Slechts enkele kilometers van de frontlinie van Oekraïne valt de sneeuw zachtjes in een bos op een zee van houten kruisen.
Maar deze aangrijpende scène wordt onderbroken door een gruwelijke realiteit: dit was een massagraf. In totaal werden hier 449 zielen, inclusief kinderen, begraven Rusland’s beroep. Op kruisjes kunnen cijfers worden getekend; levens van mensen teruggebracht tot cijfers. Sommige lichamen werden begraven, gewikkeld in dekens, andere in plastic zakken. Hier werden bewijzen van marteling ontdekt; in één geval had een lichaam een touw om zijn nek. We bevinden ons net buiten de stad Izium in de oblast Charkov, in het noordoosten Oekraïne20 mijl van de spelen.
Izium, de toegangspoort tot de Donbas – twee aangrenzende oblasten die grotendeels bezet zijn door Rusland – werd tot september 2022 ongeveer een half jaar in handen van Moskou gehouden. Omdat het volgende week vier jaar geleden is sinds de grootschalige invasie van Oekraïne door het Kremlin, bezochten we het land om te zien hoe het leven was in de schaduw van oorlog. Vice-burgemeester van Izium, Volodymyr Matsokin, liet ons de plaats van het massagraf zien. Lichamen werden opgegraven nadat de plek werd ontdekt, maar de herinnering aan de dood is overal.
LEES MEER: Het ondergrondse frontlinietheater van Oekraïne ‘laat kinderen de realiteit vergeten’ van de Russische oorlogsgruwelenLEES MEER: In een Oekraïens frontliniedorp waar ontheemde families alles hebben verloren
Op een bord met het aantal dat daar tussen april en augustus 2022 begraven ligt, staat: “Dit is de plaats van pijn, verdriet en verdriet. Een eeuwige herinnering voor alle doden. wereld We moeten de waarheid kennen.” De heer Matsokin zegt: “Voor ons, als leden van deze gemeenschap, is dit een enorme, overweldigende tragedie, waarvan we de volledige omvang nog niet volledig hebben begrepen. Onze kennissen en dierbaren zijn hier begraven. De auteur van onze kinderen, Volodymyr Vakulenko, die werd gemarteld, werd hier begraven.
“Hele families die door Russische bombardementen waren omgekomen, werden hier begraven. Een gezin van acht personen – de familie Zhykhariev – werd hier begraven. Ze werden gedood door een voltreffer van een luchtbom in de kelder waar ze zich schuilhielden.” Onder degenen die bij het massagraf werden gevonden, bevonden zich 23 Oekraïense soldaten.
De ontdekking van de site haalde de internationale krantenkoppen, waarbij de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy in september 2022 zei: “Bucha, Mariupol, nu helaas Izium. … Rusland laat overal de dood achter. En het moet daarvoor verantwoordelijk worden gehouden.”
Zorg ervoor dat onze nieuwste koppen altijd bovenaan uw Google-zoekopdracht verschijnen door ons een voorkeursbron te maken. Klik hier om te activeren of voeg ons toe als uw voorkeursbron in uw Google-zoekinstellingen.
Jaren later blijven sommige namen van de lichamen een mysterie. “De meesten hebben een volledige identificatie ondergaan en zijn op de juiste manier begraven”, vertelt Matsokin. “Veel van de lichamen vertoonden tekenen van een gewelddadige dood. Sommige worden nog steeds geïdentificeerd. Tot nu toe zijn alleen het geslacht en de geschatte leeftijd van deze personen vastgesteld; we kennen hun namen nog steeds niet.
“We zijn vastbesloten om absoluut iedereen te identificeren wiens lichamen op deze plek voor massagraven zijn gevonden. Het is onze plicht om ervoor te zorgen dat de stoffelijke resten van elk lid van de gemeenschap die hier worden gevonden niet alleen op de juiste en waardige manier worden begraven, maar ook worden begraven met hun voor- en achternamen hersteld. We zullen nooit stoppen in onze missie om elke persoon te identificeren die hier is vermoord en begraven.”
De loco-burgemeester sprak over het bloedbad in Izium in de strijd om de stad in maart 2022 te veroveren. “Russische vliegtuigen kwamen vrijelijk ons luchtruim binnen en lieten FAB-hoog-explosieve luchtbommen vallen. Minstens twee vliegtuigen bombardeerden de stad”, zegt hij. “Elk had twee bommen aan boord. Elke 40 minuten kwam er een vliegtuig terug om de stad aan te vallen. Dit ging de klok rond door. Als gevolg hiervan waren er veel lichamen in openbare plaatsen – parken en straten – van mensen die omkwamen bij deze luchtaanvallen. Sommige mensen stierven in kelders waar ze hadden geprobeerd te schuilen voor de aanvallen.”
