President Donald Trump is niet de eerste Amerikaanse leider die geïnteresseerd is in het veiligstellen van Groenland, het grootste eiland ter wereld.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog bezetten de Verenigde Staten Groenland wanneer Denemarken werd bezet door Duitsland, maar aan het einde van de oorlog aarzelden de Verenigde Staten om te vertrekken.
In 1949 sloten zowel de VS als Denemarken zich aan bij de NAVO, en in 1951 tekenden ze een verdrag dat de VS wettelijk verplichtte Groenland te verdedigen.
Dit werd in 1953 gevolgd door het Amerikaanse gebouw Thule Air Base, dat later werd omgedoopt tot Pituffik Space Base.
De VS hebben daar drie belangrijke redenen voor om dat Groenland te geloven essentieel is voor hun nationale veiligheid.
• Ten eerste: vroegtijdige waarschuwing voor ballistische raketten.
Hoewel Groenland in de poolcirkel ligt en ver ten noorden lijkt te liggen van enig rechtstreeks spoor tussen Rusland en de Verenigde Staten, is de aarde geen perfecte bol: de diameter aan de polen is ongeveer 43 km kleiner dan aan de evenaar.
Dit betekent dat de kortste afstand tussen Rusland en de VS boven Groenland loopt, dus voor het volgen – en mogelijk vernietigen – van ballistische raketten die op weg zijn naar de VS zijn tracking- en raketcapaciteiten op Groenlands grondgebied vereist (wat ook verklaart waarom transatlantische commerciële vliegtuigen een grote cirkelroute vliegen die hen dichter bij de pool brengt dan bij de evenaar).
• Ten tweede de Noordelijke Zeeroute (NSR) en de Noordwestpassage.
Meer dan 90% van de wereldhandel gaat over zee, en de komst van de opwarming van de aarde opent nieuwe handelsroutes die – historisch gezien – het grootste deel van het jaar bevroren en onbegaanbaar zijn geweest.
Lees meer:
Militaire actie in Groenland ‘altijd een mogelijkheid’ – Het Witte Huis
Farage zegt dat Trump Groenland ‘niet’ zal binnenvallen
Het verzenden van goederen van Europa naar Japan is een transit van 21.000 mijl; via NSR wordt dit echter teruggebracht tot 9.000 kilometer, wat aanzienlijke besparingen oplevert.
Het garanderen van vrije doorgang op deze nieuwe handelsroutes is een veiligheidsprobleem van de VS.
• Ten slotte beschikt Groenland over aanzienlijke minerale rijkdommen, waaronder uranium, en 50 miljard vaten olie en gas; Het vijandige klimaat heeft het echter traditioneel erg moeilijk gemaakt om deze waardevolle hulpbronnen te winnen.
👉 Luister naar Sky News Daily via je podcast-app 👈
Maar welke opties kunnen de Verenigde Staten overwegen om aan hun veiligheidseisen te voldoen?
Onderhandelen – De VS hebben al een militaire basis in Groenland, en Denemarken heeft duidelijk gemaakt dat het openstaat voor discussies over de uitbreiding van de Amerikaanse militaire aanwezigheid in de regio.
Het is echter duidelijk dat de VS geen vertrouwen hebben in het vermogen van Denemarken om op de lange termijn de aanhoudende Russische en Chinese belangstelling voor de regio te beperken.
Kopen – De VS hebben al vele malen geprobeerd Groenland te kopen.
In feite boden de Verenigde Staten in 1946 $100 miljoen aan om het eiland te kopen (zo’n $1,3 miljard in hedendaagse valuta), maar kregen te horen dat “Groenland niet te koop is”.
Militaire actie – De VS hebben al een militaire aanwezigheid in Groenland, en de Groenlanders zelf hebben geen nationale militaire capaciteit.
Denemarken is verantwoordelijk voor de defensie en veiligheid van Groenland, maar zou geen partij zijn in het tegengaan van de Amerikaanse militaire agressie President Trump beslissen over die handelwijze.
Als Donald Trump vastbesloten is Groenland veilig te stellen, is de militaire optie op het eerste gezicht waarschijnlijk de minst risicovolle optie.
Maar het aanvallen van een ander NAVO-lid zou vrijwel zeker het einde betekenen van de NAVO in haar huidige vorm en zou veel Europese landen in een veiligheidscrisis storten, gezien de zeer reële dreiging die Rusland momenteel vormt.
