ISLAMABAD — Pakistan is in een ‘open oorlog’ met Afghanistan, Minister van Defensie Khawaja Mohammad Asif zei vrijdag, toen de gevechten escaleerden de ernstigste gewapende confrontatie tussen de twee onrustige buurlanden sinds een door Qatar bemiddeld staakt-het-vuren in oktober.
De twee landen delen een lange, gecompliceerde geschiedenis die teruggaat tot de oprichting van Pakistan in 1947. De betrekkingen, gebonden door traditionele sociale, etnische en economische banden, zijn niettemin vluchtig geweest en hebben vaak tot gewapende conflicten geleid.
De afgelopen maanden hebben de twee af en toe hun kronkelige, poreuze grens verlegd naarmate de spanningen escaleerden. De jongste confrontatie is veruit de ernstigste.
Hier zijn enkele belangrijke dingen die u moet weten de relatie tussen de twee landen en waarom ze vechten.
Afghanistan lanceerde donderdagavond een grootschalig grensoverschrijdend offensief tegen Pakistan langs zes provincies als vergelding voor Pakistaanse luchtaanvallen op Afghanistan op zondag. Pakistan had gezegd dat deze luchtaanvallen tientallen militanten in Afghanistan hadden getroffen en gedood, maar Kaboel zei dat alleen burgers, waaronder vrouwen en kinderen, waren gedood.
Als reactie hierop voerde Pakistan in de vroege uren van vrijdag luchtaanvallen uit op de Afghaanse hoofdstad en twee andere gebieden, Kandahar en Paktia. De grensgevechten, die op dat moment waren gestopt, begonnen opnieuw en gingen vrijdag verder.
Pakistan is de afgelopen jaren getuige geweest van een scherpe toename van militant geweld in het land, waaronder zelfmoordaanslagen en gecoördineerde aanvallen op veiligheidstroepen. De Pakistaanse autoriteiten leveren Pakistaanse Taliban, bekend als Tehrik-e-Taliban Pakistanof TTP, verantwoordelijk voor veel van de aanslagen, en geeft Afghanistan de schuld voor het bieden van een veilige haven voor de groep in Afghanistan.
Kaboel ontkent de beschuldigingen en zegt dat het niemand toestaat Afghaans grondgebied te gebruiken om welk land dan ook aan te vallen, inclusief Pakistan.
De TTP werd in 2007 opgericht en bracht verschillende illegale groepen samen die overeenkwamen samen te werken tegen Pakistan en de Afghaanse Taliban te steunen, die destijds tegen Amerikaanse en NAVO-troepen vochten. De Verenigde Naties en de Verenigde Staten hebben het land bestempeld als een terroristische organisatie.
De groep streeft naar een strengere handhaving van de islamitische wetten, de vrijlating van haar leden die in Pakistan gevangen zitten en een vermindering van de Pakistaanse militaire aanwezigheid in delen van Khyber Pakhtunkhwa, de provincie grenzend aan Afghanistan die zij lange tijd als basis heeft gebruikt.
Hoewel gescheiden, is de groep nauw verbonden met de Afghaanse Taliban, die nu over Afghanistan regeren. Er wordt aangenomen dat veel van zijn leiders en strijders hun toevlucht hebben gezocht in Afghanistan sinds de Taliban in 2021 weer aan de macht kwam, waardoor de banden verder onder druk kwamen te staan.
In 2022 bemiddelde Afghanistan een kortstondig staakt-het-vuren tussen de TTP en Pakistan. Het staakt-het-vuren mislukte toen de TTP het Pakistaanse leger beschuldigde van het schenden van de overeenkomst.
Pakistan was een van de slechts drie landen – samen met Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten – die de eerste Taliban-regering erkenden nadat deze voor het eerst de macht overnam in 1996. Na de aanvallen van 11 september 2001 op de VS sloot Islamabad zich echter aan bij Washington in de door de VS geleide oorlog in Afghanistan, een beweging die islamitische militante groeperingen kwaad maakte.
