Door Jennifer Asencio
| Uitgegeven
Vóór de versies Denis Villeneuve of SYFY was er maar één Duin: de versie uit 1984 met Kyle MacLachlan als Paul Atreides. De film was gebaseerd op de filosofische sciencefictionroman van Frank Herbert uit 1965 en geregisseerd door David Lynch… nee, Alan Smithee… nee, echt waar, door David Lynch. Hoewel het over het algemeen door critici werd gefilterd, kreeg het een cultstatus die verder heeft geduurd dan twee bekendere versies van het boek.
“Alan Smithee” is een grap onder regisseurs, een naam die wordt geschreven als een regisseur zijn werk niet wil bezitten. Lynch walgde zo van de ontvangst van de film aan de kassa dat zijn naam eruit werd verwijderd. Maar de film draagt overal zijn vingerafdrukken, van de dromerige afbeeldingen van een ‘kruidentrip’ tot de synthetische stijl van de soundtrack, uitgevoerd door de rockband Toto. Andere regisseurs die de film op zich wilden nemen waren onder meer Alejandro Jodorowsky en Ridley Scott, maar Lynch werd gekozen door producer Dino DeLaurentis en de rest is geschiedenis.
Uitgezet Duin is inmiddels beroemd: House Atreides heeft van de Padishah-keizer de opdracht gekregen om het bestuur van de planeet Arrakis over te nemen van hun rivaliserende House, de Harkonnen. Arrakis is de enige planeet in de Melkweg die de kruidenmix levert, een psychedelisch middel dat ruimtevaart en genetische programmering mogelijk maakt door krachtige visioenen op te wekken die de visie op de toekomst mogelijk maken. Veel facties in de Melkweg zijn afhankelijk van het kruid en hebben zich aangesloten bij een samenzwering met Harkonnen en de keizer zelf om de Atreides omver te werpen als zij het overnemen.
Paul Atreides is een fout in een genetisch plan dat wordt veroorzaakt wanneer Atreides’ koninklijke concubine, Lady Jessica, het systeem doorbreekt en een mannelijke erfgenaam baart in plaats van een vrouw. Hierdoor wordt Paulus ervan verdacht de Kwisatz Haderach te zijn, een krachtige spirituele figuur waarvan werd voorspeld dat hij over de melkweg zou regeren.
Paul ontsnapt samen met zijn moeder aan de verraderlijke aanval op zijn familie, en ze raken bevriend met de lokale bevolking van Arrakis, de Fremen, die hen kennis laten maken met hun met kruiden gevulde spirituele systeem. Door zijn acties om Harkonnen en de keizer te verslaan, leert Paul dat hij inderdaad de geprofeteerde spirituele leider kan zijn en dat hij de melkweg kan redden of naar een religieus donker tijdperk kan leiden.
Duin is een heel compact boek, met veel denkwerk en filosofie erin. De geestelijke ervaringen van Paulus over het kruid zijn moeilijk onder woorden te brengen, laat staan om ze op een scherm te visualiseren. De innerlijke gedachten van sommige personages, die in bepaalde scènes erg belangrijk zijn, worden weergegeven door goedkope voice-overs met een beetje galm om ze een beetje sfeer te geven. echo. Een belangrijke scène die deze moeilijkheid illustreert, is aan het begin, wanneer Paul de Bene Gesserit-test van controle krijgt en de beroemde “angst is de geestdoder” reciteert, uitgevoerd door een van deze voice-overs.
Er spelen een aantal facties in de roman, waaronder de orakelnonnen van Bene Gesserit die het genetische programma beheren en de Navigator’s Guild die de ruimtevaart controleren. De film probeerde het allemaal in een formaat van 137 minuten te persen.
Als er één ding is dat latere versies van het boek beter deden, was het het boek in stukken opdelen in plaats van te proberen te doen wat Lynch deed. Zijn ambitie om het hele verhaal in één film te vertellen resulteerde in een plot dat mensen die het boek nog nooit hadden gelezen in verwarring bracht. De bioscoopuitgave bevatte zelfs een pamflet met een verklarende woordenlijst van de verschillende termen die in de film worden gebruikt.
Critici haatten het vanwege de verwarde plot en beelden, waarvan ze beweerden dat ze overdreven, soms goedkoop en soms te veel waren. Ze vonden er echter wel dingen leuk aan, waaronder een ensemblecast met pre-Picard Patrick StewardBrad Dourif laat zien hoe hij Chucky en Grima Wormtongue werd, en frontman Sting van The Police.
De film speelde ook Linda Hunt, Dean Stockwell, Virginia Madsen, Max von Sydow en Jose Ferrer. Kyle MacLachlan, die Lynch beroemd zou maken Tweelingpiekenis momenteel de slechterik op Amazon Fall-out serie. Hij maakte zijn filmdebuut als Paul in Duineen rol die hem lovende kritieken opleverde.
De trippy jaren 80-sfeer uit 1984 Duin heeft overleefd omdat het, ondanks al zijn moeilijkheden, de meest accurate poging blijft om het verhaal van Frank Herbert op film te vertellen. De nieuwste versie van Denis Villeneuve verandert veel belangrijke elementen van het verhaal, vooral de relatie van Paul met zijn geliefde Chani.
De SYFY Channel-versie deed het acceptabel, maar gecombineerd Duin met de tweede roman in de serie, Duin Messiaseen miniserie maken. Het leed onder het budget van enige andere originele SYFY-productie.
Deze andere versies zijn misschien commercieel aantrekkelijker, maar raken niet de diepe spiritualiteit van de roman met hetzelfde gevoel voor het surrealistische dat Lynch’ specialiteit is. De versie van Lynch verschilt het meest omdat hij het verhaal van Frank Herbert probeerde te vertellen, niet zijn eigen verhaal of een verhaal dat smakelijk is voor massaconsumptie.
Is de tijd gunstig geweest voor Lynch’s versie van de roman? Of hadden Siskel en Ebert het recht om het te pannen? Sinds David Lynch’s versie uit 1984 van de Duin staat nu aan Netflixhet publiek kan zelf oordelen.
