De aanval op Temple Israel in West Bloomfield, Michigan, behoort tot een angstaanjagende nieuwe fase in de mondiale opkomst van antisemitisme dat heeft de afgelopen maanden zijn lelijke gezicht laten zien in de VS, Canada, Europa en natuurlijk bij het bloedbad op Bondi Beach in Sydney afgelopen december. Een veel grotere tragedie werd in Michigan afgewend door een combinatie van snelle actie van de tempelbeveiliging en geluk.
Wat is de reden voor deze grote nieuwe toename van antisemitische uitingen en acties? Dit is een fel bediscussieerde en intens politieke kwestie geworden in de Verenigde Staten, omdat beide kanten van het politieke spectrum elkaar ervan beschuldigen de belangrijkste aanstichters te zijn. Rechts beschuldigt links ervan anti-Israëlische gevoelens te koesteren die te gemakkelijk samengaan met antisemitisme. Links beschuldigt rechts niet alleen van het bewapenen van antisemitisme, maar ook van het herbergen van neonazi’s en anti-joodse complottheoretici.
Sommige waarnemers hebben geprobeerd nuance aan de zaak toe te voegen door te stellen dat antisemitisme zowel links als rechts voorkomt. Ze noemen deze benadering de hoefijzertheorie van antisemitisme, die beweert dat antisemitisme aan beide uiteinden van het politieke spectrum in gelijke mate voorkomt.
We doen onderzoek naar antisemitisme als onderdeel van het UCLA Initiative to Study Hate. We begrijpen de aantrekkingskracht van het hoefijzer, maar ons onderzoek suggereert dat het echte verhaal in twee belangrijke opzichten ingewikkelder is. Ten eerste kwam antisemitisme volgens de meeste standaardmaatregelen vaker voor aan de rechterkant dan aan de linkerkant, zeker vóór 7 oktober 2023.
De gegevens volgen doorgaans een aantal brede patronen. In sommige gevallen is het antisemitisme relatief laag aan de linkerkant min of meer gestaag toeneemt naarmate men zich naar rechts beweegt langs het ideologische spectrum. In andere gevallen is extreem-links actief soortgelijke of iets meer antisemitische opvattingen dan links midden, wat resulteert in een “hockeystick” of “vliegmarkering” -patroon. Sommige analyses vinden zelfs een soort ‘bell curve’ waarin moderatie optreedt vertonen een hoger niveau van antisemitisme dan reguliere liberalen of conservatieven.
Wat echter bijzonder zeldzaam is, is de klassieke hoefijzervorm, waarbij uiterst links en uiterst rechts een vergelijkbaar en uniek hoog niveau van antisemitisme vertonen. Het meeste beschikbare bewijsmateriaal vond significant hogere niveaus aan uiterst rechts dan aan uiterst links.
In de nasleep van 7 oktober leek er een nieuwe dynamiek te ontstaan. Aan de ene kant constateerden een aantal rapportagebureaus een aanzienlijke toename van het aantal meldingen van antisemitisme uiterst linksin overeenstemming met een nieuw definitieschema dat antizionisme gelijkstelde met antisemitisme. Aan de andere kant is er ook veel gebeurd anekdotisch En statistische rapporten van een toename van antisemitische uitingen van extreemrechts, vooral onder prominente Amerikaanse media-beïnvloeders zoals Tucker Carlson en Candace Owens. Onze eigen, niet-gepubliceerde resultaten uit 2025 suggereren dat mensen met ‘zeer conservatieve’ opvattingen het meest waarschijnlijk antisemitische stijlfiguren steunden, terwijl ‘liberale’ respondenten dat het minst waarschijnlijk waren. Het is te vroeg om een definitieve beoordeling te geven van het post-oktober-landschap van antisemitisme. 7 periode; op zijn minst kunnen we zeggen dat er meer bewijs nodig is dan er momenteel bestaat om de hoefijzertheorie te valideren.
Maar ten tweede, en misschien nog wel belangrijker, vinden wij dat het bij het proberen betekenis te geven aan de huidige golf van geweld tegen Joden in de diaspora noodzakelijk is om de olifant in de kamer aan te spreken: Israëlische militaire actie als katalysator voor antisemitisme. Dit is een ongewoon delicate en zelfs gevaarlijke link om op te wijzen, ook al is deze volledig onderbouwd. Wij benaderen het voorstel met de nodige mate van zorg en gevoeligheid. Soms, als mensen horen dat geweld tegen joden de neiging heeft om het geweld van de joodse staat te volgen, wordt dit geïnterpreteerd als een teken dat antisemitisme gerechtvaardigd is als het een reactie is op Israëlisch optreden. Wij verwerpen ronduit de bewering dat dergelijke acties gerechtvaardigd zijn. En toch leiden de gegevens ons tot de erkenning van een consistent verband tussen gewelddadige Israëlische actie en antisemitische haatmisdrijven.
