NAIROBI, Kenia — Het hoogste regionale orgaan van Afrika organiseert zijn jaarlijkse top in Ethiopië dit weekend om de toekomst van het continent met ongeveer 1,4 miljard mensen te bespreken, maar over het hele continent wordt de organisatie minder populair.
Gemaakt om “eenheid en solidariteit tussen Afrikaanse staten te bevorderen”, zeggen analisten Afrikaanse Unie wordt geconfronteerd met een legitimiteitscrisis onder de jongeren van het continent, nadat ze er niet in zijn geslaagd aan hun verwachtingen te voldoen. Afrikaanse landen hebben het moeilijk militaire staatsgreep, betwiste verkiezingen En protesten geïnspireerd door ontberingen verergerd door bezuinigingen op de buitenlandse hulp.
Afrika heeft de jongste bevolking ter wereld met ruim 400 miljoen mensen tussen de 15 en 35 jaar. Maar het is ook de thuisbasis van een aantal van de oudste en langst zittende leiders ter wereld – een paradox die heeft bijgedragen aan een toename van het aantal staatsgrepen.
Met een jonge bevolking die tegen 2050 naar verwachting zal verdubbelen, is het de enige snelgroeiende regio waar de bevolking armer wordt. In verschillende landen en op sociale media beschouwen Afrikaanse jongeren de AU als een blok van oude leiders, dat hun belangen minder als een prioriteit ziet.
De organisatie heeft kansen gemist om mensgericht en burgergedreven te zijn en heeft zich in plaats daarvan sterk gericht op regeringen en leiders, zegt Liesl Louw-Vaudran, senior analist bij Crisis Group.
“Wat de jongeren werkelijk vragen en waarom mensen gefrustreerd zijn, is dat dit geen Afrikaanse Unie voor burgers is. Het is geen door mensen gedreven Afrikaanse Unie”, voegde Louw-Vaudran eraan toe.
Terwijl verschillende Afrikaanse landen het afgelopen jaar verkiezingen hielden voor nieuwe presidenten, was er een duidelijk patroon van buitenspel staande oppositiekandidaten, omstreden resultaten en protesten van veelal jonge kiezers nadat de zittende machthebbers waren herkozen.
Ondanks de verkiezingsresultaten werd de AU er vaak van beschuldigd snel de kant te kiezen van de herkozen zittende machthebbers en traag in het aan de kaak stellen van gebrekkige processen.
Toen de autoriteiten in Oeganda tijdens de presidentsverkiezingen van het Oost-Afrikaanse land in januari het internet afsloten en de oppositie hardhandig aanvielen, bracht de Commissie van de Afrikaanse Unie een verklaring uit waarin zij het verloop van de peiling ‘prees’. Een dag later bracht de verkiezingswaarnemersmissie van de AU een voorlopig rapport uit waarin melding werd gemaakt van “berichten over intimidatie, intimidatie en arrestatie van oppositieleiders, kandidaten, supportersmedia en actoren uit het maatschappelijk middenveld” tijdens de verkiezingen.
De post van de AU op sociale media waarin de verkiezingen werden geprezen, maakte veel jonge mensen woedend, waarbij één persoon antwoordde: “De dictatuurclub heeft gesproken.”
Een belangrijke uitdaging waarmee de AU de afgelopen jaren heeft geworsteld, is de zwakke handhaving van resoluties, aldus Macharia Munene, hoogleraar geschiedenis aan de United States International University in Nairobi. En dat komt omdat “niet alle leden hun quota halen of volledig accepteren wat er in het algemeen wordt besloten”, zei hij.
Op de 39e top van de Afrikaanse Unie, die zaterdag en zondag in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba wordt gehouden, is het thema water en sanitatie. De discussies zullen onder meer gaan over de reactie van het continent op klimaatverandering en humanitaire crises na bezuinigingen op de buitenlandse hulp van internationale partners zoals de Verenigde Staten.
Waarnemers zeggen dat de AU-top een kans zal bieden om continentale prioriteiten op één lijn te brengen met internationale partners, vooral in een tijd van discussies een ‘nieuwe wereldorde’ geïnitieerd door de Amerikaanse president Donald Trump waarbij buitenlandse leiders veranderende mondiale allianties signaleren.
Toch dringen critici er bij de Afrikaanse Unie op aan om naar binnen te kijken door meer aandacht te besteden aan de meest dringende uitdagingen van het continent en meer te doen om leiders ter verantwoording te roepen wanneer zij niet aan de verwachtingen voldoen.
In de Nigeriaanse hoofdstad Abuja zei inwoner Chima Ekwueme dat de Afrikaanse Unie er niet in geïnteresseerd is leiders ter verantwoording te roepen, daarbij verwijzend naar de dodelijke veiligheidscrises en economische problemen in Nigeria, ondanks de rijke minerale rijkdommen.
“Ze zijn daar voor hun eigen belangen”, zei Ekwueme (32) over de AU. “In Nigeria hebben we alles wat nodig is om de zaken recht te zetten, maar kijk eens hoe moeilijk de zaken zijn en waar is de AU.”
___
Asadu deed verslag vanuit Abuja, Nigeria.
