Er is politiek vóór het internet, en politiek na het internet. Liberalen spartelen, rechts bloeit, en hoe zit het met links? Nou, het is in vreselijke staat. Dit ondanks het feit dat de belangrijkste politieke problemen van de afgelopen tien jaar – de toenemende ongelijkheid en de crisis in de kosten van levensonderhoud – problemen zijn die linksen beweren te kunnen oplossen. Het probleem is dat reactionairen en rechtse mensen online hun slag slaan en snel boodschappen verspreiden die structurele problemen tot zondebok maken. Eén reden hiervoor is dat platforms die oorspronkelijk zijn gebouwd om ons in contact te brengen met vrienden en volgers ons nu inhoud sturen die is ontworpen om emotionele betrokkenheid op te wekken.
Toen Twitter nog het ‘stadsplein’ was en Facebook een bescheiden ‘sociaal netwerk’, hadden progressieven een voordeel: van de Arabische Lente tot Occupy Wall Street konden stemmen die uitgesloten waren van de reguliere media en politiek, online sociale netwerken benutten en deze omzetten in echte netwerken die, op hun krachtigst, protesten op straatniveau werden die regimes omverwierpen en het kapitalisme verantwoordelijk gehouden. Het leek alsof de verspreide massa’s een genetwerkt collectief zouden worden dat in staat was in opstand te komen tegen de machtigen.
Maar het model van vriendschap en aanhang stelde een plafond aan toewijding. Het is nu moeilijk te onthouden, maar er was een tijd dat je het einde van je Facebook- en Instagram-feeds kon bereiken; onze vrienden hadden maar een beperkt aantal lunches om te sturen. Platforms zijn nodig om manieren te vinden om ons ingelogd te houden. Instagram introduceerde ‘voorgestelde berichten’ van accounts die gebruikers niet volgden. TikTok ging nog een stap verder: meld je gewoon aan en begin met swipen, je hoeft geen vrienden te worden of iemand te volgen. Videomakers met kleine sociale netwerken kunnen viraal gaan door alleen maar boeiende inhoud te plaatsen, en iedereen kan zichzelf verliezen in een eindeloze stroom korte video’s. Copycats als Instagram Reels en YouTube Shorts drongen deze nieuwe markt binnen. Op X herstelde Elon Musk extreemrechtse accounts en veranderde de ‘voor jou’-feed in een thuis voor racisme en haatzaaiende uitlatingen.
Kortom, platforms die ooit ruimte boden voor debat en reflectie verschoven naar emotie en contemplatie. Reactionairen en rechtse mensen hebben hun verhalen over wie verantwoordelijk is voor de dagelijkse beledigingen van het laatkapitalistische leven aangepast. Emotionele verhalen over eliteschurken en gevaarlijke minderheden weerklinken in algoritmisch op maat gemaakte ruimtes die zijn ontworpen om door de permanente crisis heen te scrollen.
Ondertussen waren de liberalen stil met een focus op oude mediaplatforms zoals kranten en televisiedebatten, maar ook op volgers gerichte platforms zoals Bluesky. De linkervleugel blijft betrokken bij de resterende mediavormen en lanceert nieuwe gedrukte en online tijdschriften. Het maakt ook een delicate dans tussen het verschijnen op traditionele media en het bekritiseren ervan – maar of het nu leuk vindt of niet, het heeft een symbiotische relatie met de liberale media.
Hun kritiek is vaak uitstekend en heeft politieke consequenties: Ash Sarkar van Novara Media is de zeldzame linkervleugel op tv-panelen, en Jacobijn hielp leg de basis voor de campagne van Zohran Mamdani door ruimte te bieden om democratische socialistische ideeën uit te dagen in een land waar socialisme nog steeds een vies woord is. Maar zelfs Chapo Trap House, a belangrijke podcast van Amerika’s ‘vuilniszak links’ (een losse groep antikapitalistische en opzettelijk respectloze makers van inhoud) besteden veel podcasts aan het roosteren van de New York Times. Dit kan een opluchting zijn, maar het komt nauwelijks overeen met wat we van rechts zien komen.
