BESTAND – Bouwvakkers lopen naar een datacentergebouw in aanbouw in het Sedenak Tech Park in de staat Johor, Maleisië, 27 september 2024.
Vincent Thian/AP/AP
onderschrift verbergen
onderschrift wijzigen
Vincent Thian/AP/AP
BANGKOK, Thailand – Kernenergie krijgt een nieuwe look in Zuidoost-Azië nu landen zich voorbereiden om aan de stijgende vraag naar energie te voldoen terwijl ze strijden om op kunstmatige intelligentie gerichte datacenters.
Verschillende Zuidoost-Aziatische landen herleven hun stilgelegde nucleaire plannen en stellen ambitieuze doelen, en bijna de helft van de regio zou, als ze die doelen nastreven, tegen 2030 over kernenergie kunnen beschikken. Zelfs landen zonder lopende plannen hebben hun interesse getoond.
Zuidoost-Azië heeft nog nooit ook maar één watt kernenergie geproduceerd, ondanks al lang bestaande nucleaire ambities. Maar dat zou snel kunnen veranderen naarmate de druk toeneemt om de uitstoot die bijdraagt aan de klimaatverandering te verminderen en tegelijkertijd aan de groeiende vraag naar energie te voldoen.
De oorlog tegen Iran onderstreept de kwetsbaarheid van de Aziatische energievoorziening, wat bijdraagt aan het gevoel van urgentie om alternatieven te vinden voor olie en gas in Zuidoost-Azië, zeggen analisten.
De stijging van de prijzen voor ruwe olie, veroorzaakt door het escalerende conflict, heeft de motivatie van landen vergroot om hun nucleaire inspanningen te versnellen, zegt Alvie Asuncion-Astronomo van het Philippine Nuclear Research Institute.
Vietnam en Rusland hebben deze week een overeenkomst over kernenergie bereikt, omdat de zorgen over de energieveiligheid in de regio steeds groter werden. In Zuid-Azië haast Bangladesh zich om zijn nieuwe kerncentrale in te schakelen, eveneens gesteund door Rusland, om de energietekorten van het land te verlichten.
Volgens het International Energy Agency (IEA) zal Zuidoost-Azië in 2035 een kwart van de groei van de mondiale energievraag voor zijn rekening nemen. Dat komt onder meer door de ruim 2.000 datacenters in Indonesië, Maleisië, Singapore, Thailand, Vietnam en de Filipijnen, aldus denktank Ember.
Er komen nog veel meer datacenters.
Dit is het duidelijkst zichtbaar in Maleisië, dat ernaar streeft het AI-computercentrum van Zuidoost-Azië te zijn en investeringen en interesse heeft gewekt van technologiegiganten als Microsoft, Google en Nvidia.
De heropleving van de nucleaire belangstelling van Zuidoost-Azië weerspiegelt een mondiale trend.
Bijna 40 landen – waaronder de Verenigde Staten, Japan, Zuid-Korea en China – hebben zich aangesloten bij een mondiale poging om de geïnstalleerde kernenergiecapaciteit tegen 2050 te verdrievoudigen. Zuidoost-Azië zal volgens de door de industrie gesteunde World Nuclear Association tegen het midden van de eeuw verantwoordelijk zijn voor bijna een kwart van de 157 gigawatt die verwacht wordt van ‘opkomende kernenergielanden’.
“Er is een serieuzer, nieuw en groeiend momentum voor de ontwikkeling van kernenergie in Zuidoost-Azië”, zegt King Lee van de vereniging.
Zuidoost-Azië herziet kernenergie
Vijf van de elf leden van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties (Indonesië, Maleisië, Thailand, Vietnam en de Filipijnen) streven naar kernenergie.
Vietnam bouwt twee kerncentrales, ondersteund door het Russische staatsbedrijf Rosatom. Dit zijn “nationaal belangrijke, strategische projecten”, aldus premier Pham Minh Chinh. De herziene kernenergiewet van Vietnam is in januari van kracht geworden.
Indonesië heeft vorig jaar kernenergie toegevoegd aan zijn nieuwe energieplan, met als doel om tegen 2034 twee kleine modulaire reactoren te bouwen. Ambtenaren daar zeggen dat Canada en Rusland formele samenwerkingsvoorstellen hebben gedaan en dat andere binnenkort zullen volgen.
Thailand heeft zich vorig jaar tot doel gesteld om tegen 2037 600 megawatt aan capaciteit voor de opwekking van kernenergie toe te voegen. Kernenergie is een “veelbelovende oplossing” om voldoende betaalbare, schone elektriciteit te leveren om aan de groeiende vraag te voldoen, vertelden functionarissen van de Electricity Generating Authority of Thailand op een conferentie in Bangkok.
Geen enkel Zuidoost-Aziatisch land heeft zich meer met kernenergie beziggehouden dan de Filipijnen, die in de jaren zeventig een kerncentrale bouwden die nooit is opgestart.
Een nieuwe toezichthouder voor kernenergie die vorig jaar werd gelanceerd, zal volgens Filippijnse functionarissen “de integratie van kernenergie bevorderen”. Het land stelde een doel voor 2032 en keurde in februari een routekaart voor potentiële investeerders goed.
