Oscar de nominaties zijn officieel bekendwat betekent dat de sociale media de komende maanden doordrenkt zullen zijn met debatten over wie en wat een standbeeld waard is. In de voorhoede van deze discussie staat nog een meesterwerk van Ryan Coogler, dit keer ‘Sinners’, dat een recordaantal van 16 prijzen in de wacht sleept, waaronder die voor Beste Film.
De film speelt zich af in de Mississippi Delta tijdens het Jim Crow-tijdperk en wordt vaak gekarakteriseerd als een horrorfilm, wat begrijpelijk is aangezien de slechterik een vampier is. Maar wat ‘Sinners’ boven het bloed verheft – wat het tot een heerlijk stukje historische fictie maakt – zijn de details die in de structuur van het verhaal zijn verweven. Van de aanwezigheid van de inheemse Choctaw-bevolking tot de gescheiden kanten van dezelfde straat, Coogler schetst met het penseel van een documentairemaker een beeld van het Amerika van de jaren dertig. In traditionele horrorfilms staat de schrik centraal en vormt de dialoog het decor. “Sinners” geeft prioriteit aan het moment waarop de angst zich voordoet – zowel visueel als auditief – waardoor het net zo goed een historisch stuk is als een film met vampieren erin.
Hoeveel Oscars ‘Sinners’ zullen winnen is goed voer voor het hele debat op sociale media. Wat echter niet ter discussie staat – wat pijnlijk duidelijk is – is dat Coogler de beste foto van onze tijd heeft gemaakt. Dat komt omdat ‘Sinners’ in essentie een verhaal is over erbij horen – wie wel en wie niet. Er zijn geen grote toespraken over diversiteit, ondersteund door opbeurende muziek. In plaats daarvan herinnert Coogler het publiek er methodisch aan dat dit land altijd een multiraciale caleidoscoop is geweest door het leven in Amerika, slechts een eeuw geleden, zorgvuldig weer te geven.
De vampier Remmick is meer dan alleen een antagonist met hoektanden.
Hij is de immigrantenzoon van een Ierse man wiens thuisland werd gestolen en het geloof werd weggenomen tijdens eeuwenlange Engelse overheersing. We weten niet hoe oud de vampier is. Maar we weten wel dat in 1690 ongeveer 80% van Ierlands beste landbouwgrond geconfisqueerd was en omgezet in grote landgoederen voor rijke kolonisten, waardoor miljoenen mensen ontheemd raakten. We weten dat aardappelvelden – de belangrijkste voedselbron voor de armen – in 1845 besmet raakten met een verwoestende schimmel die 40% van de oogst vernietigde. Het jaar daarop waren bijna alle aardappelvelden besmet, wat tot jaren van hongersnood leidde.
Tussen 1846 en 1851 stierven ruim een miljoen Ieren door honger of ziekte. En we weten dat de overgrote meerderheid van hen niet hoefde te sterven.
Want terwijl het Ierse volk honger leed, werden de gezonde gewassen die op hun grondgebied verbouwden naar Engeland gestuurd om hun onderdrukkers te voeden. Massale uitzettingen – waarbij vrouwen en kinderen midden in de winter door Britse soldaten uit hun huizen werden gesleept – verergerden de verwoestingen die zij moesten doorstaan. Talloze mensen vluchtten naar Amerika en elders in de hoop op een beter leven.
Volgens de huidige maatstaven zijn sommigen legaal naar dit land geëmigreerd.
De meesten niet.
Bijna allen werden geconfronteerd met racistische vijandigheid, soms door Ierse Amerikanen die geloofden dat afstand nemen van hun wanhopige landgenoten hen in de gunst zou brengen van juist de mensen die hen verachtten. Een of andere pseudowetenschap aan het einde van de 19e eeuw portretteerde Ierse Amerikanen als leden van een ander ras dan andere Noord-Europese immigranten; ze werden pas tijdens de Eerste Wereldoorlog sociaal gezien als geheel blank. Dit werd duidelijk gemaakt door de bordjes ‘Iers hoeven niet te solliciteren’ op de ramen. Dat bleek duidelijk uit het anti-immigrantenplatform dat de Know Nothing Party hanteerde.
Wie zijn dat, vraag je?
Welnu, herinnert u zich de manier waarop de toenmalige kandidaat Donald Trump beweerde dat hij niets wist van Project 2025 of de manier waarop MAGA-republikeinen zoals House Speaker Mike Johnson lastige vragen begroeten met beweringen van “weet het niet” of “kan het me niet herinneren”? Het is een strategie die is geplukt van de pagina’s van enkele van de lelijkste momenten in de Amerikaanse geschiedenis, waarvan sommige werden geleid door de Know Nothing Party. Ons verhaal gaat over de roofbaronnen van New York die de belofte gebruikten om erbij te horen om de armen in facties op te splitsen en hen te manipuleren om met elkaar te vechten tijdens het vergulde tijdperk.
Misschien is dat de reden waarom Jake O’Kane, een komiek en columnist gevestigd in Noord-Ierland, onlangs zei dit over Iers-Amerikaanse immigratieagenten: “Je hebt je overgrootvaders en moeders verraden die als immigranten op schepen reisden naar het land waar je nu op immigranten jaagt. Er zit geen Ier in je. Jullie zijn huisslaven… Veldslaven, ze zullen niet voor de massan zorgen. Ze zullen niet voor het huis zorgen. Ze zullen het huis verbranden waar je vandaan kwam, en dat is waar je vandaan komt en waar je vandaan kwam. Niets anders dan … huisslaven.”
Het verhaal van de Ieren in Amerika is ook de reden waarom ‘Sinners’-vampier Remmick – in een poging zwarte mensen die onder Jim Crow leefden ervan te overtuigen zich bij hem aan te sluiten – zei: ‘Ik ben jouw uitweg. Deze wereld heeft je al voor dood achtergelaten. Ik laat je niet bouwen. Ik laat je geen gemeenschap hebben. Dat zullen we doen. Samen. Voor altijd.’
Zijn argument was gebaseerd op een waarheid die vandaag de dag duidelijk is, en dat is de reden waarom ‘Sinners’ degenen onder ons raakte die weten hoe het is om anders te zijn in de samenleving. Voor degenen onder ons die zien dat enkele van de ergste momenten in de geschiedenis van dit land zich herhalen op aandringen van de huidige roofbaronnen die miljarden verdienen, terwijl kinderen van scholen worden weggerukt en de armen onderling vechten.
Het zal nog weken duren voordat we weten of ‘Sinners’ is uitgeroepen tot de beste film van 2025. Maar we weten al dat het het duidelijkste beeld geeft van het kwaad dat we om ons heen zien.
YouTube: @LZGrandersonShow
