Terwijl Ottawa militaire uitgaven wil gebruiken om infrastructuur in het hoge noorden aan te leggen, zeggen de Inuit dat ze willen dat Canada tips krijgt Groenland – waar een Scandinavisch sociaal model, aangepast aan de lokale behoeften, gezondheids-, huisvestings- en onderwijsdiensten heeft opgebouwd die als superieur worden beschouwd aan alles in het Canadese Noordpoolgebied.
“We kunnen veel van hen leren”, zegt Lukasi Whiteley-Tukkiapik, hoofd van Saqijuq, een Inuit-wellnessorganisatie in Kujjuaq, Que.
Whiteley-Tukkiapik zei vorige week tijdens een chartervlucht van Montreal naar de Groenlandse hoofdstad Nuuk, waar hij de officiële opening van het nieuwe Canadese consulaat bijwoonde, dat de diensten in zijn gemeenschap – een knooppunt voor Noord-Quebec – inferieur zijn aan die welke beschikbaar zijn in Iqaluit.
Nuuk loopt ondertussen “generaties voor op ons” bij het aanbieden van door de Inuit geleide sociale diensten in goed onderhouden gebouwen, zei hij.
Als zelfbesturend gebied in Denemarken beschikt Groenland over een universele gezondheidszorg- en werkloosheidsverzekering, gratis tandheelkundige zorg voor kinderen, gesubsidieerde kinderopvang en onderwijsdiensten die doorgaans zonder collegegeld worden aangeboden.
Nuuk beschikt over moderne scholen en een ziekenhuis met een capaciteit die vier keer zo groot is als die van Iqaluit, hoewel de bevolking van Nuuk slechts ongeveer 2,5 keer zo groot is als die van Iqaluit.
Volgens de Britse denktank Ember haalde Groenland in 2022 87 procent van zijn energie uit waterkracht, vergeleken met 59 procent in 2000. Nunavut is vrijwel volledig afhankelijk van fossiele brandstoffen zoals diesel.
Uit de volkstelling van 2021 bleek dat 53,1 procent van de bevolking van Nunavut in overvolle woningen leeft, terwijl een derde in huizen in verschillende staten van verval woont. Nuuk heeft felgekleurde huizen, culturele centra en bibliotheken – deels omdat het gesteente gemakkelijker te bebouwen is dan de permafrost in Iqaluit.
Het Deense grondgebied kampt nog steeds met zelfmoord en tuberculose – sociale problemen die het deelt met de Inuit-gemeenschappen in Canada – maar Whiteley-Tukkiapik zegt dat het meer doet om de levensstandaard te verbeteren.
“Ze hebben dezelfde sociale problemen (maar) er is meer betekenis en het staat meer op de agenda voor hen”, zei hij.
“Hun gezondheidsnetwerk, de sociale programma’s, de manier waarop ze ook zelfmoordpreventie aanpakken – ze hebben veel goede programma’s en ze werken eraan.”
Ontvang het laatste nationale nieuws
Voor nieuws over Canada en de rest van de wereld kunt u zich aanmelden voor de laatste nieuwswaarschuwingen die u rechtstreeks worden bezorgd zodra ze zich voordoen.
Steven Arnfjord, een professor aan de Universiteit van Groenland en hoofd van het Centrum voor Arctische Welzijn, zei dat de beste aspecten van het sociale model van het gebied voortkomen uit de Inuit-leiding, die beslist hoe de fondsen voor sociale diensten uit Kopenhagen moeten worden gebruikt.
“We leiden onze eigen maatschappelijk werkers op, zodat ze de cultuur, de taal en alles begrijpen als ze met cliënten omgaan. Het is geen maatschappelijk werker uit Toronto of Ottawa of waar dan ook die opvliegt of opkomt en zich moet aanpassen”, zei hij.
“Dit is geen territorium. Dit is een natie.”
Groenlanders krijgen het grootste deel van hun medische zorg thuis zonder naar Denemarken te hoeven vliegen, aldus Arnfjord. Wanneer ze Kopenhagen moeten bezoeken, wonen de Groenlandse Inuit in cultureel passende accommodaties die worden gerund door Inuit-organisaties, vergelijkbaar met de diensten die worden aangeboden in Ottawa en Winnipeg.
Vanaf het midden van de jaren vijftig tot het begin van de jaren zeventig boekte Denemarken vooruitgang in de strijd tegen tuberculose door een gespecialiseerd schip langs de kust van Groenland te sturen om röntgenonderzoeken aan te bieden. De boot bracht zieke patiënten voor behandeling naar een gespecialiseerde instelling in Nuuk voordat ze met een grondig herstelplan naar huis werden gestuurd.
