor mij. Ze wordt overgebracht door duistere gedachten of zelfs lelijkheid of ellende; daarom geloof ik dat olfactieve installaties een geheel nieuw veld in de wereld van geur, echte kunst en nieuwe emoties.
Ook de muziek stroomt – letterlijk – door de tentoonstelling. Met Finse dirigent en cellist Klaus MäkeläKurkdjian vertaalde Bachs Cellosuite nr. 2 in vijf verschillende akkoorden, die elk een deel van de muziek herhaalden. Ik vraag hoe hij deze samenwerkingen aanpakt – met Mäkelä, met de chef-kok met de meeste Michelinsterren ter wereld Anne-Sophie’s fotomet kinetische beeldhouwer Elias Crespin – en wat het betekent om je eigen reukstem te behouden in zoveel creatieve gesprekken.
“Ik noem het liever ‘gesprekken’ dan samenwerkingen. Ze gebeuren gewoon’, begint hij. “Mijn benadering van artiesten als Klaus Mäkelä, Anne-Sophie Pic of Elias Crespin gaat fundamenteel over het zoeken naar resonantie tussen onze verschillende creatieve talen. Wat ons echt verbindt is een gemeenschappelijk streven naar emotie, verhaal en transformatie, elk uitgedrukt door onze unieke expressiemiddelen. Klaus Mäkelä beeldhouwt het geluid, en chef-kok Anne-Sophis fleser bevat, en chef-kok Anne-Sophis fles. componeert geuren, maar onze gemeenschappelijke basis is het verlangen om te ontroeren en betrokken te zijn. We verrijken elkaar. andermans creatieve taal door frisse perspectieven en innovatieve ideeën te introduceren.
