Volwassen maar nog steeds rommelig, Joe Swanberg is terug bij SXSW als een veteraan

AUSTIN, Texas — ‘The Sun Never Sets’ is de tiende indie van filmmaker Joe Swanberg die op SXSW in première gaat, maar zijn eerste die op het evenement te zien is sinds 2017. Het verbazingwekkende tempo waarmee hij zijn vroege werk maakte – losse, eigenzinnige verhalen die de voorlopers waren van de opkomende stijl die bekend staat als mumblecore – is als nieuw persoon en kunstenaar aanzienlijk vertraagd.

Bij de introductie van ‘The Sun Never Sets’ tijdens de wereldpremière vrijdagavond voor een uitverkochte zaal in het Zach Theater, noemde Swanberg zijn nieuwste ‘mijn favoriete film die ik ooit heb gemaakt’. De film, opgenomen op 35 mm in Anchorage, volgt een 30-jarige vrouw, Wendy (Dakota Fanning in een levendige wending), die wordt verscheurd tussen het nastreven van een nieuwe romance met een meedogenloze oude vlam (Cory Michael Smith) of doorgaan met de vastgeroest gescheiden vader van twee kinderen (Jakeing Johnson) die ze al een paar jaar is.

“Ik denk dat ze je dat vertellen over ouder worden en dit werk langer doen”, zei een peinzende Swanberg in een video-interview vanuit haar huis in Chicago, kort voor het South by Southwest-festival. “Je wordt er beter in en je wordt een beetje volwassen en zo.”

De film markeert Swanbergs vierde samenwerking met Johnson, een partnerschap dat teruggaat tot “Drinkvrienden” uit 2013. (De acteur financierde het nieuwe project gedeeltelijk samen met zijn broer.) Na de afsluiting van het derde seizoen van de Netflix-anthologiereeks “Easy” in 2019, waarvoor hij alle afleveringen schreef en regisseerde, was Swanberg van plan een pauze te nemen. Een scheiding en de pandemie zorgden ervoor dat die pauze nog langer werd.

In de tussenliggende jaren produceerde Swanberg een aantal projecten voor andere filmmakers, acteerde hij wat en opende hij een kleine videotheek in Chicago. Swanberg kende de in Anchorage gevestigde producer Ashleigh Snead, die hem aanmoedigde om te overwegen daar iets op te nemen. De schilderachtige locatie zou Swanberg in staat stellen zijn visuele stijl uit te breiden van zijn gebruikelijke banken, bars en appartementen in veel van zijn werk. (Er zijn nog steeds een verrassend aantal scènes op banken en in bars.)

“Joe is een echte filmmaker”, zegt Johnson in een apart interview. “En ik denk dat hij die eer soms niet krijgt omdat hij uit het niets films kan maken. Dit is een echte coming-of-age-film. Dit is een film over hoe ingewikkeld scheidingen zijn en hoe rommelig ze kunnen zijn. En het speelt zich af in het prachtige Alaska.”

Swanberg, midden, op de set van ‘The Sun Never Sets’.

(SXSW)

Swanberg is nu overgegaan van het maken van spraakzame, provocerende en soms controversiële films over de levens van post-universitaire twintigers naar het onderzoeken van de nuances en details van het zijn van een 44-jarige gescheiden vader van twee kinderen die nog steeds probeert zijn plaats in de wereld te achterhalen. Tot zijn oorspronkelijke cohort van aan de SXSW gelieerde filmmakers, van wie velen ook onder de noemer mumblecore vielen (niemand vond de naam leuk, maar niemand heeft ooit iets beters bedacht, dus het bleef hangen) bestond uit Greta Gerwig, Lena Dunham, Barry Jenkins, Ti West en anderen die doorgingen met meer conventioneel mainstream succes.

Maar Swanberg lijkt zich niet buitengesloten te voelen. In plaats daarvan ziet hij alleen deuren opengaan.

“Het is zoveel beter gegaan dan ik dacht dat het voor mij zou gebeuren”, zegt hij. “Ik bedoel, toen ik deze hele kleine, seksueel expliciete films van 71 minuten maakte, dacht ik: ik ben gewoon dankbaar dat ik hier ben. Ik kan niet geloven dat deze festivals dit werk laten zien, en het is zo cool dat er een plek voor mij is in dit ecosysteem.

“En dan om mijn vrienden te zien gaan om grote films te maken, om Greta ‘Barbie’ te zien doen en dat soort dingen, voor mij opent het gewoon de mogelijkheden”, voegt hij eraan toe. “Elke keer dat een van mijn vrienden een nieuw record vestigt of naar een nieuwe ruimte verhuist, denk ik: oh, het is nu voor ons allemaal opengegaan.”

Zijn eerdere werk bevatte vaak rauwe seksscènes, soms met Swanberg zelf. Van praktisch het begin van zijn carrièreVoorafgaand aan het #MeToo-tijdperk dat in 2017 begon, verzette Swanberg zich tegen beschuldigingen dat hij uitbuitend en manipulatief was tegenover zijn vrouwelijke artiesten. Zijn terugtrekking uit de productiviteit viel samen met een moment waarop zijn verkenningen van de seksuele machtsdynamiek uit de gratie raakten. Het zou gemakkelijk te interpreteren zijn dat Swanberg zichzelf preventief opzegde om een ​​breder schandaal te voorkomen. Zo ziet hij het niet.