Arnfjord vergeleek het met de vroegere praktijk in het verre noorden van Canada, waar mensen die verdacht werden van tuberculose besmet te zijn, ooit routinematig naar ziekenhuizen in het zuiden werden gestuurd, soms in krappe omstandigheden. Veel van deze patiënten zijn nooit thuisgekomen omdat ze in het zuiden zijn gestorven of daar zijn blijven wonen.
Toch, zegt Arnfjord, reageert het sociale systeem van Groenland niet zo snel als het zou moeten zijn op veranderingen in de bevolking, vergeleken met het vasteland van Denemarken of Zweden, waar de overheid de socialezekerheidsstelsels voortdurend aanpast om nieuwe problemen of veranderende demografische ontwikkelingen aan te pakken.
Hij voegde eraan toe dat de sociale diensten van Groenland nog steeds te veel nadruk leggen op het individu in plaats van op kwesties als verslaving of dakloosheid, waarbij de impact van uitgebreide Inuit-families wordt genegeerd.
Arnfjord zei dat hij deelnam aan een ouder-leraarconferentie in Groenland, die was opgezet zoals het in Denemarken zou zijn geweest – waar de leerling de primaire verantwoordelijkheid voor het leren had. Hij zei dat het in strijd is met de ethiek van de Inuit, die van het gezin verwacht dat ze samenwerken om de opvoeding van een kind te ondersteunen.
“Het is niet de groep, het collectief of de familie waar we het over hebben. De eenheid wordt het individuele individu, en dat is schadelijk voor een inheemse gemeenschap”, zei hij. “Omdat het een geïnstalleerde versie van de sociale zekerheid is, heeft het een koloniale geschiedenis.”
Inuit Tapiriit Kanatami-president Natan Obed vertegenwoordigt Inuit uit 51 gemeenschappen in het Canadese Noordpoolgebied, waar voor kankerbehandeling en bevalling bijna altijd vluchten naar ziekenhuizen in het zuiden nodig zijn.
Hoewel er een gebrek is aan vergelijkbare gegevens, zei Obed dat Groenland veel meer artsen per hoofd van de bevolking heeft. per hoofd van de bevolking en meer medische diensten dan het Canadese Noordpoolgebied.
“We kijken naar Groenland en zien meer indicatoren van gelijkheid – vooral sociale gelijkheid – en de kenmerken van duurzame samenlevingen op een manier die we hier in Canada nog niet volledig hebben gerealiseerd,” zei Obed.
Andrea Charron, directeur van het Centrum voor Defensie- en Veiligheidsstudies aan de Universiteit van Manitoba, zei dat Ottawa de infrastructuur in Arctische gemeenschappen zal moeten verbeteren als het zijn militaire voetafdruk wil vergroten – omdat militaire bases en vliegvelden alleen goed functioneren in gebieden met adequate huisvesting en diensten.
Ze waarschuwde dat Inuit-gemeenschappen gewend zijn beloften van de federale overheid loos te maken. Ze zei dat een militaire opbouw alleen de lokale bevolking ten goede zal komen als de soevereiniteit van de Inuit wordt gerespecteerd en er jarenlang specifieke financiering wordt geboden.
Ottawa, zei Charron, heeft de neiging om elke paar jaar opgewonden te raken over het Noorden voordat het op een zijspoor terechtkomt.
“We hebben voortdurende aandacht en financiering nodig voor deze infrastructuur, want wat we vaak hebben is wat ik arctische afleiding noem”, zei ze.
“Je moet heel duidelijk zijn over wat het geld wel en niet kan opleveren.”
Charron zei dat een betere infrastructuur ook de Canadese veiligheid in het noorden zou versterken tegen het risico van territoriale of politieke invallen door buitenlandse mogendheden.
‘Groeiende, gezonde gemeenschappen vormen een bolwerk tegen buitenlandse inmenging’, zei ze. “Als je geen toegang hebt tot gezond voedsel, geen internet hebt en geen schoon drinkwater, dan is het voor kwaadwillenden veel gemakkelijker om te zeggen: ‘Nou, wij regelen dit wel.’ Maar vaak zit er wel een addertje onder het gras.”
Arnfjord voegde eraan toe dat de Groenlanders een nieuwe waardering hebben gekregen voor hun sociale vangnet in de nasleep van de aanspraak van de Amerikaanse president Donald Trump op eigendom van het gebied en de toespraak van Washington om de inwoners duizenden dollars te betalen.
“Het niveau van vertrouwen en investeringen in een goed socialezekerheidsstelsel, de voordelen van dat soort dingen – dat is iets dat je niet kunt aanvullen met een forfaitair bedrag”, zei hij.
Hij herinnerde zich dat hij tijdens zijn bezoek aan Alaska in 2022 de verschrikkelijke behandeling van de inheemse bevolking en de wijdverbreide dakloosheid had gezien.
“Het is niet iets dat in Groenland zal worden getolereerd.”
