Matthew Ramirez ging in 2025 naar de Western Governors University als hoofdvak computerwetenschappen, aangetrokken door de belofte van een goedbetaalde, flexibele carrière als programmeur. Maar terwijl de krantenkoppen rondzweven technische ontslagen en het potentieel van AI instap-encoders vervangenhij begon zich af te vragen of dat pad daadwerkelijk naar een baan zou leiden.
Toen de 20-jarige in juni solliciteerde voor een functie als datacentertechnicus en nooit meer iets hoorde, werden zijn twijfels steeds groter. In december besloot Ramirez wat volgens hem een veiliger gok was: zich helemaal afkeren van de computerwetenschap. Hij liet zijn geplande hoofdvak vallen om zich in plaats daarvan aan te melden voor de verpleegschool. Hij komt uit een familie van verpleegsters en beschouwt het vakgebied als stabieler en moeilijker te automatiseren dan coderen.
“Hoewel kunstmatige intelligentie nu misschien nog niet het punt heeft bereikt waarop het al deze banen op instapniveau zal inhalen, zal dat waarschijnlijk wel gebeuren als ik afstudeer”, zegt Ramirez.
Ramirez is niet de enige die zijn carrière opnieuw vormgeeft uit angst voor AI. Als student zoals hij hun hoofdvak heroverwegen Vanwege de zorgen dat AI hun werkgelegenheidsvooruitzichten zou kunnen ontwrichten, heroverwegen meer gevestigde werknemers – sommigen met tientallen jaren ervaring – hun carrière omdat ze AI op het werk tegenkomen en hetzelfde ongemak delen. Sommige werknemers vermijden het helemaal; anderen accepteren het.
Het is niet duidelijk wanneer kunstmatige intelligentie geavanceerd genoeg zal zijn om bepaalde bedienden te vervangen en hoeveel banen het zal kunnen overnemen. Maar de onrust over de potentiële impact ervan dwingt mensen nu al om van koers te veranderen en de arbeidsmarkt opnieuw vorm te geven voordat de automatisering haar volledige potentieel bereikt.
Wat wel duidelijk is, is waarom werknemers zich gespannen voelen. De Wereld Economisch Forum projecten dat kunstmatige intelligentie tegen 2030 wereldwijd 92 miljoen banen zou kunnen vervangen, waaronder veel witteboordenbanen. In de VS noemden werkgevers AI als een factor in bijna 55.000 ontslagen in 2025, aldus Challenger, Grijs en Kerstmiseen adviesbureau terwijl werkzoekenden door een moeilijkere markt navigeren.
Hoewel kunstmatige intelligentie nog steeds slechts één van de vele factoren is die tot ontslagen leiden, ontdekte ADP, het grootste loonadministratiebedrijf in de VS, dat banen in de professionele en zakelijke dienstverlening, samen met banen in de informatiediensten in de media, telecom en IT, In december 2025 waren er in totaal 41.000 banen verloren. Volgens de gegevens van het bedrijf groeide in dezelfde maand de werkgelegenheid in de gezondheidszorg, het onderwijs en de horeca.
Veel van deze witteboordenrollen omvatten schrijven, data-analyse en coderen – taken die generatieve AI-tools steeds vaker kunnen uitvoeren. Praktisch, mensgericht werken blijft minder zichtbaar.
Banen die de nadruk leggen op interpersoonlijke en praktische vaardigheden worden steeds aantrekkelijker voor jonge mensen die op hun hoede zijn voor automatisering, aldus Dr. Jasmine Escalera, een expert op het gebied van loopbaanontwikkeling bij Zety, een platform voor professionele ontwikkeling.
Ze wees naar onderzoek laat zien dat 43% van de Gen Z-werknemers die zich zorgen maken over kunstmatige intelligentie afstapt van beginnende bedrijfs- en administratieve functies en naar een carrière gaat die afhankelijk is van wat zij ‘menselijke vaardigheden’ noemt, waaronder creativiteit, interpersoonlijke verbinding en praktische expertise.
