De Iraanse internetcontrolearchitectuur is gebouwd op technologieën van ChinaDat blijkt uit een analyse gepubliceerd door een Britse mensenrechtenorganisatie.
De rapport uit hoofde van artikel 19 zegt dat de technologieën gezichtsherkenningstools omvatten die worden gebruikt bij Oeigoeren in West-China en een Chinees alternatief voor het in de VS gevestigde GPS-systeem, BeiDou.
Het rapport schetst het beleid en de geïmporteerde hardware achter de groei van Irans verfijnde censuurregime, dat de autoriteiten in staat stelde om vrijwel geheel afgesneden zijn 93 miljoen mensen van het wereldwijde internet verwijderd tijdens het hoogtepunt van de anti-regeringsprotesten in januari.
Internetstoringen hebben ernstige mensenrechtenschendingen, waaronder massamoorden, helpen verbergen. Het dodental als gevolg van de protesten loopt nog steeds op meegerekend.
Het Iraanse internet is nog steeds niet terug naar waar het was. Eerder een fragmentarisch exemplaar het censuurregime lijkt gebruikers slechts sporadisch toegang te geven. De capaciteiten die deze black-out ondersteunen zijn het resultaat van een decennialang project waarbij werd samengewerkt met de Chinese autoriteiten.
De infrastructuurcontracten tussen Iran en China zijn geleid door een gedeelde visie van ‘cybersoevereiniteit’ – het idee dat een staat binnen zijn grenzen absolute controle moet hebben over het internet, aldus het rapport.
“Een echt belangrijk keerpunt in de ontwikkeling van digitaal autoritarisme in China en Iran was 2010, toen beide landen belangrijkere stappen begonnen te zetten in de richting van een nationaal internet”, zegt Michael Caster, de auteur van het rapport.
Volgens het rapport hebben Chinese bedrijven Iran voorzien van verschillende belangrijke categorieën surveillancetechnologieën, waaronder internetfilterapparatuur van telecombedrijven als Huawei en ZTE en surveillancetechnologieën van cameramakers Hikvision en Tiandy.
Onderzoekers van de Outline Foundation en Project Ainita zeiden dat er een derde categorie apparatuur bestaat, gemaakt door kleinere leveranciers in China. Deze tools zijn grotendeels onbekend en hebben ‘alarmerende’ kenmerken – wat betekent dat het voor onderzoekers moeilijk is om precies te weten hoe de Iraanse autoriteiten gebruikers in de gaten houden.
“Ze krijgen al deze algemeen beschikbare technologie en ze beheren het en bewapenen het op zeer creatieve manieren voor censuur en toezicht”, zei Caster.
“Er is een prikkel om over veel hiervan niet transparant te zijn. De vraag wat er nu gebeurt op het gebied van Chinese instrumenten in de Iraanse infrastructuur is duister.”
De contracten van Iran met Chinese technologiebedrijven omvatten verschillende met Tiandy, dat hulpmiddelen voor gezichtsherkenning levert factureren zelf als “Nr. 7 op het gebied van monitoring”. Het levert takken van De Revolutionaire Garde en de Iraanse strijdkrachten.
ZTE en Huawei hebben ondertussen deep packet inspection (DPI)-technologieën aangeboden aan de Iraanse autoriteiten – hulpmiddelen die uitgebreide monitoring van internetverkeer mogelijk maken. Deze zijn in China gebruikt om te voorkomen dat burgers toegang krijgen tot websites over bijvoorbeeld het Tiananmen-plein of Tibet, hoewel ze ook andere toepassingen hebben dan censuur.
Iran is niet de enige klant van deze instrumenten. Vorig jaar een aantal rapporten documenteerde hoe een weinig bekende groep Chinese bedrijven geavanceerde censuursystemen heeft verkocht aan Kazachstan, Pakistan, Myanmar en Ethiopië.
Het bedrijf Geedge Networks verkoopt middleboxen – apparaten die op netwerkkabels zitten – waarmee overheden in theorie individueel de internetactiviteit van een gebruiker kunnen beoordelen.
Maar de daadwerkelijke mogelijkheden van deze tools zijn onduidelijk, zegt Jurre van Bergen, onderzoeker bij Amnesty International. “Het is best lastig om erachter te komen wat deze diepgaande pakketinspecties bij deze aanbieders daadwerkelijk doen.”
“Hoewel ze deep packet inspection zouden kunnen doen om te voorkomen dat bepaalde apps of VPN-protocollen werken, kan het goedkoper zijn om simpelweg bepaalde domeinnamen te blokkeren, bepaalde functies te blokkeren of websites ontoegankelijk te maken.”
Een woordvoerder van Hikvision zei: “Hikvision heeft acht jaar geleden de Iraanse markt verlaten en verkoopt zijn producten niet in het land. Het bedrijf bouwt en verbetert voortdurend een robuust en goed gevestigd managementkader voor de naleving van de mondiale handel om ervoor te zorgen dat zijn producten en activiteiten voldoen aan alle toepasselijke wet- en regelgeving.”
ZTE zei dat het zijn activiteiten in Iran in 2016 heeft stopgezet. De andere bedrijven die in het artikel 19-rapport worden genoemd, zijn ook benaderd voor commentaar.
