IHet is twintig jaar geleden dat Guitar Hero in Noord-Amerika werd gelanceerd, en daarmee ook de tools waarmee de alledaagse gamer een rockster kan worden. Niet letterlijk natuurlijk, maar vertel dat maar eens aan iemand die de vier minuten durende gitaarsolo van Free Bird voor een vol huiskamerpubliek zong.
Guitar Hero, ontwikkeld door Harmonix, uitgegeven door RedOctane en geïnspireerd door Konami’s GuitarFreaks, gaf spelers een gitaarvormige controller waarmee ze gekleurde noten konden matchen die op het ritme van een nummer over het scherm rolden. Elke riff of sequence correspondeerde met specifieke noten, waardoor het gevoel van een echt optreden ontstond.
Harmonix had zich al beziggehouden met ritmegames met de PlayStation 2-titels Frequency en Amplitude toen het samenwerkte met RedOctane, dat in 2006 door Activision werd gekocht. Samen legden ze de basis voor een onwaarschijnlijke miljardenfranchise die een opmerkelijke impact had op veel van de artiesten, zoals Lynyrd Skynyrd voor miljoenen jongere spelers.
Michael Dornbrook, voormalig COO van Harmonix, herinnert zich de aanvankelijke financiële uitdagingen bij het licentiëren van de opnames – hoewel de eerste twee games meestal coverversies gebruikten – maar ook hoe hun onderhandelingsmacht veranderde zodra de game een hit werd.
“We hebben alle muziek opnieuw opgenomen omdat het dollarcijfer zo hoog was”, zegt hij. “Zelfs met de publicatierechten alleen was het bijna onmogelijk. We konden bands als The Who niet krijgen – RedOctane had eigenlijk geen geld en we waren er vrij zeker van dat het zou mislukken. Maar toen Guitar Hero eenmaal van de grond kwam en de platenverkoop en hoorspelen omhoog schoten, wilde iedereen meedoen.”
Hij voegt eraan toe: “Een van de verbazingwekkende dingen was hoeveel ouders contact met ons opnamen en ons bedankten voor het introduceren van hun kinderen in de muziek waar ze van hielden. Het werd een kwestie van meerdere generaties.”
De Noord-Ierse bluesrockband The Answer had Never Too Late opgenomen in de game Guitar Hero World Tour uit 2008. Gitarist Paul Mahon herinnert zich hoe de serie klassieke rock weer in de mode bracht: “Guitar Hero bood een groter, jonger publiek. Over het algemeen werd dit gezien als muziek die voorbij was, maar toen het in de game verscheen en tieners het vonden, was het plotseling cool. Het legitimeerde het en gaf het muzieklabel ‘dad rock’ een nieuw leven.
In 2008 was het debuutalbum van Answers nog steeds niet uitgebracht in de VS, wat betekent dat de game een belangrijk ontdekkingsmedium was voor de band toen ze begonnen aan een Noord-Amerikaanse tournee ter ondersteuning van AC/DC. “Hun crew speelde Never Too Late in de tourbus en sommigen kenden ons van Guitar Hero”, zegt Mahon.
Rockzwaargewichten profiteerden al snel van de populariteit van de serie, waarbij Aerosmith, Metallica en Van Halen te zien waren in speciale spin-offtitels die zich concentreerden op de catalogus van elke band en de bijbehorende kennis, beelden en rock-‘n-roll-mythologie. In het geval van Guitar Hero: Aerosmith zou de band meer geld hebben verdiend dan welk studioalbum dan ook. In de eerste week werden er ruim een half miljoen exemplaren van verkocht, terwijl de verkoop van de muziek van Aerosmith met wel 40% steeg in een tijd waarin de gevestigde orde van de muziekindustrie was al aan het instorten in een veranderend landschap.