In hetzelfde rapport zei 53% van de ondervraagde jongeren serieus te overwegen om met vakmensen of geschoolde arbeidskrachten in zee te gaan. Escalera zei dat het een stap was die werknemers zetten om hun blootstelling aan kunstmatige intelligentie te verminderen, en een stap die dat ook is De Wall Street Journalhet tijdschrift voor witteboordenarbeid had onlangs zijn lezers opgeroepen dit in overweging te nemen.
Maar het keerpunt kan met offers gepaard gaan. Veel van de witteboordenrollen waar werknemers zich zorgen over maken, zouden kunnen worden geautomatiseerd – van softwareontwikkeling tot financiële analyse – en betalen gemiddelde salarissen ruim boven de $75.000 per jaar, waarbij ontwikkelaars ongeveer $133.000 binnenhalen, volgens Bureau voor Arbeidsstatistieken. Blauwe-boordenbanen betalen minder. Veel vakmensen, zoals elektriciens en loodgieters, komen dichterbij 60.000 dollar per jaar. Dit soort banen vereisen vaak ook persoonlijk werk, fysieke arbeid en minder voorspelbare schema’s – allemaal compromissen die werknemers kunnen accepteren in hun pogingen om hun carrière toekomstbestendig te maken.
Voor sommige werkzoekenden is elke vermelding van AI in vacatures een alarmsignaal, dus slaan ze deze helemaal over.
Nadat hij afgelopen januari werd ontslagen, zocht Roman Callaghan, 30, negen maanden naar zijn volgende baan. Als medisch codeur bij een bedrijf dat geneesmiddelen aanbiedt, heeft Callaghan vier jaar lang administratieve taken uitgevoerd, zoals het bellen van verzekeringsmaatschappijen en het invoeren van medische gegevens. Nadat zijn werkgever AI in het hele bedrijf begon uit te rollen om de workflows te stroomlijnen, vroeg hij zich af of deze stap op een dag gevolgen zou hebben voor zijn werk. Toen hij twee jaar later werd ontslagen, vermoedde hij dat zijn angst was uitgekomen, hoewel zijn werkgever AI niet specifiek als reden noemde.
Bij het zoeken naar nieuw werk vermeed hij rollen waarin in functiebeschrijvingen termen als ‘AI integreren’, ‘AI eerst’ of ‘AI ontwikkelen’ voorkomen. Callaghan wilde een nieuwe baan, maar zijn AI-angst leidde hem weg van rollen die voor hem nu van korte duur leken. Hij wilde gewoon niet het risico lopen opnieuw ontslagen te worden omdat een toekomstige werkgever uiteindelijk AI zou gebruiken om zijn gelederen te decimeren.
Hij zei dat hij de afgelopen negen maanden heeft gesolliciteerd op ten minste honderd banen op het gebied van gegevensinvoer, medische codering, callcenters en juridisch werk, terwijl hij opzettelijk dertig tot veertig vacatures oversloeg waarin over AI werd verwezen. Tijdens het zoeken deed hij af en toe een klusje om de eindjes aan elkaar te knopen, eerst bij een plaatselijke viswinkel en later bij een callcenter. Hij bleef daar tot half oktober, toen hij een baan als gegevensinvoer kreeg.
Het vermijden van op AI gerichte banen “voelde alsof het aantal bedrijven waarvoor ik kon werken kleiner werd”, zei Callaghan. “Hoewel mijn mogelijkheden beperkt waren, voelde het de moeite waard om vast te houden aan mijn overtuigingen.”
Recruiters zeggen dat dit soort vermijding steeds gebruikelijker wordt. Marshall Scabet, CEO van Precision Sales Recruiting, dat fabrikanten helpt verkopers aan te werven, zei dat ongeveer een kwart van de verkoopkandidaten met wie hij de afgelopen zes maanden sprak, probeerde af te stappen van software-as-a-service (SaaS)-banen.
Veel klanten vertelden hem dat ze zich zorgen maakten dat hun technische verkooprollen zouden kunnen worden vervangen door kunstmatige intelligentie, zei Scabet, en geloofden dat de verkoop van industriële apparatuur veiliger was tegen automatisering. Om dit te doen, zegt hij, is het nodig om menselijke relaties met leveranciers op te bouwen.
“Volgens hen was de kans kleiner dat die baan door AI zou worden ingenomen”, zegt Scabet. “AI zal niet zomaar een fabriek binnenlopen en een pitch geven over een machine.”
