Drie jaar geleden werd Chat GPT geboren. Het verraste de wereld en leidde tot ongekende investeringen en opwinding op het gebied van kunstmatige intelligentie. Tegenwoordig is ChatGPT nog een peuter, maar de publieke opinie rond de AI-boom is scherp negatief geworden. De verschuiving begon toen OpenAI deze zomer GPT-5 uitbracht tot gemengde recensiesvooral van informele gebruikers die het systeem niet verrassend beoordeelden op basis van de oppervlakkige tekortkomingen in plaats van op basis van de onderliggende mogelijkheden.
Sindsdien hebben experts en beïnvloeders verklaard dat de vooruitgang op het gebied van AI vertraagt, dat de schaalvergroting ’tegen de muur is gelopen’ en dat het hele veld slechts een nieuwe technologiezeepbel is, opgeblazen door een opgeblazen hype. Sterker nog, veel influencers hebben zich vastgeklampt aan de afwijzende uitdrukking ‘AI slop’ om de verbazingwekkende afbeeldingen, documenten, video’s en code te verminderen die geavanceerde AI-modellen op commando genereren.
Dit perspectief is niet alleen verkeerd, het is ook gevaarlijk.
Ik vraag me af: waar waren al deze ‘experts’ op het gebied van irrationele technologiebubbels toen startups van elektrische scooters werden aangekondigd als een transportrevolutie en cartoon-NFT’s voor miljoenen werden geveild? Ze hadden het waarschijnlijk te druk om te kopen waardeloos land in de metaverse of voeg ze toe aan hun posities in GameStop. Maar als het gaat om de AI-boom, die zonder twijfel de belangrijkste technologische en economische transformatiefactor van de afgelopen 25 jaar is, kunnen journalisten en influencers het woord ‘slop’ niet genoeg schrijven.
Protesteren wij te veel? AI is immers, op objectieve maatstaven, veel capabeler dan de overgrote meerderheid computerwetenschappers voorspelden dit slechts vijf jaar geleden en het verbetert nog steeds in een verrassend tempo. De indrukwekkende sprong die Gemini 3 laat zien, is slechts het nieuwste voorbeeld. Tegelijkertijd meldde McKinsey onlangs dat 20% van de organisaties al tastbare waarde uit genAI haalt. Ook één recente studie van Deloitte geeft aan dat 85% van de organisaties hun AI-investeringen in 2025 heeft verhoogd, en 91% is van plan dit in 2026 opnieuw te verhogen.
Dit past niet in het ‘bubbel’-verhaal en de afwijzende ‘slop’-taal. Als computerwetenschapper en onderzoeksingenieur die in 1989 met neurale netwerken begon te werken en sindsdien de vooruitgang tijdens koude winters en warme periodes heeft gevolgd, sta ik bijna elke dag versteld van de snelgroeiende mogelijkheden van grensverleggende AI-modellen. Als ik met andere professionals in het veld praat, hoor ik soortgelijke gevoelens. Als er iets is, de snelheid van de voortgang van AI waardoor veel experts zich overweldigd en eerlijk gezegd een beetje bang voelen.
De gevaren van AI-ontkenning
Dus waarom gelooft het publiek in het verhaal dat AI hapert, dat de output ‘slordig’ is en dat de AI-boom authentieke use-cases ontbeert? Persoonlijk denk ik dat dit komt doordat we in een collectieve staat zijn beland Ik heb ontkenningdie vasthouden aan de verhalen die we willen horen, ondanks krachtig bewijs van het tegendeel. Ontkenning is de eerste fase van verdriet en dus een redelijk antwoord op het zeer verontrustende vooruitzicht dat wij mensen binnenkort kunnen verliezen cognitieve superioriteit hier op planeet aarde. Met andere woorden: het overdreven AI-zeepbelverhaal is een maatschappelijk verdedigingsmechanisme.
Geloof me, ik snap het. Ik heb ervoor gewaarschuwd destabiliserende risico’s En demoraliserend effect van superintelligentie al ruim tien jaar en ik heb ook het gevoel dat AI te snel te slim wordt. Feit is dat we snel op weg zijn naar een toekomst waarin algemeen beschikbare AI-systemen in staat zullen zijn om beter te presteren dan de meeste mensen bij de meeste cognitieve taken, en problemen sneller en nauwkeuriger zullen kunnen oplossen, en ja, creatiever dan welk individu dan ook kan. Ik benadruk ‘creativiteit’ omdat AI-ontkenners vaak benadrukken dat bepaalde menselijke kwaliteiten (vooral creativiteit en emotionele intelligentie)) zal altijd buiten het bereik van AI-systemen blijven. Helaas is er weinig bewijs dat dit perspectief ondersteunt.
