Er is slechts één onveranderlijke wet in het universum. Nee, het is niets van dat Isaac Newton-gedoe. Het is “The Bugs Bunny Law” en het gaat als volgt: als je Bugs Bunny irriteert, mag hij doen wat hij wil om wraak te nemen. Hij kan je opblazen met dynamiet. Hij kan de tijd versnellen of vertragen. Hij kan een letterlijke god worden en je existentieel wegvagen. En dat is precies wat hij doet als je hem ervan weerhoudt een goede nachtrust te krijgen.
Met dat in gedachten nodig ik je uit om je voor te stellen wat Bugs Bunny zou doen als je zijn hele familie vermoordde.
Dat is het uitgangspunt van ‘Sisu: Road to Revenge’, het vervolg op Jalmari Helanders opwindende en inspirerende actiethriller uit 2022. In de originele ‘Sisu’ speelde Jorma Tommila de rol van Aatami, een stille goudzoeker in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog. De nazi’s proberen zijn goud te stelen terwijl hij uit Finland vlucht, dus besteedt Aatami 85 minuten aan het vermoorden van nazi’s terwijl hij bewijst dat hij onsterfelijk is. Het is een van de meest vrolijk gewelddadige en bevredigende antifascistische films in decennia. Als je “Sisu” nog niet hebt gezien, stop dan met lezen en kijk naar “Sisu”. Je kunt me bedanken als je terugkomt.
In het vervolg – oh, graag gedaan trouwens – is de Tweede Wereldoorlog voorbij en heeft Sovjet-Rusland een groot deel van Fins grondgebied overgenomen. 422.000 Finnen werden geëvacueerd, maar Aatami gaat de tegenovergestelde richting op om zijn gezin naar huis te brengen, te demonteren en terug naar Finland te vervoeren. Het ‘Road’-gedeelte van ‘Sisu: Road to Revenge’ is letterlijk. Dat geldt ook voor het gedeelte ‘wraak’. (‘Sisu’ is echter een term; het betekent vastberadenheid tegen onmogelijke kansen, onwankelbare moed en een heleboel andere kwaliteiten die horen bij het zijn van een badass.)
De Sovjets ontdekken dat Aatami terug is in de USSR en ze weten niet hoe ongelukkig ze zijn. Aatami werd een oorlogsheld door een hele groep Russen te vermoorden nadat zijn familie was vermoord door (je raadt het al) Russen, dus ze willen hem ook dood. Als er niets anders is om gezicht te redden. Ze sturen de man die Aatami’s familie heeft vermoord, Igor Draganov (Stephen Lang), om hem koste wat kost tegen te houden. En natuurlijk zal het veel Sovjet-levens kosten.
“Sisu: Road to Revenge” heeft veel te danken aan de “Mad Max”-films. Het is weer een grungy langewegrace waarin de stille held er alles aan zal doen om te blijven rijden. Er zijn specifieke afbeeldingen die verwijzen naar ‘The Road Warrior’ en de vrachtwagenachtervolging uit ‘Raiders of the Lost Ark’. Dat, of er zijn maar een beperkt aantal manieren waarop je een stel boeven kunt filmen die een vrachtwagenchauffeur proberen te vermoorden, dus er moest enige overlap zijn. Het is waarschijnlijk een stukje kolom A en een stukje kolom B.
Maar waar recente ‘Mad Max’-films de inzet moesten verhogen en het spektakel moesten versterken, houdt ‘Sisu: Road to Revenge’ stand. Het is geen kleine productie, maar wel bescheiden, en met die bescheidenheid komt innovatie. Het is moeilijk voor een 66-jarige man met niets anders dan een pick-up vol boomstammen om tegen Sovjet-straaljagers te vechten, maar bij God, dat is precies wat Aatami doet. Sommige van zijn strategieën zijn briljant logisch. De laatste is een zet van Looney Tunes. Stel je voor dat de Road Runner de vrachtwagen bestuurt en Wile E. Coyote in het vliegtuig, en je zult zien wat ik bedoel.
Jalmari Helander is al vijftien jaar een van de beste en meest consistente genrefilmmakers, niet dat de meeste mensen in de staat het hebben gemerkt. Zijn kersthorrorfilm ‘Rare Exports’ is een cultklassieker, maar zijn razend grappige vervolg ‘Big Game’ – over een 13-jarige jongen die de Amerikaanse president, gespeeld door Samuel L. Jackson, beschermt tegen terroristen – werd op tragische wijze genegeerd. Godzijdank werd ‘Sisu’ groot genoeg om een vervolg te rechtvaardigen, hoewel het na het vermoorden van nazi’s in de originele film ‘Road to Revenge’ een beetje als de-escalatie voelt.
Stephen Lang speelt in sommige opzichten de anti-Aatami. De sabeltand voor zijn Wolverine. Negaduck tegen zijn Darkwing Duck. De chroommakers voor zijn sliders. Lang heeft al meerdere keren een oude, onstuitbare moordmachine gespeeld, hoewel hij meestal de slechterik is. Hij is de slechterik, “Sisu: Road to Revenge” moet zich onderscheiden van het origineel. Een man wiens achternaam net zo goed zou kunnen zijn: “Deze keer is het persoonlijk.” En toch is Langs optreden vreemd inconsistent, aangezien hij in het derde bedrijf plotseling een zachte stem wordt, zelfs een professor, in tegenstelling tot de man die een half uur geleden gromde: ‘Laat de hel los.’
“Road to Revenge” is alles wat je maar kunt wensen van een stoere en gruizige actiefilm. “Sisu” was zelfs nog meer van dat, maar slechts in een kwestie van graden. Dit is duivels gemaakte kick-butt-cinema, politiek simplistisch maar ethisch correct, het soort stoere shoot-‘em-up punch-‘em-up dat van Arnold Schwarzenegger en Sylvester Stallone supersterren maakte. Wat toepasselijk Helander een prequel op “Rambo”, omdat hij weet hoe hij dit genre terug naar de basis moet brengen en daarbij een furieus statement kan maken.
