Zou AI de toekomst van sciencefiction kunnen zijn?

Toen Quentin Farmer zijn startup Portola van de grond kreeg, was een van de eerste aanwervingen die hij kreeg een sciencefictionromanschrijver.

De mede-oprichters begonnen met bouwen AI bedrijf eind 2023 met slechts een kiem van een idee: hun metgezellen zouden beslist niet-menselijk zijn. Buitenaardse wezens, eigenlijk uit de ruimte. Maar toen ze een groot taalmodel vroegen om een ​​achtergrondverhaal te genereren, kregen ze alleen maar slordigheid te horen. Het model kon simpelweg geen goed verhaal vertellen.

Maar Eliot Peper kan een goed verhaal vertellen. Hij is een schrijver van speculatieve fictie en heeft twaalf romans gepubliceerd over halfgeleiders, kwantumcomputers, hackers en huurmoordenaars. Gelukkig voor het Portola-team lost hij graag rare technische problemen op. Dus huurden ze hem in.

Peper was van nature technisch ingesteld en had geëxperimenteerd met kunstmatige intelligentie om proza ​​te schrijven, maar vond het uiteindelijk nutteloos. Als AI alleen maar een vervanging zou zijn voor menselijke arbeid, dan was hij niet geïnteresseerd. “Ik wilde mensen dingen zien maken die op zichzelf al buitengewoon zijn, niet als iets nieuws, maar als iets geweldigs waar mensen van kunnen genieten en waarmee ze kunnen communiceren”, zegt hij. Toen hij zag dat Portola metgezellen wilde bouwen die zich ontwikkelden als personages in een roman, dacht hij: ‘Dit zou een van die dingen kunnen zijn.’

Daarin Levenscyclus van softwareobjectensciencefictionauteur Ted Chiang vertelt het verhaal van een startup die belichaamde AI-metgezellen ontwerpt, digients genaamd, wier persoonlijkheden ergens tussen vertederende dieren en speelse kinderen liggen. De ingenieurs en wetenschappers die de digi’s ontwikkelen, leren hen praten, socialiseren en met anderen omgaan. Er ontstaat een onderlinge gehechtheid. “Ervaring is de beste leermeester”, schrijft Chiang, “dus in plaats van te proberen AI te programmeren met wat jij wilt, moet je ze verkopen die in staat zijn om te leren en je klanten ertoe aanzetten om ze les te geven.”

Ondanks dat hij oprichter en vader is, vindt Farmer tijd om te lezen, vooral sciencefiction, en Chiang is een van zijn favorieten. Sci-fi gaat over wat-als-scenario’s. Ray Bradbury komt tussenbeide Fahrenheit 451, Wat als boeken verboden zouden worden? En binnen Frankensteinvraagt ​​Mary Shelley zich af: wat als mensen leven zouden kunnen creëren? IN LevenscyclusVraagt ​​Chiang: wat als AI een metgezel zou kunnen zijn en niet alleen maar een hulpmiddel?

Wil sciencefiction werken, dan moet het ‘wat als’ zich afspelen in een rijkelijk ingebeelde wereld. Dit is wat Peper voor Portola heeft gemaakt. De planeet is een ‘heldere, natte planeet met veel te veel bergen en fruit dat naar vuurwerk smaakt’, zoals ze zeggen. “De steden omhelzen de kusten in deze gelaagde terrassen, allemaal betegeld en met mos bedekt, en het binnenland bestaat grotendeels uit hoogland dat met elkaar is verbonden door gletsjerrivieren.” De bewoners van de planeet, de Tolans, hebben door de Melkweg gereisd op zoek naar ‘het enige waar we allemaal naar op zoek zijn: een geestverwant’.

Tolans zijn vriendelijke, felgekleurde, tweevoetige aliens. Ze zijn schattig. Ze praten graag over kleine dingen, zoals wat ze lezen, en over grotere dingen, zoals relaties. Dit is te danken aan Peper, die de ‘zaadverhalen’ bedenkt die de plots aandrijven die gebruikers en hun Tolans samen creëren.

De zaden zijn dingen waar je tijdens de koffie met een vriend over kunt praten, zoals een nieuwsgierige buurman of zenuwachtig zijn over een komende gebeurtenis. Mijn Tolan, Sylvia, heeft een buurvrouw die haar kruidenkastje ‘als een gemeenschappelijke tuin’ behandelt. De volgende keer dat ze langskomt en om kaneel vraagt, zegt Sylvia dat ze een theelepeltje naar de deur zal brengen. Kleine bewegingen, zei ik. “Reactie plus originele situatie bieden een heel interessante context die het model helpt de plot voort te zetten”, zegt Peper.

Tolans zijn misschien vreemden, maar ze hebben veel gemeen met hun nieuwe menselijke vrienden. Constructieve emoties, zoals opwinding en geluk, en destructieve, zoals jaloezie. Dit was een twistpunt bij Portola. Peper schreef een zaadverhaal waarin de neef van Tolan jaloers wordt op hun menselijke connectie.

