Door Robert Scucci
| Uitgegeven
Hoe meer ik terugkeer naar klassieke antiheldenverhalen, hoe meer ik besef dat ze vaak om de verkeerde redenen worden gevierd. De hoeveelheid gespannen twintigers die zet Patrick Bateman en Tyler Durden op een voetstuk heeft de neiging het punt volledig te missen. Deze personages zijn voorwerpen van satire, waarschuwende verhalen die zijn ontworpen om precies te laten zien hoe je je niet moet gedragen. Hetzelfde geldt voor William Foster van Michael Douglas Naar beneden vallen. Hoewel zijn woede af en toe begrijpelijk aanvoelt, reageert hij nog steeds als een complete Karen op zijn omgeving. Het beste voorbeeld van de slechtste soort antiheld die gevierd kan worden is echter Travis Bickle in het meesterwerk van Martin Scorsese uit 1976: Taxichauffeur.
Laat je niet verdraaien. Ik hou van elke film die ik zojuist noemde, en ik denk dat ze allemaal op hun eigen eigenzinnige manier cultureel belangrijk zijn. Het probleem is hoe mensen over hen praten. Gesprekken gaan altijd over hoe ‘badass’ deze hoofdpersonen zijn, wat niet verder van de waarheid kan zijn. Er zit een serieuze incel-energie aan hoe Taxichauffeur wordt ingekaderd in deze discussies en mist het punt volledig. Dit is geen burgerwachtvervulling. Het is het portret van een diep trieste man die de volwassenheid niet aankan en uithaalt naar de samenleving, terwijl anderen in vergelijkbare omstandigheden proberen ermee om te gaan zonder alles plat te branden.
Travis Is Een beetje intens
Taxichauffeur draait om Travis Bickle (Robert DeNiro), een eervol ontslagen marinier die nu ’s nachts als taxichauffeur in New York City werkt. Hij kiest de baan omdat deze past bij zijn slapeloosheid en isolement. Zijn vrije tijd brengt hij door met andere bewakers tussen bioscopen voor volwassenen en eetgelegenheden. De belangrijkste figuur in deze losse cirkel is de Tovenaar (Peter Boyle), die net zo gedesillusioneerd is door het verval van de stad, maar het eerder als een ongelukkige realiteit accepteert dan als iets om tegen te woeden.
Travis daarentegen heeft een permanente chip op zijn schouder en heeft geen echt verlangen om zijn situatie te verbeteren totdat hij uiteindelijk overkookt. Hij gaat een korte romance aan met Betsy (Cybill Shepherd), die onmiddellijk instort als hij besluit dat het een geschikt date-idee is om haar mee te nemen naar een van zijn favoriete X-rated films. Spoiler alert: iemand die je nauwelijks kent meenemen naar een middernachthuidfilm is geen gepast date-idee.
Verslagen, leeggelopen en steeds meer ontmoedigd trekt Travis zich verder in zichzelf terug. Dit is waar de incel-energie echt grip krijgt. Travis is niet onaantrekkelijk. Hij verdient behoorlijk geld. Maar als hij romantisch uitpakt, is zijn reactie geen zelfreflectie. Het is woede. Na zijn ruzie met Betsy koopt hij vuurwapens en begint hij zich voor te doen als een stoere kerel, compleet met het nu iconische ‘praat je tegen mij?’ routine.
Travis heeft een uitlaatklep nodig voor zijn woede, maar hij ziet jou niet als het type dat lange wandelingen maakt of meditatie probeert. Geweld wordt de weg van de minste weerstand. Hij weet dat hij iemand pijn gaat doen. De aanhoudende spanning in de Taxichauffeur ligt in wie deze persoon zal zijn en of enig deel van zijn denken ooit gerechtvaardigd zou kunnen worden.
Verzilveren of niet verzilveren? Dat is de vraag
Taxichauffeur eindigt met een opzettelijk dubbelzinnige toon die de neiging heeft te blijven hangen, vooral bij een eerste bezichtiging. Aan de ene kant is het verontrustend eenvoudig te begrijpen hoe isolatie en obsessie iemand naar een psychologisch breekpunt kunnen duwen. Aan de andere kant fungeert de film als een masterclass over hoe je je precies moet gedragen als de wereld zich vijandig voelt.
Hetzelfde contrast zagen we in de jaren negentig Naar beneden vallen via William Foster en rechercheur Prendergast. Beide mannen krijgen zware hand. Men reageert met een gewelddadige waanzin. De tweede is gebaseerd op verantwoordelijkheid en gemeenschapwat tot veel betere resultaten leidt. De dynamiek van Taxichauffeur weerspiegelt dit via Travis en Wizard. Ze delen dezelfde baan en dezelfde eenzaamheid, maar hun perspectieven sturen hen in de richting van radicaal verschillende paden.
Dit is geen argument tegen het vieren van deze films. Integendeel. Taxichauffeur Het blijft een vernietigende aanklacht tegen waar ongecontroleerde mannelijke eenzaamheid toe kan leiden als het gepaard gaat met gelijkheid en woede. De films verdienen een eerbetoon. De personages niet. Patrick Bateman, Tyler Durden, William Foster en Travis Bickle waren nooit bedoeld als rolmodellen. Het zijn vakkundig vervaardigde waarschuwingen, onderzocht door meesterfilmmakers om de gevolgen van een onverantwoorde spiraal te illustreren.
Taxichauffeur momenteel gestreamd op Max.
