De mode-industrie ongeveer 100 miljard kledingstukken produceren elk jaar en bijna niemand kan ons vertellen waar ze allemaal naartoe gaan. Zodra een kledingstuk is geproduceerd, verdwijnt het op de markt, waardoor de stappen om het kledingstuk daar te krijgen onzichtbaar worden gemaakt, maar de schade onderweg niet wordt geëlimineerd. Merken hebben vaak moeite met het beantwoorden van fundamentele vragen over hun eigen producten: waar wordt het gemaakt? Waar is het van gemaakt? Hoeveel koolstof of water heeft het verbruikt? Wie heeft het genaaid en onder welke omstandigheden? Kan het worden gerecycled of komt het op een stortplaats terecht?
Nu bereidt de EU zich voor om reacties verplicht te stellen, een grote stap richting meer transparantie in de sector. Als onderdeel van de komende Ecodesign for Sustainable Products-verordening, die in 2027 van kracht wordt, zal elk kledingstuk dat in de EU-lidstaten wordt verkocht, verplicht zijn een digitaal productpaspoort bij zich te hebben: een scanbaar document dat de volledige levenscyclus van een item bijhoudt. “Als we minder impact willen hebben op de klimaatverandering, moet de mode- en textielsector deel uitmaken van de oplossing”, zegt Lars Fogh Mortensen, expert in circulaire economie, consumptie en productie bij het Europees Milieuagentschap. “Met digitale productpaspoorten is het doel om de schade te proberen beperken.”
De details worden nog uitgewerkt, maar het idee is dat elk paspoort een schat aan kritische gegevens zal bevatten over de aanschaf van materialen, chemicaliën, water- en energieverbruik en de ecologische voetafdruk. Scan een QR-code en je ziet precies waar je kleding van gemaakt is en hoe ver ze hebben gereisd. “Het is belangrijk dat het digitale paspoort de hele levenscyclus bestrijkt”, aldus Mortensen. “We zullen moeten zien waar het terechtkomt, maar vanuit inhoudelijk en analytisch perspectief moet het zo breed mogelijk zijn.”
De EU legt nog steeds de laatste hand aan de details van haar productpaspoortwetgeving, maar volgens Mortensen kunnen de rimpeleffecten mondiaal zijn. Als merken moeten voldoen aan strikte kwaliteits- en transparantienormen om toegang te krijgen tot de EU, zullen velen standaard dezelfde praktijken elders overnemen. Sommigen zien dit als een keerpunt voor de traceerbaarheid in de mode. Anderen zijn nog niet overtuigd.
