Bij Marc Jacobs lijkt Normalt vreemd genoeg

Twee jaar geleden, Marc Jacobs presenteerde een collectie kleding met poppenproporties die er doorzichtig uitziet onder een gigantische versie van een alledaagse opvouwbare metalen tafel en een stel stoelen, een werk van kunstenaar Robert Therrien. Op maandagavond stond aan één kant van de grote, kale kamer van de Park Avenue Armory een standaard, menselijke opstelling die daarbij paste. Geen kunst, alleen meubels, niet-overeenkomende norm. Het leek erop dat iemand vergeten was het neer te leggen voordat de Jacobs-show begon. Misschien hadden ze dat gewoon gedaan.

Er is een interessant verband tussen die tafel en deze kleding, omdat Marc Jacobs is al een paar seizoenen in Wonderland en maakt kledingstukken die zijn opgeblazen met grote klodders stof en watten die het lichaam uitzetten en vervormen, als majestueuze mutanten. Ze waren wonderbaarlijk buitenaards, buitensporig en voor de meeste mensen ondraaglijk. Met opzet, dus. Deze collectie bracht Jacobs daarentegen letterlijk met de voeten op de grond, trekt zijn modellen uit schommelplatforms en gewone oude hoge hakken. In vergelijking leken ze op sportschoenen, en gebonden modellen die marcheerden in schaarste in plaats van zich te vermengen in moeizame overdaad, zoefden door de menigte in strakke kokerrokken en kleine blouses, smalle riemen, jasjes met ritssluiting, tas op de schouder, lelijke scrunchies in het haar.

Dat is ongeveer waar Jacobs zijn start kreeg, als kinderontwerper die echte mensen kleedde in actuele versies van de coole New Yorkse stijl. Het geheugen was iets waar hij voor deze collectie mee in verband kwam: ‘geheugen vormt, beïnvloedt en informeert’, schreef Jacobs ter inleiding van de show. Later sprongen er een paar zinnen uit: “Wie we zijn” was er één. “Wat wij creëren” was een andere. Jacobs noemde een selectie van eerdere collecties als invloeden, veelal uit de tweede helft van de jaren negentig. Helmut Lang, Miuccia Prada en een aantal van hemzelf. Alles dicht bij een idee van Amerikaanse sportkleding dat we ons ook allemaal herinneren, strakke lijnen en scherpe kleuren en Kate Moss in een A-lijn rok van zo’n 30 jaar geleden. Die herinnering is alleen maar sterker geworden.

Maar natuurlijk is het geheugen onvolmaakt en raakt het vervormd. Deze outfit was dus geen exacte redux. Er waren vreemde eigenaardigheden en vreemde pasvormen, en hoewel niets helemaal opzwol bij de fluwelen bultruggen van Jacobs’ recente seizoenen, was er een ongemak met de normaliteit van deze kleding, hun vierkante proporties buiten het lichaam, de taillebanden die omhoog en omlaag gingen maar altijd verstijfd waren ten opzichte van de figuur. Jacobs is altijd een instinctieve en volkomen eerlijke ontwerper geweest die heeft gereageerd op zijn humeur en de stemmingen van die tijd. En normaliteit lijkt op dit moment behoorlijk raar.

Echt, het deed je allemaal aan Amerika denken – toen en nu. Van Amerikaanse iconen en Amerikaanse iconografie. Eén uitgang – een prachtig zwart pak van tweed, tot onder de knie, met het gekrompen jasje dat losliet van het puurste witte Persil-topje (het had een zusje, in dofgroen en blauwgroen) flitste terug naar een nogal beroemde foto van Patsy Pulitzer (Lilly’s schoonzus) in een ‘bleke vijfregelige’ Chantine uit 1956. Jacobs liet zich inspireren door Helmut Langs versie van dat pak – wie kleedt zich immers nog voor ‘na vijven’? Maar zelfs via herinneringen aan het Franse origineel en een Oostenrijkse vertaling wordt het toch duidelijk Amerikaans. waar je aan dacht Jackie Kennedy’s Chanel-achtige pakken, by Carolyn Bessette KennedyDe onophoudelijk uitgebraakte reinheid van de jaren negentig, zelfs door Robert F Kennedy jr. – voor zover die naam synoniem is geworden voor de eigenaardigheid die nu voor normaliteit doorgaat, waarden op hun kop en waarheden ter discussie gesteld. Het bekende wordt onbekend.

‘Wat we achterlaten en wat we voortzetten’, was een andere Jacobijnse uitdrukking. Misschien denkt Jacobs na over nalatenschap – over waar zijn naam voor staat, waar deze mee resoneert. In zekere zin voelde het alsof deze verzameling uit elkaar was gescheurd, het weghalen van de letterlijke opgeblazenheid van het recente verleden, de mooie maar toch verwrongen kleding, tot de essentie. Het was bevredigend. Terug naar het leven, terug naar de realiteit. Het is er een die we ons allemaal willen herinneren.