“We verwachten in eerste instantie niet dat kernenergie goedkoop zal zijn”, zei Asuncion-Astronomo. Maar op de lange termijn zal het volgens haar de energiebetrouwbaarheid, de veiligheid, de onafhankelijkheid en uiteindelijk de kosten van de Filipijnen verbeteren.
“Het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten toont duidelijk de volatiliteit van de kosten van fossiele brandstoffen en de instabiliteit van het aanbod aan”, zei ze. “Kernenergie is een alternatieve oplossing die ons op energiegebied meer zelfredzaamheid kan geven.”
Zuidoost-Aziatische landen zonder vaste plannen tonen ook interesse.
De jongste nationale strategie van Cambodja gaf blijk van openheid voor kernenergie, en Singapore schetste vorig jaar plannen om zijn eigen nucleaire potentieel te bestuderen.
Zelfs het kleine olie- en gassultanaat Brunei zei tegen het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) dat het ‘kernenergie zorgvuldig onderzoekt’.
BESTAND – Demonstranten houden een bord vast tijdens een demonstratie tegen de herstart van reactor nr. 6 in de kerncentrale Kashiwazaki-Kariwa, voor het hoofdkantoor van Tokyo Electric Power Company Holdings (TEPCO) in Tokio, 19 januari 2026.
Eugene Hoshiko/AP/AP
onderschrift verbergen
onderschrift wijzigen
Eugene Hoshiko/AP/AP
Datacentra blazen de nucleaire plannen van Maleisië nieuw leven in
De op AI gerichte datacenters die bijdragen aan de groeiende energiebehoefte van Zuidoost-Azië zijn grote, raamloze gebouwen gevuld met rijen computers.
Een standaard AI-datacenter verbruikt evenveel elektriciteit als 100.000 huishoudens, zegt het IEA.
Maleisië heeft meer dan 500 operationele datacenters. Er zijn er nog ongeveer 300 in aanbouw en er staan er volgens Ember ongeveer 1.140 gepland.
Maleisië heeft vorig jaar zijn nucleaire programma nieuw leven ingeblazen en zich tot doel gesteld om in 2031 kernenergie online te brengen.
“Er breiden zich veel meer industrieën uit in Maleisië”, zegt Zayana Zaikariah van het in Kuala Lumpur gevestigde Institute of Strategic & International Studies, daarbij verwijzend naar de groeiende belangstelling voor datacenters, halfgeleiders en mijnbouw. “Alles kost energie.”
De VS helpen.
Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio tekende vorig jaar een overeenkomst met Maleisië. Hij noemde het “een signaal aan de wereld dat civiele nucleaire samenwerking iets is dat beschikbaar is.” President Donald Trump ziet kernenergie ook als een manier om aan de eisen van datacenters te voldoen. In 2025 gaf hij opdracht tot een verviervoudiging van de Amerikaanse kernenergie binnen de komende 25 jaar.
“Er is meer stimulans om door te zetten vergeleken met eerdere flirtingen met kernenergie”, zegt Amalina Anuar van het ISEAS-Yusof Institute, een in Singapore gevestigde denktank. Het feit dat de olie- en gasreserves van Maleisië beperkt zijn, stimuleert de zoektocht naar nieuwe energiebronnen.
Fossiele brandstoffen genereren 81% van de elektriciteit in Maleisië, ontdekte Ember, terwijl zonne- en windenergie slechts 2% leveren.
“De decarbonisatie van Maleisië is zowel urgent als cruciaal omdat er een toenemende vraag van kunstmatige intelligentie en datacentra wordt verwacht”, zegt Dinita Setyawati van Ember. “Maar de nucleaire optie moet met voorzichtigheid worden benaderd.”
Er zijn nog steeds risico’s voor kernenergie
Volgens de World Nuclear Association zal de mondiale nucleaire capaciteit tegen 2050 meer dan verdrievoudigen – tot ongeveer 1.446 gigawatt – als de bestaande reactoren blijven functioneren en regeringen hun gestelde doelen halen.
Volgens het Power Reactor Information System van het IAEA genereren ruim 400 kernreactoren in ongeveer 30 landen ongeveer 380 gigawatt aan energie. Dit komt neer op tussen de 4,5% en 10% van de energie in de wereld, schatten het IEA en de nucleaire vereniging.
Er blijven zorgen bestaan over de nucleaire veiligheid, het afval en de bevoorrading. De publieke tegenstand laaide op na de catastrofale kernsmeltingen in Tsjernobyl in 1986 en Fukushima in 2011. Maar zelfs Japan, dat na die ramp al zijn faciliteiten stillegde, herstart zijn kerncentrales.
Bridget Woodman van onderzoeksgroep Zero Carbon Analytics zei dat kernenergie er bedrieglijk aantrekkelijker uit kan zien naarmate de wereld verder afwijkt van haar klimaatdoelstellingen, dan andere, minder risicovolle alternatieven, zoals hernieuwbare energie.
Zuidoost-Aziatische landen die ‘overwegen om een nucleaire industrie helemaal opnieuw op te starten’ moeten rekening houden met ‘de mogelijkheid van ongelukken’, zei ze.
