‘Heel’-recensie: dit is niet je dagelijkse familie van ontvoerders

De film heet ‘Heel’ en de hectische opening – een glimp van de jonge, knappe, overweldigend wrede Tommy (Anson Boon) in een door drugs aangedreven feestmodus – lijkt voldoende om de titel te verklaren. De volgende keer dat we hem zien, wordt hij echter vastgeketend in de kelder van een afgelegen Engels landgoed. Wat volgt in de duister komische, zenuwslopende thriller van de Poolse filmmaker Jan Komasa is duidelijk bedoeld om een ​​meer op gehoorzaamheid gerichte lezing van ‘Hels’ uit te lokken.

En wie zou de buzz van deze hooligan aanscherpen met een geval van hervormingsgezinde ontvoering? Een griezelig geïsoleerd, door regels gedreven kerngezin: de zachtaardige, zachtaardige Chris (Stephan Graham), achtervolgde Catherine (Andrea Riseborough) en beleefde zoon Jonathan (Kit Rakusen). Ze hadden net zo goed allemaal kunnen voortkomen uit de gecombineerde neogotische tovenarij van Edward Gorey en Harold Pinter. Onder leiding van Komasa is de mix van gebroken fabels en terroristisch moraliteitsspel in het script van Bartek Bartosik absurd maar krachtig, waardoor ‘Heel’ genoeg psychologisch verwrongen juju krijgt om bijna altijd het gevoel te hebben dat het meer is dan de som der delen.

Onze eerste glimp van Tommy, vastgeketend en smekend om vrijgelaten te worden, is door de ogen van een jonge Macedonische vluchteling, Katrina (Monika Frajczyk), die een rondleiding krijgt door het grote landhuis waar ze zojuist door Chris is ingehuurd om twee keer per week huishoudelijk werk te doen. Katrina is, net als wij, terecht geschokt, maar ze zit in haar eigen situatie: zonder papieren, gered door Chris van de straat, met haar handtekening onder een geheimhoudingsverklaring en de dreiging van deportatie boven haar hoofd. Veel meer kan ze nauwelijks doen dan de gebeurtenissen accepteren als een lelijkere versie van haar eigen impasse.

En toch is het meteen duidelijk dat deze vreemde, kwetsbare, geïsoleerde familie echt van plan is Tommy in hun leven te betrekken. Ze zijn ook overtuigd van hun onorthodoxe methoden, die afhankelijk zijn van versterking en beloning. Tommy lijkt ook ontvankelijk voor elke uitnodiging om zich bij het gezelschap van zijn ontvoerders aan te sluiten (maaltijden, filmavonden, een picknick). Dit is het moment waarop ‘Heel’ het meest aanlokkelijk misselijkmakend is, een duister commentaar op alle gezinnen als instellingen die inherent zijn gebouwd op opsluiting en emotionele chantage. (Het is geen toeval dat een van de uitvoerende producenten van de film dat is Jerzy Skolimowskidie zijn eigen scherpe allegorie over ontvoering maakte met ‘Moonlighting’.)

Iedereen is diepbedroefd, dus de collectieve kracht van de cast om ons scherp te houden over waar het allemaal naartoe gaat, is een groot pluspunt. De delicate Boon gebruikt de kwetsbaarheid van zijn brutale karakter met uitstekend resultaat: Tommy is een moeilijke rol en Boon weet hoe hij het onthullend en spannend moet maken. Grahams getinte, gevoelige patriarch is verleidelijk ver verwijderd van de hartverscheurende vader “Jeugd” en de glorieus vreemde Riseborough maakt optimaal gebruik van de moeilijkheden van zijn zwakke moeder. Frajczyk en Rakusen zijn ook perfect.

Vorig jaar bracht Komasa nog een gezinsgerichte thriller “Verjaardag,” een film over politiek die een gelukkig gezin bederft. Maar die vergelijking kennen we al. “Heel” is Tolstoj’s stelregel voor een gelukkig gezin, bereid in het laboratorium van een gekke wetenschapper. Hoewel het soms zijn naden laat zien als een ideeënfilm, heeft de elegante ontregeling een stoutmoedigheid die doet denken aan het grote mindgame-tijdperk uit de jaren 60 dat ons ‘TheServant’, ‘The Collector’ en de vroege psychologische freak-outs van Komasa’s landgenoot Roman Polanski opleverde.