Frederick Wiseman, een vooraanstaand documentairemaker, is overleden. Hij was 96.
Het overlijden van de filmmaker werd maandag door zijn familie bekendgemaakt in een verklaring van Zipporah Films, het distributiebedrijf van Wiseman.
In een carrière die bijna 60 jaar duurde, produceerde en regisseerde Wiseman 45 films, beginnend in 1967 met ‘Titicut Follies’, een documentaire over de patiënt-gevangenen in het Bridgewater State Hospital for the Criminally Insane in Massachusetts, tot en met ‘Menus-Plaisirs – Les Troisgros’ uit 2023, een documentaire over de familie Troisgros van de familie Michelle van de familie Ougros. Frankrijk. Zijn laatste film kreeg universele lovende kritieken en werd erkend als de beste non-fictiefilm van 2023 door de New York Film Critics Circle, de Los Angeles Film Critics Assn. Awards en de National Society of Film Critics.
“Wiseman, wiens observatiebenadering vaak ten onrechte als objectief of alwetend wordt gekarakteriseerd, laat hier elke pretentie van neutraliteit varen. Zo krachtig en overweldigend is zijn gevoel van verwantschap met een collega-kunstenaar.” schreef Justin Chang in zijn recensie uit 2023. “Het huwelijk van gevoeligheden voor en achter de camera is de meest verborgen ontmoeting in ‘Menus-Plaisirs – Les Troisgros’ en de meest onverwacht bevredigende.”
Een scène uit “Menus-Plaisirs – Les Troisgros” van Frederick Wiseman.
(PBS)
De filmmaker beschouwde zowel Cambridge, Massachusetts als Parijs als zijn thuis. Zijn films weerspiegelden tot op zekere hoogte het transatlantische verblijf in hun frisse perspectief. Ze tonen een aangeboren nieuwsgierigheid en een verbazingwekkende mate van empathie, intelligentie en perceptie, met onderwerpen variërend van publieke en sociale instellingen tot culturele en gespecialiseerde ruimtes en de details van menselijke interactie.
Wiseman’s andere films waren onder meer “High School” (1968), “Welfare” (1975), “Juvenile Court” (1973), “Public Housing” (1997), “La Danse” (2009), “National Gallery” (2014), “Ex Libris — The New York Public Library” (2017) en “Stadhuis” (2020). Het gevarieerde oeuvre ontving drie Emmy Awards en een ere-Academy Award. Wiseman ontving ook beurzen voor de Guggenheim- en MacArthur-prijs.
Naast documentaires maakte de regisseur ook drie fictiefilms, “Seraphita’s Diary” (1982), “The Last Letter” (2002) en “A Couple” (2022). IN door de laatste gaanschreef Chang: ‘Ik vermoed dat (Wseman) zich net zo min zal opdringen aan een van zijn ficties als aan een van zijn documentaires, waar ‘A Couple’ misschien meer op lijkt dan op het eerste gezicht lijkt. Wiseman heeft een carrière doorgebracht met het onderzoeken van de complexe innerlijke werking en pijnlijke menselijke tekortkomingen van de Amerikaanse gevestigde orde, maar in het huwelijk, het meest informele van allemaal, heeft hij misschien wel het meest informele van allemaal gevonden.’
Nathalie Boutefeu in de film “A Couple”.
(Filmforum)
Frederick Wiseman werd geboren op 1 januari 1930 in Boston. Hij studeerde af aan het Williams College en de Yale Law School voordat hij halverwege de jaren zestig aan een filmcarrière begon. Hij bleef fel onafhankelijk en richtte in 1971 Zipporah Films op, genoemd naar zijn vrouw, om de controle over de distributie van zijn werk te behouden.
Naast zijn filmcarrière werkte Wiseman als theaterregisseur en acteur, waaronder een recente verschijning in Rebecca Zlotowski’s 2025 “Een privéleven” met in de hoofdrol Jodie Foster.
Wiseman’s vrouw van 65 jaar, Zipporah Batshaw Wiseman, stierf in 2021. Hij wordt overleefd door zijn twee zonen, David (Jennifer) en Eric (Kristen Stowell), en drie kleinkinderen, Benjamin, Charlie en Tess, en zijn vriend en medewerker Karen Konicek, met wie hij 45 jaar samenwerkte.