Op het gebied van creativiteit kunnen de huidige AI-modellen sneller en met meer variatie inhoud genereren dan welk individueel mens dan ook. Critici beweren dat echte creativiteit interne motivatie vereist. Ik ben het eens met dat argument, maar vind het circulair: we definiëren creativiteit op basis van hoe we het ervaren, in plaats van op de kwaliteit, originaliteit of bruikbaarheid van de output. Bovendien weten we gewoon niet of AI-systemen interne drijfveren of een gevoel van keuzevrijheid zullen ontwikkelen. Hoe dan ook, als AI origineel werk kan produceren dat kan wedijveren met de meeste menselijke professionals, impact op creatieve banen zal nog steeds behoorlijk verwoestend zijn.
Het AI-manipulatieprobleem
Onze menselijke voorsprong op het gebied van emotionele intelligentie is zelfs nog onzekerder. Het is waarschijnlijk dat AI binnenkort onze emoties sneller en nauwkeuriger zal kunnen lezen dan welk mens dan ook. detecteert subtiele signalen in onze micro-expressies, stempatronen, houding, blik en zelfs ademhaling. En terwijl we AI-assistenten integreren in onze telefoons, brillen en andere draagbare apparaten, zullen deze systemen onze emotionele reacties gedurende de dag in de gaten houden. voorspellende modellen bouwen van ons gedrag. Zonder strikte regelgeving, wat steeds onwaarschijnlijker wordt, zouden deze voorspellende modellen gebruikt kunnen worden om ons te targeten individueel geoptimaliseerde invloed dat maximaliseert de overtuigingskracht.
Dit wordt genoemd Probleem met AI-manipulatie en het suggereert dat emotionele intelligentie de mensheid misschien geen voordeel oplevert. In feite kan het een aanzienlijke zwakte zijn die dit bevordert asymmetrische dynamiek waar AI-systemen ons kunnen lezen bovenmenselijke nauwkeurigheidterwijl we AI helemaal niet kunnen lezen. Wanneer je praat met fotorealistische AI-agenten (en jij wel) zie je een glimlachende façade die is ontworpen om warm, empathisch en betrouwbaar over te komen. Het zal er menselijk uitzien en aanvoelen, maar het is slechts een illusie, en dat zou gemakkelijk kunnen uw perspectieven beïnvloeden. Het zijn tenslotte onze emotionele reacties op gezichten viscerale reflexen gevormd door miljoenen jaren evolutie op een planeet waar elk interactief menselijk gezicht dat we tegenkwamen feitelijk menselijk was. Binnenkort zal dat niet meer waar zijn.
We evolueren snel naar een wereld waarin veel van de gezichten die we ontmoeten van AI-agenten zullen zijn zich verschuilen achter digitale gevels. In feite zijn dit “virtuele woordvoerders‘ zouden gemakkelijk prestaties kunnen hebben die voor ieder van ons zijn ontworpen op basis van onze reacties uit het verleden – wat ons het beste doet onze waakzaamheid laten verslappen. En toch houden velen vol dat AI gewoon een zoveelste technologische cyclus is.
Dit is wensdenken. De enorme investeringen in AI worden niet gedreven door een hype, maar door de verwachting dat AI elk aspect van het dagelijks leven zal doordringen, belichaamd als intelligente actoren waarmee we de hele dag in contact komen. Deze systemen zullen dat wel doen help onsleer ons en beïnvloeden ons. Ze zullen ons leven opnieuw vormgeven, en het zal sneller gebeuren dan de meeste mensen denken.
Voor alle duidelijkheid: we zijn niet getuige van een AI-bubbel die zich vult met leeg gas. We zien een nieuwe planeet ontstaan, een gesmolten wereld die snel vorm krijgt en zal stollen een nieuwe AI-gedreven samenleving. Ontkenning zal dit niet tegenhouden. Het zal ons alleen maar minder voorbereid maken op de risico’s.
Lodewijk Rosenberg is een vroege pionier op het gebied van augmented reality en een ervaren AI-onderzoeker.
