Craig Chamberlain was van plan een ontspannen ontbijt te nuttigen met zijn vrouw op het strand van Los Muertos in Puerto Vallarta. Maar toen ze rookpluimen uit het hart van de stad zagen opstijgen toen ze de stad binnenreden, besloten ze terug te keren.
Ongeveer een minuut later werden ze zondag onderweg aangehouden en een schutter met een zwart masker reikte naar het raam van hun Kia Sorento en schreeuwde in het Spaans.
“Hij was erg hyped en opgewonden”, zegt Chamberlain, een inwoner van Newport Beach die een half jaar in de bruisende kuststad in de Mexicaanse staat Jalisco doorbrengt.
“Als iemand met een pistool in je gezicht zwaait, wil je niet te veel terug praten”, voegde hij eraan toe. ‘Het kostte ons een minuut om erachter te komen wat hij zei. We wisten niet of hij wilde dat we stopten of doorreden. Eindelijk beseften we dat hij onze auto meenam.’
Amerikaanse toeristen en expats in heel Mexico kregen zondag het advies om ter plekke te schuilen, nadat kartelgeweld verschillende badplaatsen overspoelde nadat Mexicaanse veiligheidstroepen hebben Nemesio “El Mencho” Oseguera Cervantes gedoodMexico’s meest gezochte drugshandelaar.
Als vergelding staken gewapende mannen auto’s en bussen in brand en blokkeerden ze snelwegen in het westen van Mexico. Zondag had de chaos zich verspreid naar de populaire badplaatsen Cancun, Cozumel, Playa del Carmen en Tulum in het oosten van Mexico.
Voor veel Californiërs in Puerto Vallarta, een toeristenmagneet die bekend staat als een van de veiligste steden in Mexico, was de ervaring aangrijpend.
Na de carjacking liepen Chamberlain en zijn vrouw een paar blokken naar een restaurant om hun volgende zet te bedenken. De restauranteigenaar liet een paar mensen binnen en sloot vervolgens de deuren.
Het stel ging samen met vijftien andere mensen onderuit, waaronder een man van in de tachtig en een moeder met haar éénjarige dochtertje. Vanaf het terras van het restaurant zagen ze overal in de stad branden ontstaan.
Op een gegeven moment reed een groep mannen ongeveer 200 meter van het restaurant met een auto rond, overgoten deze met benzine en staken deze in brand.
“Deze moeder liep met haar kleine baby heen en weer over de patio en leerde haar lopen,” zei Chamberlain, “en ze giechelt terwijl een auto in brand staat.”
Maandag werd de situatie in veel delen van het land weer normaal, aldus de Amerikaanse ambassade en consulaten in een update veiligheidswaarschuwing. Maar Amerikaanse burgers werden nog steeds aangemoedigd om onderdak te zoeken in Puerto Vallarta, Guadalajara, Ciudad Guzman, Tijuana Chiapas en Michoacan.
Wesley Eure, een acteur en schrijver uit Palm Springs die Michael Horton speelde in de Amerikaanse soapserie Days of Our Lives, sluipte zondag zijn appartement binnen nadat hij een zwakke rookwolk buiten zijn raam zag.
De rook werd groter en donkerder totdat hij opzwol tot een dikke zwarte kolom die de blauwe lucht leek op te slokken. Toen verschenen er verschillende branden verderop.
Eure, die zes maanden per jaar aan de Mexicaanse kust woont, zegt dat zijn plaatselijke apotheek in brand is gestoken en geplunderd. Een bus met een propaantank werd in brand gestoken en explodeerde, waardoor de vlammen het gebouw binnen schoten waarin zijn bank en zijn sportschool zijn gevestigd. Zijn Mexicaanse huisbaas spoorde hem aan zijn appartement met twee slaapkamers niet te verlaten.
“Het leek alsof de hel hier in Puerto Vallarta was losgebroken”, vertelde Eure maandag aan The Times.
Veel toeristen strandden.
Katy Holloman, een visagiste uit El Dorado Hills, zou zondag naar huis terugkeren van vakantie in Puerto Vallarta toen haar door het hotelpersoneel werd verteld dat iedereen aanwezig was.