“Natuurlijk ben ik in Chicago, waar ik de afgelopen vijf jaar heb doorgebracht, geen onwelkome plek”, zegt hij, waarmee hij zich onderscheidt van “mensen die hun baan verliezen of met een hoofdletter C worden ontslagen. Maar ook mijn werk heeft altijd die grenzen verlegd en altijd een zekere mate van positieve en negatieve aandacht getrokken.”

Hoewel “The Sun Never Sets” meerdere kusscènes kent, gaat het niet veel verder dan dat.

“Ik wil het niet doen”, zegt Johnson over meer grafische scènes. “Toen ik al vroeg met Joe werkte, dacht ik: ‘Ik hou van je, man, ik doe dit niet.'”

Van zijn kant had Fanning geen bedenkingen bij de samenwerking met Swanberg. Hij bood zowel Fanning als Smith de mogelijkheid om met een intimiteitscoördinator samen te werken, maar beiden vonden dat niet nodig.

“Er was geen planeet waar je ooit zou worden gevraagd iets te doen waar je je niet prettig bij voelde”, zegt Fanning. “Als er ooit een moment was van: ‘Dat wil ik niet doen’, zou hij zeggen: ‘O, laten we niet doen.’ Er was een dag waarop er een podium was en het buiten regende. En we keken elkaar allebei aan en hij zei: ‘Dat gaan we niet doen. De scène is verwijderd.’ Hij is gewoon open. En ik vertrouwde hem gewoon impliciet.”

Jake Johnson en Dakota Fanning in de film “The Sun Never Sets”.

(SXSW)

Swanberg heeft lang in een ongebruikelijke stijl gewerkt, waarbij het script in wezen een gedetailleerde schets is en de acteurs tijdens de repetities hun eigen dialoog proberen te bedenken. Voor ‘The Sun Never Sets’ ontwikkelden Swanberg en Johnson de langste, meest complete schets die Swanberg ooit heeft gebruikt, inclusief enkele dialooguitwisselingen. Vervolgens mochten de acteurs zich het eigen maken.

Fanning herinnerde zich een vroeg Zoom-gesprek met Swanberg en Johnson waarin zij het proces uitlegden.

“Het is nog steeds gemaakt als een echte film”, zegt Fanning. “En Jake en Joe beloofden dat het niet zo is dat we alleen maar langs onze broek vliegen: ‘Je weet wat je moet zeggen, dat beloof ik.'” En dan vroegen vrienden die mij kennen: ‘Ben je zo nerveus?’ En dat was ik ook, maar om de een of andere reden, ik weet niet waarom, wist ik gewoon dat het goed zou komen. En het bleek gewoon waar te zijn.”

Hoewel het zich afspeelt in Anchorage, noemt Swanberg “The Sun Never Sets” “buitengewoon persoonlijk”.

“Ik heb zeker een film geschreven over een gescheiden man van midden veertig die met een jonger iemand uitgaat”, zegt hij. “De kwesties van het huwelijk en het krijgen van kinderen waren een soort mix van twee echte relaties die ik op het scherm tot één heb samengevoegd.” Hij omschrijft de stof als “vragen die ik had en nog steeds heb over hoe mijn eigen relaties er na de scheiding uit zullen zien.”

Het komt tot uiting in Fannings rijke, gelaagde optreden, dat misschien wel tot het beste uit haar toch al lange carrière behoort. De stijl van Swanberg ontleent zowel lichtheid als intensiteit aan Fanning, die een vrouw vastlegt op een cruciaal moment om erachter te komen wat ze wil te midden van de emotionele wervelwind die ze doormaakt. (Bij de première van de film zei Fanning: “Ik heb nog nooit zoveel van mezelf in een rol gestopt.”)

“Ik denk dat het doel van Joe’s film, en ik denk hoe dan ook mijn doel met deze film, is om te proberen alles echt te laten voelen”, zegt ze. “Het is soms gewoon een puinhoop.”

Dakota Fanning en Cory Michael Smith in “The Sun Never Sets”.

(SXSW)

Swanberg zelf speelt een kleine rol als de nieuwe echtgenoot van Johnson’s ex-vrouw. En de karakters van de twee kinderen in de film zijn vernoemd naar de eigen kinderen van de regisseur. Met een hernieuwde volwassenheid en emotionele diepgang blijft Swanberg films maken die deels dagboek en deels generatiemarkeringen zijn.

“Het zou heel cool zijn als ik in de veertig was om films te maken over personages van in de veertig”, zegt hij, “en in mijn jaren vijftig, zestig en zeventig. Het zou leuk zijn om seksueel expliciete films te maken over zeventigjarigen in hun datingslevens, sekslevens en zo. Het is heel spannend om films te hebben over hun laatste karakter in deze levensfase, of dat ze net uit relaties komen en hun leven opnieuw evalueren. Dat is waar mijn hoofd is.”
.