Rechts heeft zijn eigen parallelle media-universum gevestigd. Het vermijdt het meeste echte nieuws en vertelt in plaats daarvan meeslepende verhalen over hoe de schimmige functionarissen binnenkomen Kathedraalof matrix, of cultureel marxisme tegen je liegen in de media en proberen al je acties te controleren. Reactionair rechts is niet alleen vreemdelingenhaat, racisme en vrouwenhaat. Deze online subcultuur biedt ook gezelschap, nieuwe diëten, natuurlijke geneeskunde, trainingsregimesdie allemaal in nieuwe communicatieve vormen arriveren, zoals memes en livestreams.
In plaats van een alternatief nieuw media-ecosysteem op te bouwen en elkaars werk te versterken, richt links zich meer op concurrentie dan rechts. Terwijl rechts het intellectuele dark web en de manosfeer oproept, vormen linkse digitale media een uitgestrekt landschap van Substacks en X-to-Bluesky hot-take artiesten. De eisen van de aandachtseconomie verscherpen de eeuwenoude linkse neiging tot machtsstrijd – het is niet alleen de morele zuiverheid die op het spel staat. Ook de huur is verschuldigd.
Neem een van de interessantere makers aan de linkerkant die werk op YouTube publiceert, Natalie Wynn, bekend als Tegenpunten. Ze heeft haar YouTube-video-essays tot auteurstatus verheven, waarbij ze filmische verheldering combineert met Franse theorie, kampdialogen en overtuigende politieke analyses. Ze wordt vaak op een voetstuk gezet, maar wordt vervolgens door anderen aan de linkerkant omvergeworpen. Als je het niet eens bent met Wynn, kun je zeggen dat dit komt omdat ze uitverkocht is, en je kunt er zelfs je eigen “drama” YouTube-video over maken.
Bovendien gaat centrumrechts vaak graag in op ideeën van rechts, maar liberalen en links onthouden zich actief van het uitwisselen van ideeën. Neem bijvoorbeeld de strijd tussen het linkse socialisme en het socialisme theorie van “overvloed” momenteel door het centrum in Amerikaans-democratische kringen doorgegeven. Er is meer tijd besteed aan het posten van demontages in plaats van zich te concentreren op het nogal grote ding dat ze gemeen hebben: overheidsingrijpen in de economie. Of je het nu leuk vindt of niet, de agenda van ‘overvloed’ heeft een opening gecreëerd voor progressieve politiek. Rechts zou van dit momentum profiteren. Links zoekt naar fouten.
Toch zijn er links online tekenen van leven te zien. De Ierse komiek en ‘giftige spirituele gids’ Frankie McNamara heeft de vox-pop op sociale media verheven tot een voertuig voor uitgestreken opnames van culturele types uit ‘hete nieuwe vaders“naar”welzijnsstrijdersOlifantenbegraafplaats YouTube-documentaires over de cultus van Joe Rogan – i gestileerd door Adam Curtismaar grappig – heeft aangetoond dat minachting een krachtiger wapen is tegen de manosfeer dan morele paniek.
Er zijn zelfs tekenen dat de post-to-policy-pijplijn voor links kan werken. De Palestijns-Amerikaanse beïnvloeder Kat Abughazaleh maakt dezelfde argumenten over Maga: IJS en dat genocide in Gaza van TikTok tot haar verrassende koploper in de congrescampagne. Of je nu wint of verliest, haar campagne laat zien dat de echte kracht van onlinepolitiek gaat over het voeren van de strijd over hoe mensen de wereld zien – en wat zij als politiek mogelijk zien. Rechts online heeft zijn zinnen al tien jaar op deze strijd gericht. Nu geven velen aan de linkerkant de interne strijd op en gaan de strijd aan.
