Voorzitter Donald Trump heeft maandag de deadline voor de heropening van Iran verlengd Cruciaal is de Straat van Hormuz voor internationale verzending, staat er De VS zouden stakingen uitstellen tegen Iraanse energiecentrales gedurende vijf dagen.
Kort nadat Trump de aankondiging op zijn Truth Social-website had geplaatst, plaatste de Iraanse staatstelevisie een afbeelding met de tekst: “De Amerikaanse president trekt zich terug na de krachtige waarschuwing van Iran.” Het uitstel kwam uren vóór Trumps zelfopgelegde deadline later op de dag.
Trump schreef in hoofdletters en zei dat de Verenigde Staten en Iran “zeer goede en goede resultaten” hebben gehad productief gesprekken” die een “volledige en totale oplossing” voor de oorlog zouden kunnen bieden. De gesprekken zouden “de hele week” doorgaan, zei hij.
Trump voegde eraan toe dat de opschorting van zijn dreigement om energiecentrales aan te vallen ‘afhankelijk was van het succes van de voortdurende bijeenkomsten en discussies’.
Trump ging niet uitgebreid in op de onderhandelingen die hadden plaatsgevonden. Iran erkende niet onmiddellijk dat er gesprekken tussen de landen waren, maar de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zei dat hij telefonisch had gesproken met zijn Turkse tegenhanger, Hakan Fidan. Turkije was eerder een tussenpersoon in de onderhandelingen tussen Teheran en Washington.
De aankondiging van Trump kwam toen de Verenigde Arabische Emiraten meldden dat hun luchtverdediging maandagmiddag nieuw binnenkomend Iraans vuur probeerde te onderscheppen.
Eerder maandag waarschuwde Iran dat het elektriciteitscentrales in het Midden-Oosten zou aanvallen en de Perzische Golf zou mijnen, nadat Trump had gedreigd energiecentrales in de Islamitische Republiek te bombarderen als het de zeestraat niet zou heropenen.
De oorlog, die nu de vierde week ingaat, heeft al verschillende dramatische keerpunten gekend: de moord op de hoogste leider van Iran, het bombarderen van een belangrijk Iraans gasveld en aanvallen op olie- en gasfaciliteiten en andere civiele infrastructuur in de Arabische Golfstaten. Het conflict heeft meer dan 2.000 mensen het leven gekost, de wereldeconomie op zijn kop gezet, de olieprijzen enorm doen stijgen en enkele van de drukste luchtcorridors ter wereld in gevaar gebracht.
Het ultimatum van Trump en de Iraanse belofte van vergelding dreigden de inzet opnieuw te laten escaleren, met mogelijk catastrofale gevolgen voor burgers in de hele regio.
Als ze worden uitgevoerd, kunnen de aanvallen de elektriciteit van grote delen van de bevolking in Iran en rond de Golf uitschakelen en ontziltingsinstallaties uitschakelen die veel woestijnlanden van drinkwater voorzien. Er bestaat ook toenemende bezorgdheid over de gevolgen van aanvallen op nucleaire installaties.
De koortsachtige toon van de retoriek laat zien hoe de oorlog is geëscaleerd tot een punt dat onvoorstelbaar was aan het begin van het conflict op 28 februari, toen de VS en Israël Iran begonnen te bombarderen.
Trump stelt een deadline en wisselt bedreigingen uit met Teheran
Trump zei dat de Verenigde Staten de Iraanse energiecentrales zouden ‘wegvagen’, tenzij het land binnen 48 uur zijn wurggreep in de Straat van Hormuz losmaakt – een deadline die eind maandag, Washington-tijd, zou aflopen, maar nu is verlengd.
Iran heeft de zeestraat gesloten, waardoor een vijfde van de olie in de wereld samen met andere belangrijke grondstoffen wordt verscheept, als reactie op Amerikaanse en Israëlische aanvallen. Er is een stroom schepen doorgekomen en Iran houdt vol dat de cruciale waterweg open blijft – alleen niet voor de VS, Israël of hun bondgenoten.
De wurggreep heeft grote schade aangericht op de energiemarkten, heeft de prijzen van voedsel en andere goederen tot ver buiten het Midden-Oosten doen stijgen en heeft schokgolven door de wereldeconomie veroorzaakt.
“Geen enkel land zal immuun zijn voor de gevolgen van deze crisis als het in deze richting blijft gaan”, zegt Fatih Birol, hoofd van het in Parijs gevestigde Internationale Energieagentschap.
De paramilitaire Revolutionaire Garde van Iran heeft vergelding gezworen als Trump zijn dreigement zou opvolgen en zei dat Iran energiecentrales zou treffen in alle gebieden die elektriciteit leveren aan Amerikaanse bases, “evenals de economische, industriële en energie-infrastructuur waarin Amerikanen een belang hebben.”
De Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Qalibaf zei dat Iran vitale infrastructuur in de regio als legitieme doelen zal beschouwen, inclusief energie- en ontziltingsfaciliteiten die van cruciaal belang zijn voor het drinkwater in de Golfstaten.