Ze heeft haar vlucht omgeboekt naar maandag, maar ook die vlucht werd geannuleerd. “Op dit moment”, zei ze op Facebook video‘Ik hoop echt dat we heel, heel snel veilig thuiskomen.’
De Chamberlains beschouwden zichzelf als gelukkig. Het restaurantpersoneel serveerde hen een gratis lunch, een gebaar dat volgens Chamberlain typerend is voor Mexico.
“Het is een prachtige plek met vooral hele aardige mensen”, zei hij. “Het is interessant dat zelfs deze slechteriken, als je ze zo wilt noemen, heel voorzichtig zijn om mensen geen pijn te doen.”
Het echtpaar verliet uiteindelijk het restaurant en liep een paar blokken naar een nabijgelegen hotel. Als het rustig bleef, hoopten ze morgen terug te keren naar hun huis in de jachthaven.
Een groot deel van het geweld dat de stad in zijn greep had, was maandag afgenomen: de uitgeholde granaten van verbrande auto’s en bussen werden van de wegen gehaald en luchthavens gingen weer open voor binnenlandse reizen.
Maar er was nog steeds geen openbaar vervoer, waardoor sommige werknemers niet naar hun werk konden komen, waardoor bedrijven gesloten bleven.
Sommige oude inwoners van Puerto Vallarta namen het ter harte.
Elizabeth Shanahan, een expat uit Californië die twintig jaar geleden van Newport Beach naar Puerto Vallarta verhuisde, zei dat het tv-nieuws het leek alsof overal in de stad gebouwen werden opgeslokt. Maar de schade die ze had gezien, was vooral gericht op bussen en auto’s.
“Ze zijn er niet op uit om burgers pijn te doen…” zei ze. “En het lijkt er echt niet op dat burgers van welke nationaliteit dan ook worden uitgekozen.”
Shanahan, die een bedrijf runt dat professionele jachtdiensten levert, zei dat haar klanten geen angst hadden geuit over hun verblijf in Mexico. Ze adviseerde een aantal rijkere klanten om niet in hun luxe auto’s de stad in te rijden en op te letten op onbekende plaatsen.
‘De waarheid is’, zei ze, ‘dat ik me hier veiliger voel dan op dit moment in Minneapolis.’
Tot dit weekend had Eure zich nog nooit onveilig gevoeld in Puerto Vallarta.
Maar nadat ze zondag in haar appartement op 90 stappen van het strand in de historische Zona Romantica was aangekomen, was Eure klaar om naar buiten te gaan. Hij was al een paar dagen niet naar de supermarkt geweest en hij en zijn vriend waren het beu om door dozen met oud graan te bladeren. Hij had bericht gekregen dat een van Oxxo’s buurtwinkels operationeel was.
Dus maandagochtend stapten hij en zijn vriend naar buiten.
“Het was net ‘The Wizard of Oz’: een gekleurde wereld binnenlopen,” zei hij. “Het was prachtig.”
De zon scheen. Zijn buren zaten op de verhoging. Op Pierlangs de boulevard van de stad jogden de lokale bewoners en lieten hun honden uit.
“Iedereen zei: ‘Alles is in orde, maak je geen zorgen'”, zei hij. “Iedereen probeert elkaar te verzekeren.”
Een vriend wees hem naar een open restaurant waar hij een zalmbagel verslond.
Maar er waren lange rijen in de supermarkten. En toen ze zich landinwaarts waagden, een paar blokken van het strand, vonden ze verkoolde flatgebouwen en winkels omringd door rode ‘Peligro’, een waarschuwingslint voor gevaar.
Maar zelfs te midden van de verwoestingen, zei hij, was iedereen kalm, ordelijk en vriendelijk.
Een vriend, die erachter kwam dat er geen eten in het appartement was, nodigde hem en zijn vriend uit bij haar thuis met uitzicht op de zee voor een diner met karbonades en gevulde portobello-champignons.
“Dit is een heel hechte gemeenschap hier”, zei Eure. “Ik hoop dat de dingen weer worden zoals ze waren.”