Voor meer ervaren werknemers zetten hun ontmoetingen met kunstmatige intelligentie op de werkplek hen ertoe aan hele bedrijfstakken te heroverwegen of nieuwe vaardigheden op te bouwen.
Liam Robinson, een 45-jarige animator, zegt dat hij actief banen vermijdt in de mobiele gamesindustrie, waar hij al meer dan tien jaar werkt. In zijn laatste rol als art director moedigde zijn werkgever het personeel aan om generatieve kunstmatige intelligentie te gebruiken om de productie te versnellen. Robinson, die ontkende kunstmatige intelligentie in zijn eigen werk te gebruiken, zei dat hij de kwaliteit van de animatie om hem heen zag lijden toen zijn collega’s op de technologie begonnen te vertrouwen.
Afgelopen september werd Robinson ontslagen nadat hij in een zelfevaluatieonderzoek had onthuld dat hij geen AI gebruikte. Het liet hem teleurgesteld over de richting van de industrie. Hij is van mening dat kunstmatige intelligentie de creativiteit afvlakt, vakmanschap erodeert en het milieu schaadt, wat zijn verzet tegen het werken voor bedrijven die dit bouwen of implementeren aanwakkert.
Hij zoekt niet actief naar nieuwe rollen en is in plaats daarvan gefocust op het creëren webtoon-strips. Maar als het geld op is, zei hij, zou hij ander werk op zich nemen, van autorijden voor Uber tot vuilnisbakken. ‘Zolang ik nuttig ben en een beetje geld verdien, is dat genoeg’, zei Robinson.
Terwijl professionals als Robinson geconfronteerd worden met de mogelijkheid dat vaardigheden die ze jarenlang onder de knie hebben gekregen, niet langer hoog gewaardeerd worden, herdefiniëren velen hoe stabiliteit eruit ziet, aldus Arianny Mercedes, oprichter van carrièrestrategiebureau Revamped.
In plaats van prestige of hoge salarissen na te jagen, zegt Mercedes dat haar werkzoekende klanten steeds meer prioriteit geven aan functies die verband houden met gereguleerde of essentiële onderdelen van een organisatie, zoals gezondheidszorgadministratie, onderwijs of compliance.
“Het doel is niet om kunstmatige intelligentie te vermijden”, zei Mercedes. “Het moet in rollen zijn waarin AI de werkinstrumenten verandert zonder de autoriteit of besluitvorming te ondermijnen.”
Voor anderen is de veiligste reactie op AI erin te leunen.
Na vier jaar lang websites te hebben ontworpen en ontwikkeld, besloot Dmitry Zozulya zijn baan op te zeggen. Nu AI-tools zich steeds meer hebben verspreid, waardoor het mogelijk wordt om te coderen en branding te creëren tegen een fractie van wat het vroeger kostte, vond de 29-jarige het steeds moeilijker om website- en landingspaginawerk te verkopen.
In plaats daarvan begon Zozulya AI-aangedreven automatiseringsdiensten aan te bieden waarmee bedrijven hun workflows konden stroomlijnen. Hij leidt nu een klein adviesbureau terwijl hij persoonlijke projecten opbouwt om zijn ervaring te verdiepen.
“Ik denk dat het heel belangrijk is om je aan te passen”, zei Zozulya. “Ook als het ongemakkelijk is.”
Of de opkomst van kunstmatige intelligentie werknemers nu wegjaagt van hele bedrijfstakken of alleen van bepaalde functies, het verstoort de berekeningen van veel mensen over hoe hun toekomst op het werk eruit zal zien – en dat gebeurt abrupt.
Voor Ramirez begon die herberekening al voordat hij zelfs maar de arbeidsmarkt betrad. Hij gelooft dat de overstap van informatica naar verpleegkunde betekent dat hij na zijn afstuderen werk zal vinden, ook al betekent dit dat hij de toekomst die hij ooit voor ogen had, moet loslaten.
“Als je AI in beeld brengt, is de kans dat banen in de gezondheidszorg verdwijnen op dit moment klein”, zegt Ramirez. “Ik kan niet spreken over de toekomst, maar de komende jaren zullen ze er nog steeds zijn.”
