Bij Ill-Studio begint niets met vorm. Het proces begint met een denksysteem, niet met een beeld. Design wordt ondergeschikt aan logica. Een sculptuur, een jasje, een kamer, allemaal slechts een mogelijke uitdrukking van dezelfde innerlijke code. Er is geen belang bij een perfecte uitvoering. Technologie wijst nooit de weg. Het werk beweegt zich door afleiding, drift en tegenspraak. Dat is waar dingen leesbaar worden. De uiteindelijke vorm is vaak willekeurig. Wanneer de interne structuur klikt, kan het stuk in elke context overleven. Dit gaat niet over stijl. Het gaat over een manier van kijken, een manier om systemen te bouwen die uitnodigen tot perceptie in plaats van betekenis te geven. Alles blijft in beweging, bij elkaar gehouden door een privégrammatica die door de media reist zonder de definitie te verliezen. Met oprichter Thomas Subreville krijgen we een duidelijker beeld van hoe deze grammatica zich binnen de studio ontwikkelt en hoe de logica ervan zich door de praktijk blijft uitbreiden.
Je werk keert vaak terug naar een beeldtaal die zowel veeleisend als ongrijpbaar aanvoelt. Hoe bepaal je wanneer een stuk zijn eindtoestand heeft bereikt?
Waarschijnlijk omdat mijn proces niet lineair is, maar sinusoïdaal. Het opereert ergens tussen anarchie en structuur. Dit is waarschijnlijk de reden waarom het werk in theorie veeleisend aanvoelt, maar qua vorm ongrijpbaar. Ik voel me aangetrokken tot dingen die leeg, dubbelzinnig en reactief lijken, oppervlakken die uitnodigen tot projectie in plaats van interpretatie te dicteren. Misschien omdat ik autodidact ben, heb ik geen fetisje voor uitvoering. Een stuk moet in de eerste plaats bestaan als een vloeibaar model of denksysteem, niet als een vaste vorm. Als het klikt, kan het leven zoals alles. De uiteindelijke staat is niet mijn voornaamste focus. Of het nu een jasje, een sculptuur of een gebouw wordt, het is ‘slechts’ medium. Verschillende manieren om dezelfde logica uit te drukken.
In de loop van de tijd heb je een ontwerpfilosofie opgebouwd die zich verzet tegen vaste definities. Wat houdt je geïnteresseerd in het bouwen van constructies die bijna weigeren zich te vestigen?
Ik ben niet bijzonder geïnteresseerd in design als discipline, ik ben geïnteresseerd in context. Ik geloof dat creativiteit ergens bestaat tussen de manier waarop jij de wereld ziet en de manier waarop de wereld jou ziet. Beelden en objecten worden veel meer gevormd door perceptie dan door intentie. Een stoel heeft bijvoorbeeld geen vast formaat, hij muteert afhankelijk van de kamer waarin hij staat en wie erin zit. Het ontwerp en het materiaal blijven hetzelfde, maar de betekenis ervan verandert en verandert voortdurend. In mijn praktijk ontwerp ik geen dingen, ik weet niet eens hoe. Maar ik kan me de culturele, emotionele of speculatieve omgeving waarin ze zouden kunnen bestaan voorstellen om de manier waarop ze worden waargenomen te herprogrammeren. Dit is waar mijn werk plaatsvindt, in de ruimte tussen zien en interpreteren. Ik zie design als een vorm van zachte architectuur, die enerzijds de intentie en anderzijds de interpretatie stuurt. In die zin is de context oneindig veranderlijk, terwijl design op zichzelf de neiging heeft te verstarren.
Welke mechanismen gebruikt u om creatieve onafhankelijkheid en vrijheid te behouden, vooral wanneer u samenwerkt met gevestigde merken en instellingen?
Ik benader elk project als een persoonlijke verkenning. Dat betekent natuurlijk niet dat het eenzijdig is, het betekent alleen dat het wordt gefilterd door mijn eigen identiteit, geloofssystemen en culturele bagage. Of ik nu aan mijn eigen tentoonstelling werk of samenwerk met een gevestigd modemerk, ik benader het met dezelfde intentie. Ik pas de taal aan, niet de logica. Ik zie creativiteit als een statement over mezelf, ook voor werk in opdracht. Als je met overtuiging handelt, als wat je zegt of brengt geworteld is in wie je bent, dan brengt de context je niet in gevaar. Het wordt gewoon een andere plek om vanuit te spreken.
In veel van uw samenwerkingen is er een instinct om systemen te confronteren in plaats van ze te verfraaien. Waar komt die impuls vandaan?
