In 2010 publiceerde klinisch psychiater Dale Archer New York Times bestseller Beter dan normaaleen boek dat de vaak onderschatte voordelen van verschillende psychiatrische diagnoses benadrukte.
In het boek werd gekeken naar de sterke punten die verband houden met aandoeningen als een bipolaire stoornis, OCS en schizofrenie. Maar er was één hoofdstuk dat iets te dicht bij huis kwam.
Nadat hij het had gepubliceerd, vroeg Archer een collega om een psychiatrische diagnose bij hem uit te voeren.
“Ze zei: ‘Je staat niet op de ADHD-lijst’, en ik zei: ‘Ja, ik weet het, ik wilde gewoon bevestiging'”, zegt hij.
In 2015 publiceerde Archer een vervolgboek, ADHD-voordeel, zich te concentreren op enkele van de meer positieve kenmerken van zijn toestand. Daarin profileerde hij toppresteerders met ADHD, waaronder de meest succesvolle atleet in de Olympische geschiedenis, Michael Phelps, cabaretier, acteur en tv-presentator Howie Mandel, en Jet Blue-oprichter David Neeleman.
Archers onderzoek leidde hem uiteindelijk tot een hypothese die nog moet worden bewezen in een klinische studie: dat ADHD – en trouwens alle psychiatrische diagnoses – bestaat op een continuüm, dat hij uitzet op een schaal van tien punten. Degenen die een score van vier of lager scoren, weten misschien niet eens dat ze de aandoening hebben, degenen die een score van negen of hoger scoren, hebben waarschijnlijk moeite in het dagelijks leven en hebben mogelijk medicijnen nodig.
Degenen die in zijn boek waren opgenomen, lagen tussen de vijf en acht. Degenen in dat gebied melden vaak dat ze op bepaalde gebieden moeite hebben, terwijl ze op andere gebieden voordelen genieten.
Volgens Archer is dit assortiment echter een goede plek: een assortiment dat wordt geassocieerd met bovengemiddelde veerkracht en creativiteit. Deze mensen houden ook van multitasken, blijven kalm in een crisis, zijn extravert en kunnen zich hyperfocussen op de dingen waar ze gepassioneerd over zijn.
ADHD blijft een mysterie en een paradox
Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder, beter bekend als ADHD, is een ontwikkelingsstoornis die wordt gekenmerkt door onoplettendheid, hyperactiviteit en/of impulsiviteit. Het Noorse Instituut voor Geestelijke Gezondheid. Het is ook juridisch geclassificeerd als een handicap onder de Americans with Disabilities Act.
Hoewel ons begrip van de stoornis de afgelopen jaren een lange weg heeft afgelegd, is er nog steeds veel dat we niet weten. Om de zaken nog verwarrender te maken: veel van wat we weten lijkt paradoxaal.
Aan de ene kant voelen velen met ADHD zich bijna verlamd door alledaagse taken, worstelen ze in traditionele academische omgevingen en op de werkvloer, en lijden ze onder andere psychologische uitdagingen-inbegrepen angst, depressie, middelenmisbruik En eetstoornissen– tegen hogere tarieven. De kans is ook groter dat ze dat hebben ongeplande zwangerschappen, auto-ongelukken krijgen en zelfs hebben kortere gemiddelde levensduur.
Aan de andere kant zijn velen dat ook creatiever, ondernemer En intuïtief. In feite enkele van ’s werelds beste uitvoeringen – inclusief Simone Biles, Parijs Hilton, Michaël Jordaan, Greta Gerwig, Richard Branson En Jamie Oliver– crediteer ADHD voor hun succes.
“Iemand kan het als een handicap ervaren, en dat is van cruciaal belang omdat ADHD beperkingen veroorzaakt”, legt Sarah Greenberg uit, een erkende psychotherapeut voor de neurodivergentie-non-profitorganisatie Understood.org. “ADHD brengt ook een aantal sterke punten met zich mee, vooral als de omgeving bij dat brein past.”
Een allegaartje van sterke punten en worstelingen
In plaats van de aandoening op een continuüm te bekijken, beschouwt Greenberg neurodiversiteit als het creëren van ‘verstoorde profielen’, wat betekent dat velen met neurologische verschillen op sommige gebieden overmatig presteren en op andere ondermaats presteren.