Het leven onder het Kremlin-bewind in Izium was wreed. “Tijdens de bezetting bleven 13.000 mensen in de stad, ongeveer een derde van de toenmalige bevolking van de gemeenschap”, legt Matsokin uit. “We vroegen hen hoe de Russen zich gedroegen. In de gemeenschap werden vier martelkamers ontdekt waar mensen op verschillende manieren werden gemarteld: met elektrische schokken, mishandeling en seksueel geweld. De Russen handelden geheel ongestraft.”
Hij voegt eraan toe: “Wat de Russen in en tegen Izium hebben gedaan, gaat de mens te boven. Het is niet eens het gedrag van dieren – het is het gedrag van monsters. Dit is verdriet zonder grenzen. Ik zou mijn gevoelens omschrijven als woede en een honger naar gerechtigheid. Wat ze begingen zijn misdaden tegen de menselijkheid. De verantwoordelijken moeten gestraft worden. Als de wereld zulke dingen door de vingers ziet, zullen ze elders opnieuw gebeuren.”
Hij liet ons de plaats zien van een Russische aanval waarbij in maart 2022 een flatgebouw werd getroffen, waarbij tientallen doden vielen. In het midden van de zichtbare ruïnes, een aantal verdiepingen hoger, staat een televisie op een standaard. Twee verdiepingen lager hangen nog kleren in een kledingkast. Onder de doden bij de staking bevond zich de familie Zhykhariev.
Onder hen waren Oleksandr Zhykhariev en zijn vrouw Tetiana, beiden 49, haar moeder Liudmyla Sokol, vermoedelijk in de zeventig, en de dochter van het echtpaar, Maria Zhykhariev, 13. Andere vermoorde familieleden waren Oleksandr en Tetiana’s andere dochter, Olena Stolpakova, 31, en haar familie. Het waren haar echtgenoot Dmytro Stolpakov, 33, evenals Olena’s dochter uit haar eerste huwelijk, Oleksandra Paniukhno, acht, en de vijfjarige Olesia Stolpakova van het echtpaar.
Zeven van de acht werden gevonden bij het massagraf. Er wordt beweerd dat tiener Mariia ook op de plek werd begraven, maar haar stoffelijke resten werden niet ontdekt. Ze was bescheiden en een beetje verlegen, zo meldde een Oekraïense publicatie, met talent voor kunst. De familie wordt herdacht op een gedenkteken dat hun gezichten laat zien op een nabijgelegen begraafplaats; elk glimlachte een blijvende herinnering aan hun leven te midden van al deze dood.
Ondanks de verschrikkingen die Izium heeft doorstaan, benadrukt de heer Matsokin – die de familie persoonlijk kende –: “We willen niet dat onze stad alleen maar geassocieerd wordt met tragedies. Hier wonen mensen. We hadden ooit een slogan: “Izium – de stad van echte gevoelens.” Mensen verbouwen hier aardbeien en we hebben zelfs een festival aan hen gewijd. We willen niet dat Izium wordt gezien als een plaats van alleen maar tragedie. Mensen willen hier blijven wonen en gelukkig zijn.”
Er wordt daadwerkelijk gewerkt om mensen te helpen hun leven te leiden. Ergens in de stad – waar netten over wegen worden gebruikt ter bescherming tegen drones – worden we rondgeleid in een kindvriendelijke hub van UNICEF. Kinderen genoten tijdens ons bezoek van kunstzinnige therapielessen, waaronder de achtjarige Miron, die we ontmoetten met zijn grootmoeder Tatiana, 51.
“Ik heb mijn beste vrienden in dit centrum gevonden”, zegt hij. De slimme jongen woont bij moeder Yana, 31, en zijn grootouders in de stad. Mirons vader dient in het Oekraïense leger. Het kleine jongetje overweegt om tandarts te worden als hij groot is. Hij grapt dat ze “waarschijnlijk een goede winst maken” omdat de behandeling zo duur is.
Tatiana zegt: “Izium is nog steeds aan het herstellen van de gevechten en de Russische bezetting. De stad is bezig met de wederopbouw, zowel wat betreft de geestelijke gezondheid van de inwoners als de fysieke wederopbouw.” Ze voegt eraan toe: “Als je Izium weer vol kinderlachen ziet, heb je het gevoel dat het leven terugkeert naar de stad. Het lachen van kinderen is een teken van een vredig en gelukkig leven.”
Als Tatiana vertelt over haar wens voor de toekomst van haar kleinzoon, voelt het niet alsof ze veel vraagt. En toch zou dit op deze getroffen plek het grootste geschenk zijn. “Ik wil dat Miron en de andere kinderen een vredig leven leiden. Vrede is het belangrijkste op aarde”, zegt ze.
Om te doneren aan de Oekraïne-oproep van Unicef voor kinderen in crisis, bezoek: https://unicef.uk/ukraine_mirror
