De oorlog tussen de VS, Israël en Iran wordt heviger. NPR’s Adrian Ma praat met de Israëlische inlichtingenjournalist Yossi Melman over de stand van zaken van het conflict nu het de vierde week ingaat.
ADRIAN MA, HOST:
We beginnen het programma van vanavond in het Midden-Oosten, waar de oorlog van de VS en Israël met Iran steeds intenser wordt nu deze de vierde week ingaat. Gisteravond heeft Iran twee steden nabij het Israëlische nucleaire onderzoekscentrum getroffen. En zaterdag dreigde president Trump met het wegvagen van de Iraanse energiecentrales als het land de Straat van Hormuz niet zou heropenen. Het volgt op weer een week van aanvallen door de VS en Israël, waaronder twee gerichte aanvallen waarbij de Iraanse minister van inlichtingen en zijn hoogste nationale veiligheidsadviseur om het leven kwamen.
Nu, sinds het begin van de oorlog, pochen de regering-Trump en de Israëlische regering over hun vermogen om Iraanse topfunctionarissen te vinden en te vermoorden. Yossi Melman heeft dit allemaal vanuit Israël gezien. Hij is een journalist in Tel Aviv die zich bezighoudt met inlichtingen en strategische zaken, en hij is ook co-auteur van het boek “Spies Against Armageddon”. Hartelijk dank voor het nemen van de tijd.
YOSSI MELMAN: Ik ben blij, Adrian.
MA: En laat ik beginnen met uw reactie op de Iraanse nachtelijke aanval in Zuid-Israël. Ze sloegen toe in de buurt van een onderzoekscentrum waarvan algemeen wordt aangenomen dat het verband houdt met het nucleaire programma van Israël. U bent gevestigd in Israël. Welk gevoel is daar op dit moment?
MELMAN: Nou, eigenlijk was er geen verrassing, want feitelijk is heel Israël gedekt en een doelwit voor Iraanse ballistische raketten en – dat mag men niet vergeten – ook voor Hezbollah vanuit Libanon raketten. Ze troffen alle delen van Israël, inclusief mijn stad. Vanochtend waren er fragmenten die niet ver van waar ik woon terechtkwamen.
MA: Dus als u niet verrast bent, wat vertellen de stakingen u dan over de status van de oorlog?
MELMAN: Dat het een uitputtingsslag aan het worden is, zonder enig teken dat er een einde aan komt. Israëli’s – veel Israëli’s zijn moe. De meeste Israëli’s worden de afgelopen 23 dagen elke nacht wakker, drie, vier, vijf keer per nacht en rennen naar de schuilplaatsen. Sommige Israëli’s hebben onderdak in hun eigen huizen, maar een groot deel van de bevolking – bijna 30% – heeft helemaal geen onderdak. Er is dus een gevoel van vermoeidheid, het gevoel dat we er geen einde aan zien komen, en het is heel, heel moeilijk om een dagelijkse routine vol te houden.
MA: Je noemde het een uitputtingsoorlog, waarvan ik vermoed dat dit niet is wat Israël hiermee wil. Net als eerder deze week doodde Israël twee Iraanse topleiders, de nationale veiligheidsadviseur Ali Larijani en de minister van Inlichtingen Esmaeil Khatib. Ze maken deel uit van deze strategie van zogenaamde onthoofdingsaanvallen, in feite moorden op hoog niveau. Kunt u iets vertellen over deze strategie van het Israëlische leger?
MELMAN: Dit is een al lang bestaande strategie die Israël in de jaren zestig begon tegen Duitse wetenschappers in Egypte en vervolgens werd voortgezet met wetenschappers die voor Saddam Hoessein in Irak werkten. Recentelijk zijn Hamas-leiders, en nu zijn militaire en politieke leiders en religieuze leiders in Iran het doelwit. Het geeft het gevoel dat Israël verliefd is op dit soort doelgerichte moorden en gelooft dat dit de enige oplossing is als probleemoplosser. Maar dat is verkeerd, want het brengt ons nergens. Voor elke leider, elke commandant die vroeg of laat is omgekomen, wordt een vervanger gevonden.
Wat er volgens mij is gebeurd, is dat Israël, de Verenigde Staten en president Trump geloven dat als ze de Opperste Leider, Ali Khamenei, het openingsschot van de oorlog, zouden doden, er een kettingreactie zou ontstaan. De massa’s – de Iraanse massa’s zouden de straat op rennen en de regering omverwerpen, of er zal tenminste een soort staatsgreep plaatsvinden binnen het regime – gematigde krachten in het regime zullen het overnemen. Deze oorlog begon als een groot spel en de cijfers zijn nu niet in het voordeel van Israël en de VS.
MA: Israël vertrouwt dus al heel lang op deze strategie. Wat weten we over hoe ze gemaakt worden?
MELMAN: Als het om Iran gaat, is dat een klus van vele, vele jaren geleden. De Mossad, de Israëlische buitenlandse inlichtingendienst en de militaire inlichtingendienst zijn Iran binnengedrongen – telefoons afluisteren, mensen schaduwen, agenten rekruteren, wapens het land binnen smokkelen, veilige huizen bouwen – zodat wanneer het bevel wordt gegeven, alles op zijn plaats zal zijn en het mogelijk zal zijn om het besluit uit te voeren. Iran is een mozaïekland, met veel etnische minderheden, en velen van hen houden niet van het regime en zijn bereid om met Israël samen te werken. Sommigen van hen doen het uit ideologie, anderen voor financiële beloningen, anderen omdat ze het regime haten. Israël beschikt over voldoende infrastructuur om keer op keer te kunnen toeslaan tegen topbestuurders, kernwetenschappers en politieke leiders.
MA: Om even uit te zoomen: afgelopen juni, midden in de twaalfdaagse oorlog tussen Israël en Iran, sprak u met een topfunctionaris van de Israëlische spionagedienst, en hij zei tegen u: “Een oorlog wordt gemeten aan de hand van hoe deze eindigt, niet aan de hand van hoe succesvol de eerste aanval is.” Wat vindt u ervan nu de oorlog week vier ingaat?
MELMAN: Nou, dat gezegde geldt nog steeds. We kunnen niet zien hoe het eindigt. Nog maar negen maanden geleden vielen Israël en de VS – vooral Israël, met hulp van de VS – Iran aan. Vervolgens schepte president Trump op dat hij Iraanse nucleaire installaties had weggevaagd, en Netanyahu, onze premier Benjamin Netanyahu, zei dat hij het voortbestaan van Israël generaties lang verzekerde. En hier zijn we negen maanden later. We doen meer van hetzelfde, meer van hetzelfde zonder tastbare resultaten, en misschien zijn we wel in een eeuwige oorlog beland.
MA: We spraken met Yossi Melman, een journalist die verslag doet van de Israëlische inlichtingen- en strategische zaken. Hij is ook co-auteur van het boek ‘Spies Against Armageddon’. Hartelijk dank voor het nemen van de tijd.
MELMAN: Dank je, Adriaan.
Copyright © 2026 NPR. Alle rechten voorbehouden. Bezoek onze website gebruiksvoorwaarden En machtigingen pagina’s bij www.npr.org voor meer informatie.
De nauwkeurigheid en beschikbaarheid van NPR-transcripties kunnen variëren. Transcriptietekst kan worden herzien om fouten te corrigeren of updates voor audio aan te passen. Audio op npr.org kan na de originele uitzending of publicatie worden bewerkt. Het gezaghebbende bewijs van de NPR-programmering is de audio-opname.
