Een typisch groen scherm. | Fotocredit: FLICKR
Chroma keying (of groenschermtechnologie) houdt in feite in dat onderwerpen worden gefilmd voor een lichtgekleurde achtergrond (meestal groen) en vervolgens videobewerkingssoftware wordt gebruikt om die kleur digitaal te verwijderen en er tijdens de postproductie iets anders in te plaatsen.
De opstelling
De manier waarop chroma keying werkt is vrij eenvoudig. Een onderwerp wordt gefilmd tegen een egale groene of blauwe achtergrond. Vervolgens gebruikt het montageteam tijdens het postproductieproces specifieke software om die kleur te identificeren en transparant te maken. Er wordt een nieuwe achtergrond in het transparante gebied geplaatst. Maar om de bewerking er mooi uit te laten zien, is een zeer nauwkeurige belichting vereist om schaduwen en kleurzweem te voorkomen.
Vóór het groen
Voordat matte achtergronden werden gebruikt om elementen in de postproductie vast te leggen, werd aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw dubbele belichting gebruikt. Dubbele belichting is in wezen de superpositie van twee of meer belichtingen (identiek of anderszins) om één beeld te creëren (controlebeeld). Dit werd gedaan met behulp van zwarte gordijnen, waar tegenwoordig een groen scherm zou worden gebruikt.
Dubbele belichting werd in de jaren dertig snel vervangen door een blauwe achtergrond. Deze methode is ontwikkeld en ontwikkeld door RKO Radio Pictures. Het werd eerder gebruikt om overgangen te creëren, zoals de ruitenwisserovergang in de film ‘Flying Down to Rio’ (1933). Maar het eerste echte gebruik van bluescreen was bij het maken van een scène waarin een geest uit de fles ontsnapt in ‘The Thief of Bagdad’ (1940), dat de Academy Award voor beste speciale effecten won.
Bewegingsposter voor The Invisible Man (1933). In tegenstelling tot de meeste films uit die tijd gebruiken de makers een zwartfluwelen achtergrond voor het onzichtbare effect. | Fotocredit: WIKIMEDIA COMMONS
De term ‘chroma key’ was wat de Radio Corporation of America het proces noemde. Om de etymologie uit te leggen: het woord ‘chroma’ komt van de Griekse woorden chrôma die ‘kleur’ en ‘sleutel’ betekenen, wat verwijst naar een sleutelproces dat specifieke kleuren isoleert of verwijdert.
Het blauwe scherm werd groen in de jaren negentig toen digitale camera’s (letterlijk) op de markt kwamen Bayer-sensoren (sensoren die kleur vastleggen via een rood-groen-groen-blauw filterraster dat software interpoleert naar volledige beelden), zouden de kleur groen beter kunnen vastleggen omdat deze minder gebruikelijk was in de kledingkast.
Zo ziet dubbele belichting eruit. | Fotocredit: Brian Auer/FLICKR
Toepassingen
Dus waar wordt groene schermtechnologie gebruikt? We zien het vaak gebruikt in films met visuele effecten (zoals semi-animatiefilms of superheldenfilms), virtuele tv-studio’s en livestreaming. Het wordt ook gebruikt in televisienieuws, vooral in weersvoorspellingen of uitzendingen op verkiezingsdagen.
En waarom gebruiken filmmakers het graag? Welnu, het geeft hen de vrijheid om met de scène te spelen en hun verbeelding ten volle te gebruiken. Het is ook kosten- en tijdbesparend, omdat er veel tijd en geld wordt bespaard door alleen de achtergrond te creëren, in plaats van ergens heen te gaan met de benodigde achtergrond.
Groen scherm wordt gebruikt in een superheldenfilm. | Beeldcredits: SPECIALE EVENEMENT
Chromakeying ziet er misschien uit als magie, maar het is slechts toegepaste kleurwetenschap en -technologie. Door een kleur te verwijderen en door een andere te vervangen, kun je werelden in films mixen of zelfs creëren. Deze techniek bewijst dat elk goed filmmaken een gewoon groen scherm en een beetje fantasie vereist.
Uitgegeven – 19 januari 2026 16:39 IST