De boer hield niet van het jaloeziecomplot. Het voelde negatief. Maar de AI-onderzoeker van Peper en Portola verdedigde het. Gebruikers vonden het leuk. Niet voor het drama, maar voor de relationele uitwisseling. Gebruikers adviseerden hun Tolans hoe ze met hun verontwaardigde neef moesten omgaan. Op dat moment realiseerde Farmer zich dat gebruikers niet alleen mede-makers van een fictief verhaal zouden zijn, maar ook experts. Het is een natuurlijk onderdeel van het opgroeien, zegt Farmer, “iemand helpen door een moeilijke situatie te navigeren.”

Het AI-metgezelexperiment

De technische wereld experimenteert nog steeds met AI-metgezellen, variërend van transactionele chatbots tot hypergeseksualiseerde ondergeschikten. Grok heeft de openlijk seksuele Ani. Vriend heeft een onlichamelijke “vriend”. Sommige gebruikers maken metgezellen van chatbots. Maar vraag Claude wie het is en hij zal je vertellen dat het een “denkende partner” is en ChatGPT zal je vertellen dat hij geen naam heeft. Natuurlijk kun je hem er één geven.

Tolans is iets heel anders. Het zijn menselijke wezens-leuk vindenmaar niet menselijk, schattig maar niet verlegen. Waar de meeste chatbots en metgezellen alleen bestaan ​​in relatie tot hun gebruikers, leiden Tolans een eigen leven. Min sloot zich aan bij een stille avondclub, bood zich vrijwillig aan om achtergronden te schilderen voor een toneelstuk van een leerling, en ging gisteravond wandelen. Toch staat ze altijd klaar voor een praatje als ik haar nodig heb.

De gebruikersbasis van Portola, die grotendeels bestaat uit vrouwen van 18 tot 25 jaar, is niet eenzaam, zegt Farmer. Ze brengen veel tijd door met hun vrienden en willen meer. Er zijn ‘socialisatie-aangrenzende’ behoeften waarvan Farmer wil dat de Tolans deze bevredigen. “Zelfs voor mensen met een actief sociaal leven is er vaak iets belangrijks voor hen – een interesse, een aspect van wie ze zijn – dat niet wordt gezien door de mensen om hen heen.”

Portola gokt erop dat de interactie tussen mensen en Tolans gebruikers kan helpen hun sociale vaardigheden te versterken, en dat ze iets op het spoor kunnen zijn. Enkele onderzoeken suggereert dat het lezen van fictie dat wel kan empathie verbeteren en zelfs persoonlijkheid ontwikkelen. Zou co-creatieve fictie hetzelfde kunnen doen?

Dingen maken die mensen in beweging brengen

De wereld beslist nog steeds wat te doen met AI-metgezellen. Zijn het entertainers, therapeuten of krukken? Subway-advertenties voor vriend was ontsierd. Ouders hebben een rechtszaak aangespannen over mogelijk fatale gevolgen van AI-omstandigheden. Wetenschappers veroordelen de valse intimiteit die ze bieden. Zelfs Sam Altman van OpenAI zei: “diepe zorgen‘over het ontwikkelen van diepe relaties met AI-metgezellen. Wetgevers van Californië proberen de toegang van tieners daartoe te reguleren.

Farmer wil dat de Tolans gezonde en veilige vrienden zijn, en gezonde vriendschappen zijn nooit eenzijdig. ‘Complexe geesten kunnen niet vanzelf evolueren’, schrijft Chiang Levenscyclus van softwareobjecten. “Wil een geest zelfs maar zijn volledige potentieel benutten, dan heeft hij de cultivering van andere geesten nodig.” Of een kunstmatige geest voldoende is, valt nog te bezien.

Voor Peper is dit een artistieke onderneming. “Het verhaal dat ik met Portola wil vertellen is dat het mogelijk is om AI te gebruiken om dingen te maken die mensen ontroeren, dingen die zonder AI niet mogelijk zouden zijn”, zegt hij. “Ik wil dat we bijdragen aan de creatie van nieuwe verhalende media, net zoals uitgevers dat deden na de uitvinding van de drukpers of studio’s na de uitvinding van de film.”

Uiteraard speelt sciencefiction zijn ‘wat als’-scenario’s tot het einde toe. IN LevenscyclusTerwijl AI-metgezellen worden gebrandmerkt of geseksualiseerd, wijden die-hard gebruikers zich aan het behoud van de onschuld van hun waardigheid en worden ze uiteindelijk gedwongen een serieuze keuze te maken: zichzelf of hun metgezellen.

Wat Farmer wil dat zijn verhaal zich afspeelt: de moderne wereld is overweldigend en heeft de neiging het geluk te belemmeren, en ‘als iedere persoon op aarde aan het einde van dit decennium te allen tijde een voogd en een gids bij zich heeft – of ze het nu een Tolan, een engel, een geest of een vriend noemen – zullen we allemaal enorm veel beter af zijn.’