Waarschijnlijk door het opgroeien met neurodivergieën, of door het niet passen in gestandaardiseerde systemen vanaf zeer jonge leeftijd. Als de wereld om je heen niet voor jou is gemaakt, bouw je uiteindelijk je eigen wereld. Ill-Studio begon als een infrastructuur voor vrijheid, niet uit keuze, maar uit noodzaak. Ik denk dat er altijd iets uitdagends in mij zal zijn als reactie op consensus. Ik zie dit niet noodzakelijkerwijs als confrontatie, het gaat over het afleren en ombuigen van een logica die niet op jou van toepassing is. Mij is bijvoorbeeld mijn hele leven verteld dat focus de sleutel tot succes was, maar ik heb mijn hele creatieve proces opgebouwd uit sturende gedachten en niet-lineair denken. Ik denk dat daar de impuls vandaan komt om systemen in twijfel te trekken. Je stopt met proberen je eraan te conformeren en begint ze opnieuw vorm te geven zodat ze passen bij de manier waarop jij denkt en functioneert.
Je hebt het al eerder gehad over het creëren van ‘betekenis’ in plaats van ‘afbeeldingen’. Wat heb je nodig van een visueel universum voordat het geloofwaardig wordt?
Ik ben meer geïnteresseerd in het creëren van betekenis dan in het produceren van beelden. Voor mij is een foto een vat om een groter idee, een statement, een identiteit uit te drukken. Een beetje zoals een t-shirt. Dit gevoel komt waarschijnlijk voort uit wat ik esthetische vermoeidheid noem, de constante visuele verzadiging waarin we leven, waarin vorm en inhoud samenvallen tot een ogenblikkelijke taal, en het visuele langzaam woorden heeft ingehaald als onze belangrijkste manier om de wereld te ontcijferen. Voor mij wordt een visueel universum pas geloofwaardig als het lagen van culturele betekenis, emotioneel gewicht en collectieve symboliek verzamelt. Het moet betekenisvol zijn en ingebed in de context, niet alleen maar gestileerd.
Woorden worden in jouw handen meer dan een ondersteuningssysteem, het begint te roeren. Welke rol geef jij wrijving in het ontwerp?
Ik voel me absoluut aangetrokken tot het creëren van een dialoog tussen dingen die niet met elkaar verbonden zouden moeten zijn: ideeën, woorden, stijlen, tijdperken. Het is het resultaat van niet-lineair denken. Ik heb hier een vijfjarig onderzoeksproject van gemaakt, het Attention Deficit Disorder Prosthetic Memory Program. Het gaat niet alleen om het eindeloos onderzoeken van nieuwe dingen, het gaat erom hoe je hersenen voortdurend bezig zijn met het verwerken, kruisverwijzen, en het laten botsen van fragmenten van informatie om iets nieuws te worden. Ik noem dat herinneringen creëren aan dingen die nooit hebben bestaan. Ik vind dit enorm fascinerend en gebruik deze frictie veel in mijn werk, nu ik begrijp dat het niet per se een vloek is.
Welke rode draad of onderliggende principes verenigen, gezien uw gevarieerde portfolio, de verschillende uitingen van Ill-Studio?
Nou, ik voel me helemaal niet interdisciplinair. Ik ben zeer ongedisciplineerd. De realiteit is dat ik geen traditionele vaardigheden heb, en die heb ik gebruikt om mijn innerlijke drang van ADHD-ers te neutraliseren om alles zelf te doen, en me in plaats daarvan te concentreren op wat ik eigenlijk het beste weet te doen. Ik denk dat dat voor veel autodidacten geldt. Of het nu een tentoonstelling, een stoel, een film of een mode-samenwerking is, voor mij maakt het niet zoveel uit. Ik concentreer me op het omzetten van ideeën in systemen, en ik werk met zeer getalenteerde mensen die over de vaardigheden beschikken die ik niet nodig heb om ze vorm te geven. Wat alles verbindt is dezelfde interne logica. Het proces dat ik in de vorige vraag heb beschreven, is de verenigende grammatica achter alles wat ik ooit heb gedaan.
Je hebt een zeldzaam ecosysteem opgebouwd waar kunst, architectuur, mode en muziek met elkaar kunnen praten zonder met elkaar in botsing te komen. Wat onderscheidt elk vakgebied?
Eerlijk gezegd? Dopamine is mijn voornaamste betaalmiddel. Ik doe vrijwel alles wat ik doe voor die dopamine-hit en om me gestimuleerd te voelen. De eindeloze lus van nieuwsgierigheid, nieuwigheid, risico, mislukking of succes is wat elk project onderscheidend houdt. Hoewel alles via dezelfde logica met elkaar verbonden is, is het de constante zoektocht naar instabiliteit wat elk veld gescheiden houdt.
Als Ill-Studio een zin over zijn toekomst zou vrijgeven, wat zou het dan weigeren te zeggen?
Ik begon een boek te schrijven met de titel “Pasolini en DJ Screw bespreken het modernisme in Caïro”. Ik zal het waarschijnlijk nooit afmaken. Dat vat het wel zo’n beetje samen:)
Interview door Donald Gjoka