Het Iraanse semi-officiële persbureau Fars, dat dicht bij de Revolutionaire Garde staat, publiceerde een lijst van dergelijke faciliteiten, waaronder de kerncentrale van de Verenigde Arabische Emiraten. Dit weekend lanceerde Iran raketten gericht op Dimona in Israël, vlakbij een centrale van het lang vermoede kernwapenprogramma van het land. De Israëlische faciliteit werd niet beschadigd.
Admiraal Brad Cooper van het Amerikaanse Centrale Commando beweerde ondertussen in een interview dat Iran raketten en drones lanceerde vanuit bevolkte gebieden en suggereerde dat die gebieden het doelwit zouden zijn.
“Je moet nu binnen blijven”, zei Cooper tegen Iraanse burgers in het interview met het Farsi-talige satellietnetwerk Iran International dat begin maandag werd uitgezonden.
In zijn eerste één-op-één interview sinds het begin van de oorlog zei Cooper dat de Verenigde Staten en Israël zich richtten op infrastructuur en productiefaciliteiten om het vermogen van Iran om zijn leger weer op te bouwen te vernietigen.
“Het gaat niet alleen om de dreiging van vandaag”, zei hij. “We verwijderen de dreiging uit de toekomst.”
Israël valt Teheran aan en Iran waarschuwt voor elke invasie
Israël lanceerde maandag nieuwe aanvallen op de Iraanse hoofdstad en zei dat het “een alomvattende golf van aanvallen” was begonnen op infrastructuurdoelen in Teheran, zonder daar onmiddellijk op in te gaan. In de loop van de middag waren op verschillende plaatsen explosies te horen. Het was niet meteen duidelijk wat er precies was getroffen.
Terwijl de VS meer amfibische aanvalsschepen en extra mariniers in het Midden-Oosten inzetten, waarschuwde Iran voor elke landaanval.
“Elke poging van de vijand om de Iraanse kusten of eilanden aan te vallen zal uiteraard en in overeenstemming met de gevestigde militaire praktijk leiden tot het ontginnen van alle toegangsroutes … in de Perzische Golf en langs de kusten”, waarschuwde de Iraanse Defensieraad in een verklaring.
Het wijdverbreide gebruik van mijnen zou niet alleen militaire schepen in gevaar kunnen brengen, maar ook tientallen commerciële schepen die wachten om door de Straat van Hormuz te varen, en een schoonmaakoperatie zou lang duren nadat het conflict voorbij was.
Trump heeft gezegd dat hij geen plannen heeft om grondtroepen naar Iran te sturen, maar heeft ook gezegd dat hij alle opties handhaaft. Israël heeft gesuggereerd dat zijn grondtroepen zich bij de oorlog zouden kunnen aansluiten.
Israël heeft tijdens de oorlog ook de aan Iran gelieerde militante groepering Hezbollah in Libanon aangevallen, waarbij de groep honderden raketten op Israël heeft afgevuurd.
De afgelopen dagen heeft Israël veel appartementsgebouwen in Beiroet getroffen en bruggen over de Litani-rivier in Zuid-Libanon gebombardeerd.
De Libanese president Joseph Aoun noemde het beschieten van bruggen “een opmaat voor een grondinvasie”, terwijl Egypte de aanvallen veroordeelde als “collectieve bestraffing” van burgers voor de acties van Hezbollah.
De autoriteiten zeggen dat Israëlische aanvallen in Libanon meer dan duizend mensen hebben gedood en ruim een miljoen mensen op de vlucht hebben geslagen.
Volgens het Iraanse ministerie van Volksgezondheid is het dodental in Iran de 1.500 gepasseerd. In Israël zijn vijftien mensen gedood door Iraanse aanvallen. Minstens dertien Amerikaanse militairen zijn gedood, samen met ruim een dozijn burgers in de bezette Westelijke Jordaanoever en de Arabische Golfstaten.
De olieprijzen zijn sinds het begin van de oorlog met meer dan 50% gestegen
De olieprijzen bleven in het begin van de handel hardnekkig hoog, waarbij Brent-olie, de internationale standaard, rond de $113 per vat lag. vat, een stijging van ongeveer 55% sinds het begin van de oorlog.
Jorge Moreira da Silva, een hoge VN-functionaris, zei dat de wereld al een rimpeleffect heeft gezien, waaronder ‘exponentiële stijgingen van de olie-, brandstof- en gasprijzen’ die een verreikende impact hebben gehad op miljoenen mensen, vooral in de Aziatische en Afrikaanse ontwikkelingslanden.
‘Er is geen militaire oplossing’, zei hij.
Een ander teken van de verstrekkende gevolgen was dat de Zuid-Koreaanse chemiegigant LG Chem maandag zei dat het een grote industriële fabriek moest sluiten omdat de oorlog de aanvoer van nafta, een olieproduct dat wordt gebruikt om kunststoffen te maken, had verstoord.
AP-schrijvers Charlotte Graham-McLay, Sally Abou AlJoud, Bassem Mroue en Tong-hyung Kim hebben bijgedragen aan dit rapport.
—Jon Gambrell, David Rising en Samy Magdy, Associated Press
.png "Zwarte transactivist en dragartiest Shyyell Diamond Sanchez-McCray vermoord in Virginia")
