We zien misschien zelden sneeuwval in Los Angeles, maar inloggen op sociale media in december betekent dat er een ander soort storm op komst is. Degene waar onze vrienden, zowel dichtbij als parasociaal, opgewonden hun luistergegevens aan het einde van het jaar delen. Spotify verpakt.
Spotify Wrapped vertegenwoordigt slechts het hoogtepunt van onze luistergewoonten op één enkel muziekplatform, maar elke gedeelde Wrapped-post lijkt een vanzelfsprekende duidelijkheid te bieden over onze persoonlijke identiteit. Spotify Wrapped legt onze ziel bloot en stelt ons in staat onszelf gedeconstrueerd te zien via onze muzikale neigingen. In de meeste gevallen is het een onweerstaanbaar genot. Oh, Spotify, schurk, je houdt ons vast.
Voor iedereen in Los Angeles was 2025 een geweldig jaar om de Wrapped-behandeling te krijgen. We hebben nog steeds te maken met de nasleep van de verwoesting Eaton- en Palisades-branden – en achtervolgd door ICE-aanval en de federale administratie onophoudelijke aanvallen op Californië. Om nog maar te zwijgen Jimmy Kimmel zwijgt.
Misschien is het niet zo stom om die temperatuurcontrole te doen.
Maar naar muziek luisteren kan een passieve ervaring zijn, waar je van kunt genieten naast het opvouwen van de was of het autorijden. Om echt meer over onszelf te leren en hoe ons jaar is geweest, willen we misschien ergens anders een gewoonte van meer intentie overnemen. Ik heb het natuurlijk over lezen.
Hoewel er apps zijn om onze leesgewoonten bij te houden, zoals StoryGraph of Goodreads, ben ik toegewijd aan een volledig analoge volgmethode waarmee ik sneller en met meer intentie dan ooit tevoren door boeken kan bladeren: de boekenstapel.
Vanaf januari, als ik een boek uit heb, plaats ik het zijdelings op een plank in de hoek van mijn woonkamer. Met elk nieuw boek dat ik verover, wordt de stapel groter en wordt uiteindelijk in december een volle toren. Een boekenstapel zonder analyse kan mij niet vertellen hoeveel pagina’s ik heb gelezen of hoeveel minuten ik heb gelezen, maar het is een tastbaar monument voor de leesvoortgang van mijn jaar. Alleen al de aanwezigheid ervan zorgt ervoor dat ik meer wil lezen. Het noemt mij een knobbel als de stapel laag is en juicht mij toe als de stapel het plafond bereikt.
Mijn eerste boekenstapel begon in 2020, een wrange grap om aan te tonen hoeveel extra tijd we allemaal konden besteden aan het lezen van boeken tijdens een pandemie. De grap werkte nauwelijks. Uiteindelijk heb ik dat jaar slechts 19 boeken gelezen, slechts een paar meer dan het jaar ervoor (hoewel het er meer hadden kunnen zijn als een van die boeken niet ‘Misdaad en Straf’ was).
Toch spelde het boekenstapelmodel mijn leesgewoonten, en nu geef ik boeken tijd waarvan ik dacht dat ik die voorheen niet had. Ik breng boeken naar bars, bioscopen en de DMV. Als ik ooit ergens moet wachten, kun je maar beter geloven dat ik gewapend met een boek kom.
De pandemie is weliswaar afgenomen, maar mijn boekenstapel bleef stijgen, met een piek in 2023 na het lezen van 52 boeken, gemiddeld één per week.
Maar goed, het gaat om kwaliteit, niet om kwantiteit, toch? Als er één eigenschap is die ik uit mijn boekenstapel van 2025 kan halen, zul je zien dat ik op zoek ben naar goede tips over hoe ik tijden van extreem autoritair bewind kan overleven. Sommigen waren inzichtelijker dan anderen.
