Simone Rocha’s pijn en extase

“Pijn en extase.” Dat was het Simon Rocha’s scherpzinnige, beknopte samenvatting van haar herfst/wintercollectie 2026 – passend voor elke modeontwerper tegenwoordig, vooral in Londen, waar het altijd een strijd is geweest om creatieve doelen te bereiken om aan de commerciële veiligheid te voldoen. Rocha is hier bedrevener in dan velen – haar bedrijf is robuust. Niet in de laatste plaats omdat ze heeft gedefinieerd wie ze is en waar ze voor staat met kleding die ingewikkeld is ontworpen, gedurfd van silhouet, doordrenkt van betekenis en nuance. Natuurlijk zien ze er mooi uit, maar er zit veel dieper in.

Het is ook haar mode om te zeggen dat de pijn niet uit de kleding zelf komt. Er is een tederheid in wat Rocha creëert, een zachtheid: haar kleding omhult hun lichaam met zacht afgeronde randen, zonder scherpe hoeken. Deze keer was haar collectie netjes opgesplitst in drie afzonderlijke maar onderling verbonden inspiraties, die allemaal onlosmakelijk verbonden zijn met haarzelf en haar eigen identiteit. Een overkoepelend idee was Tír na nÓg, de andere wereld van de Ierse mythologie, een land van de eeuwige jeugd. De jeugd deed haar denken aan een van haar favoriete boeken, het foto-essay van Perry Ogden Pony-kinderendocumenteert de Dublinse jeugd van eind jaren negentig en de paarden waarmee ze geobsedeerd waren. Het betekent veel voor Rocha – ze liet Ogden zelfs meelopen in een van haar vorige shows. En ze groeide destijds op in de stad, zegt ze, en droeg dezelfde mix van coole sportkleding en ouderwetse uniformkleding zoals afgebeeld op hun pagina’s. En hun pony’s zijn terug te voeren op de mythologie – op het witte paard Enbarr, een paard dat over de golven danst op Tír na nÓg. Het derde deel van de mix was wat ze de “Weird Sisters” noemt – wat niet haar terminologie is, maar een term die ze heeft geleend van James Joyce’s Ulysses (zoals jij). Hij gebruikte het pejoratief om te verwijzen naar de baanbrekende broers en zussen van WB Yeats, Elizabeth en Lily – docenten en uitgevers die de Ierse Arts and Crafts-beweging hielpen vormgeven. Maar het waren vreemde meisjes, ongehuwd en professioneel ambitieus, en daarom met de spot te drijven.

Het is een onstuimige mix – potentieel zwaar. Dat is een groot verhaal dat zich over meerdere universums uitstrekt, zo lijkt het. Toch sluit het mooi aan bij een letterlijke buiging voor Rocha. De eerste jurk, met gepatchte witte veters en linten die in de wind wapperden, was een sublimatie van Enbarr in modevorm. En latere modellen hadden vierkante muiltjes van nepbont die een beetje op hoeven leken. ‘Ik wil dat deze hele cast haar in wezen achtervolgt,’ zei Rocha een beetje lachend. ‘Op zoek naar dit onmogelijke.’ Ze sprak een paar dagen voor haar show in haar studio in Oost-Londen, en modellen galoppeerden voorbij in jurken vastgemaakt met vloeiende rozetten als prijswinnaars, schortkoorden doorgeknipt en fladderend achtergelaten, als een jongere die volledig onafhankelijk is geworden.

Rocha liet ons ook op jacht gaan: ‘Het is een beetje een pelgrimstocht,’ gaf ze toe, en ze koos ervoor om te exposeren in het Alexandra Palace in Noord-Londen, een 19e-eeuwse openbare ruimte die oorspronkelijk alles bevatte, van een concertzaal tot bibliotheken en collegezalen, maar ook een theater in de rondte, waar Rocha ervoor koos om te laten zien. Ze besprak het vrachtvervoer op Ierse bodem – er bestaat een mythe rond Tír na nÓg dat Oisin, een terugkerende held, Ierse bodem aanraakt en van de eeuwige jeugd verandert in een oude en blinde man. Maar onmogelijke wensen, onmogelijke behoeften, onmogelijke schoonmaak. Rocha is ironisch genoeg niets anders dan gegrond.

Wat deze mix opleverde was een resoluut echte show; deze mythologieën werden niet gepresenteerd als vergezochte fantasieën, maar als verhaaltjes voor het slapengaan die van moeders op hun kinderen werden doorgegeven, en kleding die Rocha’s liefde voor romantiek en ambitieus silhouet combineerde met nuchtere, nuchtere sportkledingreferenties. Deze vormden inderdaad een belangrijke nieuwe toevoeging aan haar repertoire: samenwerking met adidas Originalshet eerste puur op dameskleding gerichte aanbod van het merk, bestaande uit kleding, accessoires, schoenen en zelfs sieraden. Net als Ogdens oppassers mengden Rocha’s meisjes en jongens hun driestrepen met allerlei soorten kleding, onder baljurken, onder maatkleding. Sommige jongens hadden halfgeschoren kapsels met een dikke, lelijke pony die leek op de voorkant van een pony. De vreemde zussen kwamen naar voren in silhouetten die naar Victoriana knikten, dikke, ronde crinolines doorspekt met dikke linten of gecombineerd met ringen, met bloemen bedrukt en met de hand geborduurd – Lily was er een expert in. Een paar andere waren van de jaren twintig toen Joyce haar boek voor het eerst publiceerde, maar hun buisvormige silhouetten leken uit elkaar te vallen bij de met linten geregen naden.

‘Extremen en botsingen’ was waar Rocha in geïnteresseerd was: het heden met het verleden combineren, mannelijk en vrouwelijk, sportkleding met de meest formele baljurken. Haar wol had een antieke uitstraling, ‘er leefde iets in, hand-me-down’, zei ze. Kortom – net als Tír na nÓg – was ze, zoals altijd, geïnteresseerd in dingen met een verhaal. “Dat is wat deze show is,” zei ze. “Deze cast van meisjes en jongens is een liefdesverhaal. Het gaat over een onmogelijk verlangen, om alles te willen. Maar de realiteit is dat het onmogelijk is.” Hoewel sommigen misschien zeggen dat Rocha alles heeft. Deze show was zeker een vakkundig vertoon van een ontwerpster op het toppunt van haar kunnen – en afgaande op het aantal vrouwen in tassen en crinolines, en jonge mannen in tafzijden rugbyshirts en ruches, zijn haar volgers bereid om pelgrimstochten te maken naar bijna overal waar ze heen gaat, en haar niet zo onmogelijke dromen met extatisch enthousiasme na te jagen.