“Ik wil iemand interviewen die een geweldige manager is, een geweldige manager, heel goed in relaties, maar niet echt vriendschappen kan onderhouden omdat hij heel slecht is in het terugschrijven of onthouden van verjaardagen”, legt ze uit.
Daarom dringt Greenberg er bij degenen die werken met, leven met, liefhebben of andere nauwe banden hebben met een persoon met ADHD op aan om bepaalde kenmerken van de aandoening niet persoonlijk op te vatten.
Velen met ADHD hebben bijvoorbeeld moeite om te voelen hoeveel tijd er is verstreken – vaak aangeduid als ‘tijdblindheid’ – waardoor te laat komen een chronische uitdaging wordt.
“Als ik een relatie heb met iemand en diegene is altijd tien minuten te laat, dan ga ik dat natuurlijk persoonlijk opvatten, alsof hij of zij mijn tijd niet respecteert”, zegt Greenberg. “De waargenomen intentie zal de relatie echt beïnvloeden, en we zien dit voortdurend op de werkplek.”
Cognitieve ‘rolstoelen en oprijplaten’
Er zijn veel dagelijkse activiteiten die obstakels vormen voor mensen met ADHD, en toegang tot ondersteuning kan echt een verschil maken.
“Neem iemand die niet kan lopen: als hij toegang heeft tot een rolstoel en een oprit, heeft hij toegang tot het gebouw, zodat hij in die ervaring minder gehandicapt is”, legt Megan Anna Neff uit, auteur, klinisch psycholoog en oprichter van Neurodivergent Insights, een online platform voor educatie en informatie over neurodiversiteit.
“Hoe gehandicapt we zijn, gebeurt op het kruispunt van onze beperking en onze omgeving. De meeste scholen en de meeste werkplekken zijn niet gebouwd voor ADHD-hersenen, dus daarom is het een handicap.”
Neff legt uit dat het medische model van handicap vaak binair is – je hebt een handicap of je hebt het niet – terwijl het ‘sociale model’ rekening houdt met omgevingsfactoren.
“Veel oudere strategieën gaan over het proberen het ADHD-brein minder ADHD te maken”, zegt ze. “(Het sociale model) gaat meer over: ‘Hoe begrijpen we het ADHD-brein, zodat we er daadwerkelijk mee kunnen werken?'”
Neff is van mening dat ADHD moet worden geclassificeerd als een handicap, zodat degenen die de steun, middelen en wettelijke bescherming nodig hebben, er toegang toe kunnen blijven houden. Het is echter ook belangrijk om te erkennen dat velen met ADHD zichzelf niet als gehandicapt beschouwen en niet als zodanig moeten worden bestempeld.
“Als we structuren en omgevingen hebben waarin ze dat uiteenlopende denken kunnen ondersteunen – als we onze interesse kunnen kanaliseren in onze carrière, creativiteit of out-of-the-box-denken – kunnen daar absoluut krachtige dingen uit voortkomen”, zegt ze.
Door de controle over zijn werkomgeving heeft Neff kunnen gedijen als arts met ADHD en autisme.
Greenberg van Understood.org zegt dat ze zich bij de organisatie heeft aangesloten als psychotherapeut met ADHD om leerverschillen te bestuderen en deze strategieën toe te passen op organisaties in alle soorten en maten.
Dale Archer grapt dat hij de medische opleiding alleen kon voltooien door te accepteren dat hij zijn beste werk deed door uit te stellen tot een naderende deadline zijn hyperfocus als crisisreactie teweegbracht.
Net als zij had ik het ook moeilijk in de traditionele academische omgeving en op de werkvloer, maar ik heb een succesvolle carrière gehad als freelance journalist en schrijver, niet ondanks mijn ADHD – maar dankzij mijn ADHD.
Naarmate ons collectieve begrip van neurodiversiteit groter wordt, vinden mensen met ADHD manieren om veel natuurlijke krachten beter te benutten en onze natuurlijke uitdagingen te overwinnen.
