‘Game over’ betekent eigenlijk ‘over en weer en opnieuw’, omdat we altijd de drang hebben om opnieuw te spelen. Filmversies van videogames missen die interactiviteit, in de hoop dat je liefde voor het personage en het scenario voldoende is. Het kan ook gewoon een genade zijn.
Maar de Japanse film “Exit 8” van regisseur Genki Kawamura, gebaseerd op het schrikwekkende loop-puzzelspel dat een paar jaar geleden een sensatie werd, heeft een filmervaring in gedachten die echt op spelen lijkt. Het wil dat je dat nachtmerriescenario voelt waarin je vastzit, maar het wil ook meditatief zijn. Het slaagt er niet altijd in om deze ervaringen te versmelten – omdat experimenteren tekortschiet en het horrorlabel ook te ingewikkeld is – maar het zorgt uiteindelijk voor een liminale fascinatie omdat het jouw perspectief combineert met dat van de hoofdpersoon.
De game, ontworpen door de Japanse kunstenaar Kotake Create, plaatst je in een ondergrondse gang van witte tegels die je keer op keer tegenkomt totdat de sleutels om de titelontsnapping te ontgrendelen zijn afgeleid. Voordat de film dat punt bereikt, gebruikt hij echter een lange POV-opname om ons kennis te laten maken met een anonieme, door een cochleair afgeschermde passagier (Kazunari Ninomiya), een van de vele pendelaars die met zijn telefoon naar pendelaars wordt gebracht om af te leiden van de dagelijkse eentonigheid. (Zijn favoriete muziek? Anticiperende waarschuwing: Ravels indringende, toenemende ‘Boléro’.)
Dan beantwoordt hij met tegenzin een telefoontje van zijn ex-vriendin terwijl hij uit de metro komt, en zij vertelt hem dat ze zwanger is. Zijn aarzeling duidt op een ander verlangen om de realiteit te vermijden, maar terwijl hij begint te begrijpen dat hij hetzelfde stuk herhaalt – dezelfde posters (op één brutaal is de Mobius-strip van kunstenaar MC Escher te zien), komt dezelfde gevoelloze zakenman voorbij. Het dringt tot hem door dat hij zich in een nieuwe, bizarre realiteit bevindt die speciaal voor hem is, en dat hij het daglicht pas zal zien als hij de onregelmatigheden in elke bocht kan opmerken.
De film noemt hem de Lost Man, een knipoog naar de filosofische relevantie van alle mensen, en Ninomiya is inderdaad een sympathieke avatar. Kawamura, die samen met Kentaro Hirase het scenario schreef, biedt ook wat achtergrondinformatie voor de wandelende zakenman, samen met de introductie van de jongen (een overtuigend raadselachtige maar nog steeds lieve Naru Asanuma), wiens betekenis een nieuwe poging is om een emotionele contour toe te voegen aan hoe de verloren man zijn hachelijke situatie begrijpt.
Maar voor het grootste deel zul je, ongeacht of elk “niveau” wordt bereikt of niet, mee willen spelen en de verschillen willen klokken (veel duidelijk, sommige niet), zelfs als het tempo af en toe de opwinding tegenwerkt. Je kunt begrijpen waarom Kawamura het loopsimulatorgevoel van de game wilde behouden, met geduldige Steadicam-opnamen die de speler(s) volgen, leiden en omcirkelen alsof realtime een essentieel element van de sfeer is.
Maar het extra gebruik van clipping op belangrijke momenten kan hinderlijk zijn – als je hersenen sneller werken dan de film, is dat een probleem. Wat betreft de pogingen hier tot horror: het is beter als de uitstraling griezelig is in plaats van openlijk. Aan de andere kant zijn er niet veel manieren om de sfeer in een TL-verlichte gang te verstoren, vooral niet als het de bedoeling is om in beweging te blijven.
Met zijn bed zo opgemaakt, heeft “Exit 8” een verfrissende ambitie: het zal zowel een vagevuur als een vooruitgang in vorm zijn. Terwijl het soepel tussen de twee beweegt, voelt het als een uniek commentaar op de bedrieglijke banaliteiten van het leven. Maar het betekent ook dat je opgelucht zult zijn als je weet dat als het voorbij is, het ook echt voorbij is.
‘Eind 8’
In het Japans met ondertitels
Beoordeeld: PG-13, voor wat bloedige beelden en terreur
Rijtijd: 1 uur, 35 minuten
Speler: Opent vrijdag 10 april in beperkte oplage



