35 jaar geleden herstartte Star Trek een verloren aflevering van een geannuleerde serie met wilde resultaten

In 1977 stond Star Trek klaar voor een comeback. Na te zijn geannuleerd in 1969 en te genieten van een korte terugkeer als animatieserie in 1973, keerde de geliefde sciencefictionserie eindelijk terug naar live-action. De geschiedenis zal je vertellen dat dit resulteerde in de film uit 1979 Star Trek: de film, maar daarvoor waren er zeer serieuze plannen voor een vervolg-tv-serie, algemeen aangeduid als Star Trek: Fase II. Deze show was gedurende het grootste deel van 1977 volledig in pre-productie, en toen de stekker eruit werd getrokken, veranderde de show in de eerste speelfilm; alle 13 destijds voorgestelde afleveringen verdwenen, net toen Scotty een persoon de ruimte in straalde.

Nou ja, bijna. Twee verhalen uit Star Trek: Fase II daadwerkelijk overleefd en opnieuw gematerialiseerd als afleveringen van De volgende generatie. “The Child” uit seizoen 2 van TNG is de bekendste omdat het een tranentrekker is waarin Troi (Marina Sirtis) een buitenaardse baby heeft. Maar het vergeten 1977 begint opnieuw Fase II wat soms over het hoofd wordt gezien is 1991 TNG Aflevering van seizoen 4, ‘Devil’s Due’, die een veel wilder herschrijving kreeg dan je zou denken. Op 4 februari 1991 verscheen deze eigenzinnige aflevering, met een heel vreemde oorsprong in het uitgangspunt ingebakken.

Milde spoilers in het verschiet.

IN De volgende generatie“Devil’s Due” is een mooi, vrij eenvoudig verhaal over een vrouw genaamd Ardra (Marta DuBois) die beweert de letterlijke duivel te zijn voor de bewoners van een planeet genaamd Ventax II. (Waarom gebruiken deze mensen een nummeraanduiding om naar hun thuisplaneet te verwijzen? Een gril van de Universal Translator?) Het komt hierop neer: duizend jaar geleden sloten de mensen een deal met de Duivel voor een tijdperk van vrede en welvaart, en aan het eind van die tijd zou Ardra terugkomen en de planeet volledig legaal in bezit nemen. Kapitein Picard (Patrick Stewart) heeft hier niets van en gaat er terecht van uit dat Ardra een fraudeur is, en probeert te bewijzen dat ze eenvoudigweg de moderne 24e technologie op slimme manieren gebruikt om de Ventaxiaanse bevolking voor de gek te houden, die met opzet hun technologie in de loop van een millennium heeft teruggeschroefd.

Interessant is dat deze aflevering op papier een verhaalconcept presenteert waar mainstream futuristische sciencefiction zelden aan de orde komt: als vergezochte sciencefictionconcepten een feit zijn, hoe kun je dan iemand voor de gek houden door te geloven dat magie bestaat? Als auteur Arthur C. Clarke beroemd uitgesproken: “Elke voldoende geavanceerde technologie is niet te onderscheiden van magie”, maar hoe zit het met een groep technisch onderlegde mensen die beter zouden moeten weten? Ardra laat Worf (Michael Dorn) schrikken als ze verandert in de nep-Klingon-god Fek’lhr, hoewel Worf zeker weet dat hologrammen mensen op allerlei verschillende manieren kunnen laten zien. Ze gebruikt zelfs een verhulapparaat om het zo te laten lijken Onderneming is verdwenen, een feit dat Geordi (LeVar Burton) in de laatste vijftien minuten van de aflevering ontdekt.

In theorie zit er dus niet veel spanning in ‘Devil’s Due’. Het publiek gelooft nooit dat Ardra de echte duivel is; Picard denkt van niet, wat betekent dat we ons alleen echt zorgen maken over een ruimte-oplichter die een hele bevolking tot slaaf maakt, omdat ze een aantal oude religieuze teksten heeft gelezen en heeft besloten die mythen in haar voordeel te gebruiken. En het is op deze manier dat “Devil’s Due” eigenlijk stiekem geweldig is: Like Ga Gesserit binnen Duin, Ardra probeert een religieus geloof te aanvaarden en de versie van vlees en bloed te worden van de hoop en angsten van een hele bevolking.

Interessant is dat in de originele verhaalbehandeling uit 1977, geschreven door William Douglas Lansford – die je in het boek kunt lezen Star Trek: Phase II: The Making of the Lost-serie — het idee dat er een oplichter aan het werk is, ontbreekt grotendeels. In plaats daarvan ontmoeten Kirk en de bemanning een oude man genaamd Zxolar, die in deze versie van het verhaal de mythe van een uiteindelijke dag des oordeels creëerde om zijn planeet op orde te krijgen. Daarin Fase II versie van “Devil’s Due”, de wending is niet dat de deal met de duivel wordt uitgebuit door een oplichter, maar in plaats daarvan is gecreëerd door een duizendjarige man die nog steeds bestaat in het heden. Bovendien is de Duivel in deze versie, in dit geval genaamd Komether, een letterlijk wezen dat uit Zxolars geest komt; zoiets als het uitgangspunt van Verboden planeet.

Kortom, de eerste Trek-versie van “Devil’s Due” had een letterlijke energie die optrad als de duivel, en vertrouwde op de wending dat deze entiteit werd gecreëerd door iemands mentale projecties. Wanneer herschreven door Philip LaZebnik (en wat input van TNG schrijverskamer destijds), werd het verhaal een stuk slimmer. In plaats van een sciencefiction-wending waarbij krachten buiten dat betrokken zijn Onderneming waar de crew bekend mee is, heeft de definitieve versie van “Devil’s Due” een subtielere boodschap: zelfs als je weet dat er sprake is van fraude of vervalsing, is er nog steeds een bewijslast om dit ongedaan te maken.

Het idee dat Android Gegevens (Brent Spiner) staat als een onpartijdige rechter, komt echter uit het originele manuscript. In die versie wel Onderneming computer was de rechter in het proces waarin kapitein Kirk over Komether debatteerde. In beide gevallen presenteert Star Trek een van zijn oudste en meest duurzame stijlfiguren: het wantrouwen van technologie is een goede standaard voor het herstel van de mensheid. Behalve natuurlijk als het technologie is die u al vertrouwt, waarop u vertrouwt en die u in uw dagelijks leven integreert.

Noch in 1977, noch in 1991 had iemand de implicaties van de hier gepresenteerde thema’s kunnen zien. Ardra is als iemand die kunstmatige intelligentie gebruikt om van zichzelf een religieus icoon te maken en mensen geld afhandig te maken. Maar het werkelijk ongelooflijke aan deze zaak is niet dat ze wordt verslagen door de goede oude menselijke denkkracht, maar dat een ander soort AI, een ander soort technologie, het uiteindelijke oordeel uitspreekt.

Star Trek: de volgende generatieSeizoen 4, gestreamd op Paramount+.