De serie blijft het snelle fanatisme onder zijn fans inspireren. Eerder dit jaar, streamer CarnyJared deed een indrukwekkende poging van DragonForce’s Through the Fire and Flames – een notoir moeilijk power-metalnummer populair gemaakt door Guitar Hero – op Clone Hero, een freeware-game met vrijwel identieke gameplay maar een reeks aanpassingsmogelijkheden. Dit nummer is uitdagend genoeg in de expertmodus, laat staan gespeeld op dubbele snelheid en zonder ook maar één van de bijna 4.000 noten te missen. CarnyJared beweerde dat het negen maanden training kostte.
Een verbijsterende prestatie, maar op welk punt pak je een echte gitaar? “Het maakt eigenlijk niet uit, want je kunt (dat nummer) negen maanden niet spelen! Er is geen enkele kans”, zegt DragonForce-gitarist Herman Li, die de gamewereld en de echte wereld als heel gescheiden beschouwt. “Guitar Hero is een leuk, fantasiespel. Als je Call of Duty speelt, betekent dit niet dat je een echt wapen moet pakken en ten strijde moet trekken.”
DragonForce had al een succesvolle tour achter de rug toen Through the Fire and Flames te zien was in Guitar Hero III: Legends of Rock, maar Li zegt dat ze er een begrip van zijn geworden. “Ik herinner me dat de platenmaatschappij belde om me te vertellen dat we als een gek albums verkochten”, zegt hij. “Het explodeerde toen we de volgende keer toerden en we speelden vlak voor headliners Slipknot en Disturbed op het Mayhem-festival.”
In feite was de bekendheid van DragonForce door Guitar Hero zo groot dat het al het andere dat de band heeft gedaan dreigde te overschaduwen. Vorig jaar werd het nummer gebruikt in een trailer voor Despicable Me 4. “Vroeger dacht ik er anders over, maar ik heb er vrede mee”, zegt Li. “Als je maar naar één DragonForce-nummer luistert, is dat geweldig – iedereen heeft zijn eigen muzikale reis en ik ben blij dat we deel hebben uitgemaakt van de levens van mensen”.
De beste marketing, of het nu om auto’s, kleding of videogames gaat, gaat verder dan iets verkopen: het creëert verlangen. Heeft Guitar Hero dat bedacht? “Dat is precies wat we probeerden te creëren”, zegt Dornbrook. “De sensatie om een rockster op het podium te zijn. Vanaf dag één hadden Alex (Rigopulos) en Eran (Egozy), medeoprichter van Harmonix, het gevoel dat er een instinctief menselijk verlangen is om muziek te maken, en ze wilden technologie gebruiken om mensen daartoe in staat te stellen”.
Het merendeel van de Guitar Hero-spellen werd tussen 2005 en 2010 in slechts vijf jaar uitgebracht, inclusief de spin-offs DJ Hero, compleet met een draaitafelcontroller, en Band Hero, de twee spellen die in 2009 met een tussenpoos van een week werden uitgebracht: Dornbrook zegt: “Activision staat bekend om het opbranden van franchises, ze hebben de neiging om het te overdrijven”. Hierna verdween de belangstelling van de uitgever voor plastic instrumenten, op een kortstondige opleving in 2015 na met Guitar Hero Live.
Games als Clone Hero en Fortnite Festival hebben de scene levend gehouden, en er komt iets van de oorspronkelijke uitgever aan: RedOctane Spel,, een nieuwe studio die “in productie is gegaan voor zijn debuut op ritme gebaseerde titel”. De oorspronkelijke medeoprichters Kai en Charles Huang zijn beiden betrokken als speciale adviseurs. Is de wereld klaar om een nieuw spel in de geest van Guitar Hero te omarmen?
“We dachten dat die games op Madden zouden kunnen lijken, waarbij je elk jaar kunt updaten”, zegt Dornbrook. “Er is zoveel nieuwe muziek dat het evergreen zou kunnen zijn, dus ik ben altijd optimistisch geweest. Er is geen reden waarom het niet door kan gaan met nieuwe generaties.”