De terrorist die met zijn voertuig de synagoge in Michigan binnenreed, verloor bijvoorbeeld zijn broer, een Hezbollah-commandant, en de twee kinderen van de broer bij een Israëlische luchtaanval op Beiroet. Hoewel de woede en het verdriet van de terrorist uit Detroit begrijpelijk zijn, was zijn poging tot moord niet gerechtvaardigd. Naar onze mening is het nooit gerechtvaardigd om burgers aan te vallen als vergelding voor door de staat gesponsorde actie die leidt tot het verlies van burgerlevens. En het is zeker niet te rechtvaardigen om Joodse kinderen in een buitenwijk van Detroit aan te vallen als wraak voor een Israëlische aanval in Beiroet. Dit is een gevaarlijk verwrongen morele logica.
Helaas, dat is niet het einde van het verhaal. De gegevens die we hebben beoordeeld – een reeks wetenschappelijke onderzoeken van de afgelopen twintig jaar – hebben consequent aangetoond dat antisemitische haatmisdrijven in het Westen toenemen na gewelddadige Israëlische militaire operaties. Het Israëlische militaire geweld lijkt dat wel te hebben gedaan een bijzonder sterk triggereffect over gewelddadige en criminele vormen van antisemitisme. Het effect van het Israëlische militaire optreden op de antisemitische houding is minder duidelijk, maar wel talrijk onderzoeken hebben gevonden een toename van antisemitische attitudes na periodes van geweld tussen Israël en zijn tegenstanders (ook in de nasleep van het aanhoudende Iran oorlog waar Israël een centrale protagonist is geweest).
We moeten de grondoorzaken van antisemitisme eerlijk onder ogen zien en antisemitisme aanpakken daar waar het het meest voorkomt en het meest virulent is. Er zijn zeker antisemitische agitatoren aan de linkerkant, inclusief degenen die genoten van de brutale Hamas-aanvallen op 7 oktober 2023. Zij moeten worden opgeroepen. Nog verontrustender zijn volgens ons de flagrante rechtse antisemieten die een media- en politiek ecosysteem delen met de machtigste man ter wereld, president Trump, die er herhaaldelijk en opvallend niet in is geslaagd hen te veroordelen. Hun complottheorieën verlenen steun aan degenen die een mondiaal Joods plan claimen om de rest van de wereld te onderwerpen.
En toch, als we het antisemitisme vandaag de dag willen begrijpen zoals het zich in de wereld manifesteert, moeten we een derde factor in overweging nemen: Israëls eigen acties, vooral sinds 7 oktober. De volledige vernietiging van Gaza, inclusief de moord op meer dan 70.000 Palestijnen, markeert niet het einde, maar het begin van een nieuw tijdperk van Israëlische militaire actie. Israël heeft Libanon, Syrië en Jemen ongestraft aangevallen en is nu het afgelopen jaar een tweede gewapend conflict met Iran begonnen. Om ons centrale punt te herhalen: dit betekent niet dat het aanvallen van Joodse burgers een legitieme reactie is. Ooit. Maar we kunnen het reële vooruitzicht niet negeren dat de acties van Israël tot gewelddadige antisemitische aanvallen hebben geleid en tot nog meer kunnen leiden.
De eerste oproep tot actie is het verdubbelen van onze inspanningen om de wereld voor te lichten dat het verkeerd is om Joden aan te vallen als vergelding voor Israëlische actie. Tegelijkertijd moeten we de aandacht vestigen op het feit – en de Israëlische leiders moeten in het reine komen met het vooruitzicht in de privacy van hun bunkers – dat de acties van Israël wel eens enorm schadelijke gevolgen kunnen hebben, niet alleen voor Arabieren en moslims, maar ook voor Joden over de hele wereld.
David N. Myers, hoogleraar Joodse geschiedenis, leidt het UCLA Initiative to Study Hate, waar Joshua Goetz, een Ph.D student politieke wetenschappen, is onderzoeker.
