De stilte van de lammeren is een van de grote thrillers uit de geschiedenis van Hollywood. Gebaseerd op de roman van Thomas Harris, vond Jonathan Demme’s horrorprocedure het verhaal van de seriemoordenaar opnieuw uit met een gotisch tintje, een baanbrekende heldin en een van de grote schurken in de vorm van Hannibal Lecter. Het blijft een zeldzame horrorfilm die de Oscar voor Beste Film heeft gewonnen Hannibal de kannibaal blijft het genre meer dan 30 jaar later domineren. Een vervolg was onvermijdelijk, en het vervolg dat we kregen was raar, maar lang niet zo raar als het boek waarop het was gebaseerd.
Harris wilde naar verluidt nooit een vervolg schrijven, maar toen megaproducent Dino De Laurentiis, die de filmrechten op het Lecter-personage bezat maar er niet aan werkte De stilte van de lammerenwilde een vervolg, Harris leverde er een. Het eindresultaat, dat uiteindelijk de tweede best verkochte roman van 1999 werd (alleen verslagen door John Grisham), zijn echte bananen.
Daarin zien we Lecter als een vrij man onder een valse naam in Florence leven, terwijl Clarice Starling de taak heeft hem te arresteren na een grote carrièrefout. Het toezicht op dit alles is Mason Verger, een miljonair-pedofiel met een sadistische inslag die letterlijk kindertranen drinkt en nu verlamd is met een opengesneden gezicht dankzij Hannibals bemoeienis en een fles poppers. Hij wil wraak nemen op Lecter en werkt samen met een corrupte functionaris van het ministerie van Justitie, Paul Krendler, om dat mogelijk te maken. Ook betrokken is Margot, de mishandelde zus van Mason, een lesbische bodybuilder die hoopt wat van Masons sperma te krijgen, zodat ze haar partner kan bevruchten en het Verger-fortuin kan erven.
Daarna wordt het alleen maar vreemder: Margot krijgt het sperma van Mason via elektrocutie van veeprikken, Hannibal hersenspoelt Clarice zodat ze verliefd op hem wordt (en graaft daarbij het skelet van haar vader op). Krendler eet zijn eigen hersenen op. Clarice geeft Hannibal borstvoeding. Er zijn moordzuchtige varkens. Een elektrische paling wordt een moordwapen.
De lezers waren verbaasd. Terwijl Stephen King liefhad Hannibal, de meeste critici geloofde dat Harris was afgedaald in melodrama en shocktactieken, waarbij de roman de welsprekendheid en ware onrust van zijn voorgangers ontbeerde. Maar goed, het was een commerciële hit en de De Laurentiis Company wilde hun film. Jonathan Demme wees het af omdat hij het materiaal te gruwelijk vond. In plaats daarvan werd Ridley Scott aangenomen, omdat hij tijdens het filmen gefascineerd was door het boek Gladiator. Toch wilde hij wat veranderingen, vooral met het einde, dus gaf Harris hem toestemming om het liefdesverhaal van Clarice/Hannibal hersenspoeling ongedaan te maken (een slimme zet).
Geen Hannibal x Clarice hersenspoelromantiek hier.
Phil Bray/Mgm/Universal/De Laurentiis/Kobal/Shutterstock
Deze keer schittert Julianne Moore als Clarice als een doorgewinterde FBI-agent die geen rechten meer heeft door de cyclus van bureaucratie en corruptie die de baan waar ze van houdt heeft aangetast. Anthony Hopkins keert terug naar de rol die hem zijn eerste Oscar opleverde, en hij heeft de ham omarmd als een vrij man. In Florence is hij een trotse socialite die zijn zinnen zet op een detective die is ingehuurd om hem op te sporen. Het zijn deze scènes waarin de film op zijn best is: prachtig opgenomen op een schilderachtige locatie, genieten Scott en cameraman John Mathison van een schimmige gotische stijl die bij het boek past.
De rest van de film heeft echter moeite om met het vreemde bronmateriaal om te gaan, of het nu trouw blijft of in de tegenovergestelde richting draait (Hannibals achtergrondverhaal over de moord op zijn zus is volledig weggelaten). Zelfs op de pagina is Mason Verger te veel, maar op het scherm, gespeeld door een niet-genoemde Gary Oldman, een niet-genoemde en niet-genoemde mix van een niet-genoemde Gary Oldman, is hij belachelijk en diepgaand. Er is geen echte dreiging De stilte van de lammerennoch de elegante plot van de film. Streven naar pulp zou logisch zijn geweest, maar Scott zal dat wel doen Hannibal om prestige te belichamen en de verbinding valt gewoon plat. Gelukkig koppelt de film Hannibal en Clarice niet nog lang en gelukkig in een Stockholm-syndroom, en er kan worden beweerd dat het einde van de film thematisch coherenter is voor de personages. Toch is het te weinig en te laat.
Uiteindelijk zouden we een aanpassing krijgen waarin de meeste bananenelementen uit het boek behouden bleven derde seizoen van HannibalNBC en Bryan Fuller’s barokke en koortsachtige kijk op de Lecter-mythe. Er zijn wijzigingen aangebracht om een aantal elementen die slecht verouderd zijn bij te werken, vooral het karakter van Margot, maar het is opvallend hoeveel van de roman oké was voor een netwerkdrama.
Men vraagt zich af of een getrouwe aanpassing van Hannibal zou gewerkt hebben als Scott de rauwe gonzo-nachtmerrie van Harris’ boek had omarmd en zijn fantasie de vrije loop had gelaten. Hoe zou het publiek in 2001 zich hebben gevoeld over zoiets ongegeneerd afwijkend en grotesk? Zou het zelfs in theaters zijn verschenen met een R-rating boven een NC-17? Het is zeker leuk om je deze versie van de film voor te stellen, al was het maar omdat degene die we hebben op zijn best is als hij net zo ordinair is als het boek. Als het iets anders probeert te zijn dan de roman van Harris, voelt het teleurstellend tandeloos. Geef Dr. Lecter tenminste iets lekkers om op te kauwen.