In de stapel bevond zich ‘All the President’s Men’ van Carl Bernstein en Bob Woodward, een historisch, waargebeurd verhaal over twee onverschrokken verslaggevers die de president van de Verenigde Staten ten val brachten door herhaaldelijk mensen thuis af te luisteren om informatie. Hoe fascinerend het ook is, het voelt ook als een overblijfsel uit een tijd waarin zoiets nog kon werken. Philip Roths ‘The Plot Against America’ vertelt het verhaal van een joodse familie uit New Jersey in een alternatieve tijdlijn waarin een ‘America First’ Charles Lindbergh Franklin Roosevelt verslaat bij de presidentsverkiezingen van 1940, de dreiging van Hitler in Europa negeert en plaats maakt voor een opkomst van antisemitisme in eigen land. Roth schetst een droevig portret van hoe dat scenario zich had kunnen afspelen, maar de verschrikkingen worden opgelost door iets van een deus ex machina in plaats van door de moedige, heroïsche acties van een personage. Dan is er nog het met de Pulitzerprijs bekroonde ‘All the Light We Cannot See’ van Anthony Doerr, over de elkaar overlappende verhalen van een Duitse jongen die werd opgeroepen voor het leger van Hitler en een blind Frans meisje tijdens de Tweede Wereldoorlog. Helaas klinkt deze roman minder als een boek over leven onder fascistisch bewind dan als een dorstige oproep om bronmateriaal te worden voor de volgende film van Steven Spielberg.
Elk van deze titels heeft zijn verdienste, maar de boekenstapel van dit jaar bevatte twee juweeltjes voor iedereen die wil weten hoe hij tirannie het beste kan weerstaan. Op dat punt was er Timothy Snyder’s nette handboek in zakformaat ‘On Tyranny’, gevuld met twintig korte maar krachtige hoofdstukken met praktische wijsheid, zoals ‘Do Not Preemptively Obey’, ‘Defend Institutions’ en ‘Believe the Truth’. Ze zijn allemaal van toepassing op ons huidige moment, gebaseerd op een historisch precedent dat is geschapen door communistische en fascistische regimes in de vorige eeuw. Dit boek – nou ja ruim een miljoen exemplaren verkocht – kwam uit aan het begin van Trumps eerste termijn in 2017, dus ik was een beetje laat op dit feest. Het feit dat Snyder zelf dit jaar naar Canada is verhuisd, zou ons allemaal een pauze moeten inblazen.
Praktisch advies kun je ook vinden in grote fictie, en op dat vlak vond ik troost en instructie in Hans Fallada’s “Alone in Berlin” (ook bekend als “Every Man Dies Alone”), gebaseerd op het waargebeurde verhaal van een getrouwd stel dat tijdens de Tweede Wereldoorlog in Berlijn woonde en ansichtkaarten schreef waarin werd opgeroepen tot verzet tegen het naziregime en deze in het geheim op openbare plaatsen plaatste zodat willekeurige mensen ze konden ontdekken. Onder hun extreme politieke omstandigheden betekent deze kleine daad van burgerlijke ongehoorzaamheid dat ze de dood riskeren. Het verhaal is niet alleen meeslepend, het is ook een grote vreugde om te zien welke chaos elke ansichtkaart veroorzaakt en hoe effectief ze zijn in het ontmaskeren van de onderklasse van fascisten voor wat ze werkelijk zijn: idioten.
Ook opmerkelijk in “Alone in Berlin” is het standpunt van zowel de auteur als zijn fictieve helden. Fallada was geen doelwit van vervolging en ook geen militaire tegenstander, maar heeft niettemin de zwaardere ontberingen doorstaan die het leven onder nazi-regering tijdens de Tweede Wereldoorlog met zich meebracht. Zijn trauma was nog vers toen hij dit boek schreef en dat blijkt duidelijk uit zijn proza. Hij overleefde net lang genoeg om ‘Alone in Berlin’ te schrijven en te publiceren voordat hij in 1947 op 53-jarige leeftijd stierf.
Als ik iets uit deze boeken heb geleerd, is het dat het in ons belang is om niet bang te zijn. Tirannen leven van angst en verwachten die. Een burgerij zonder angst is veel moeilijker te controleren. Daarom moeten we onze stem verheffen tegen provocaties van onze rechten, altijd terugdringen, onrecht als onrecht verklaren, in de weg staan, de oppositie irriteren en jezelf de tijd geven om dingen voor je eigen plezier te doen.
En in die geest bevat mijn boekenstapel ook behoorlijk wat van het smaakpalet in de mix: Jena Friedman’s “Not Funny”, korte verhalen van Nikolai Gogol, Jhumpa Lahiri’s “The Namebror” (waarvan de hoofdpersoon de naam na Gogol), en een paar Kurt Vonnegut-romans. Hoewel het moeilijk is om Vonnegut te lezen zonder op een paar handige stukjes wijsheid te stuiten, zoals deze uit zijn roman ‘Slapstick’: ‘Fascisten zijn inferieure mensen die het geloven als iemand hen vertelt dat ze superieur zijn.’
Zacharias Bernstein is schrijver, redacteur en songwriter. Hij werkt aan zijn debuutroman over een slecht bestuurde afgelegen eilandgemeenschap.