Een groot deel van de spanning concentreert zich langs de 2.611 kilometer lange grens tussen de twee landen, bekend als Durand-lijn. De lijn, vernoemd naar de Britse diplomaat Mortimer Durand en opgericht in 1893, doorsnijdt het hart van de stammengebieden van de Pashtuns, de grootste etnische groep van Afghanistan en tevens de groep waaruit de Afghaanse Taliban voortkomen.
Hoewel de lijn internationaal wordt erkend als de westelijke grens van Pakistan, erkent Afghanistan deze niet als zodanig.
Beide landen beschuldigen elkaar er vaak van de ogen te sluiten voor islamitische militanten die in het grensgebied opereren.
De spanningen tussen Afghanistan en Pakistan zijn al maanden hoog. De een hoogtepunt bereikt vorig jaar, toen tientallen burgers, veiligheidstroepen en militanten werden gedood bij de dodelijkste botsingen tussen de landen in jaren.
Op 8 oktober vielen militanten een legerkonvooi in het Pakistaanse district Orakzai in een hinderlaag, waarbij elf soldaten omkwamen. De aanval maakte deel uit van een bredere golf van geweld die de afgelopen jaren honderden burgers en veiligheidspersoneel het leven heeft gekost.
Premier Shehbaz Sharif zei dat Pakistan het aanhoudende verlies aan mensenlevens niet langer kon tolereren en kondigde aan dat het leger de volledige bevoegdheid had gekregen om te reageren. De volgende dag, het Pakistaanse leger stakingen uitgevoerd binnen Afghanistan, wat tot grensoverschrijdende botsingen leidt.
EEN Door Qatar bemiddeld staakt-het-vuren Half oktober eindigden de gevechten, hoewel er sindsdien herhaaldelijk stakingen en schermutselingen hebben plaatsgevonden in het grensgebiedmet tientallen doden tot gevolg. Wat het aantal slachtoffers betreft, zijn de twee partijen zeer verschillend.
Vredesbesprekingen in Istanbul in november slaagde er niet in om tot een langetermijnoplossing te komen.
De spanningen zijn ook geëscaleerd vanwege de massale deportatie van Afghaanse vluchtelingen door Pakistan.
In 2023 lanceerde Pakistan een landelijke repressie over buitenlanders die daar wonen zonder legale status. Hoewel ambtenaren zeiden dat de campagne zich niet op één enkele nationaliteit richtte, heeft deze vooral de Afghanen getroffen.
De afgelopen veertig jaar hebben miljoenen Afghanen hun toevlucht gezocht in Pakistan, op de vlucht voor oorlog, politieke instabiliteit en economische tegenspoed in hun thuisland. De interventie treft ruim twee miljoen Afghanen in Pakistan sommigen die daar geboren zijn.
Iran, het westelijke buurland van Afghanistan, heeft ook deportaties uitgevoerd, waardoor de middelen van het verarmde Afghanistan nog verder onder druk kwamen te staan. Het VN-vluchtelingenbureau zegt in totaal 5,4 miljoen mensen zijn sinds oktober 2023 naar het land teruggekeerd, voornamelijk uit Pakistan en Iran.
De gevechten hebben de internationale gemeenschap gealarmeerd, vooral omdat het gebied een gebied is waar andere militante groeperingen, waaronder Al-Qaeda en de Islamitische Staatsgroepis nog steeds aanwezig en heeft geprobeerd weer boven te komen.
In oktober hadden Turkije, Qatar en Saoedi-Arabië de onderhandelingen tussen de partijen versoepeld. Destijds had de Amerikaanse president Donald Trump dat ook gewogenen zei dat hij van plan was het conflict “zeer snel” op te lossen. Of hij het nog een keer zal doen, valt nog te bezien.
De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan sprak met zijn Pakistaanse, Afghaanse, Qatarese en Saoedische tegenhangers, zei een Turkse functionaris vrijdag, op voorwaarde van anonimiteit in overeenstemming met het regeringsbeleid.
Rusland heeft opgeroepen tot een onmiddellijke stopzetting van de gevechten en tot een diplomatieke oplossing voor het conflict, terwijl Iran zei bereid te zijn de dialoog te helpen faciliteren.
___
Becatoros droeg bij uit Athene, Griekenland en Castillo uit Peking, China
