In tegenstelling tot de brutale titel, Misdaad 101 is geen verhaal over een zachtaardige professor die als dief bijwerkt. De ware verwaandheid ervan is veel bekender – misschien ten nadele ervan, aangezien het speelfilmdebuut van Bart Layton zijn verhaal uit talloze betere films heeft gehaald.
Misdaad 101 heft zwaar op Het oeuvre van Michael Mannspeciaal Warmtedoor deze thriller in Los Angeles af te spelen. De “101” in de titel is voor snelweg 101, die onze enige juwelendief, Mike (Chris Hemsworth), gebruikt om schone uitjes te maken. Dat iemand een misdaadleven zou kunnen leiden in een grote stad verstikt door het verkeer is op zijn best een stom concept, en in het slechtste geval de eerste van vele plotgaten. Maar Layton is vooral goed in het afleiden van ons daarvan: Misdaad 101 legt met loden voet de koele factor neer en laat vragen over consistentie in het stof liggen. Bedrieglijk snel en slim slim, het eist onze onverdeelde aandacht. Maar weet hij wat hij ermee moet doen als hij hem eenmaal heeft?
Als je een glanzende overvalfilm hebt gezien, van Steve McQueen Bullitt tot zelfs die van Ben Affleck De boekhouder – je weet al waar Mike voor staat. Rustig bezeten, methodisch en ernstig asociaal (hij is bang voor zelfs maar oogcontact), beweegt Mike zich voortdurend in een cirkelvormig pad. Met geen verleden buiten een vaag gedefinieerde, berooide kindertijd en geen echte toekomst buiten zijn bedrijfsresultaten, jaagt hij lukraak op het ongrijpbare ‘go-away-geld’ dat hem voor altijd zal bevrijden. Dat vertelt hij aan Maya (Monica Barbaro), de gespannen vriendin die uitsluitend bestaat om zijn geheimzinnige karakter in twijfel te trekken. “Ik ben nog niet waar ik wil zijn”, zegt Mike terwijl hij probeert de boel af te breken voor een laatste klus.
Zijn waanzin is voor iedereen duidelijk, behalve voor hem. ‘Ik denk van wel,’ antwoordt Maya – en ze heeft meer gelijk dan ze denkt. Er is een gevoel dat Mike voorbestemd was voor dit leven vol misdaad, of dat hij de minst slechte optie is die door de straten van LA zwerft. Hij heeft het vermogen om met maximale efficiëntie en zonder slachtoffers diamanten te delven, en er met de goederen vandoor te gaan zonder een papieren spoor of een spoor van DNA-bewijs. Misdaad 101 stijgt wanneer Hemsworth alleen achter het stuur zit: cameraman Erik Wilson zorgt voor de opwinding van het voertuig, bevestigt camera’s aan zwaaiende autodeuren en scherpt Hemsworths ijzige blauwe blik door achteruitkijkspiegels aan. Dat is niet helemaal het postmoderne antwoord Bullittof zelfs een hedendaagse Drijfveermaar die schokkende actie zette de toon voor leuke intriges Misdaad 101 komt terug op vaste grond.
Misdaad 101 is een samensmelting van oudere misdaadthrillers, maar dat is niet helemaal slecht.
Amazon MGM
Als er een kans bestaat dat iemand gewond raakt bij zijn heldendaden, loopt Mike snel weg – een nobel instinct, maar wel een dat zijn relatie met zijn bijtende begeleider, Money (Nick Nolte), snel vernietigt. Wanneer Mike een bijzonder risicovolle baan opgeeft, stuurt Money Ormon (een bleekblonde Barry Keoghan met kraaloogjes) op pad om zijn volgende te ontdekken. Keoghan past moeiteloos in het archetype dat de meesten van hem gewend zijn: de losse hoofdrolspeler die in staat is tot extreme brutaliteit. Misdaad 101 leidt tot een kat-en-muis-remix wanneer hij Mike en zijn potentiële handlangers begint te stalken; de tweede krijgt vorm met de introductie van Lou Lubesnick (Mark Ruffalo), een detective die een profiel opbouwt over de 101-dief.
Misdaad 101 is een beetje als troostmaaltijd, omdat je precies weet wat je krijgt. Hemsworths Mike is capabel en conflicterend; Ruffalo is slordig maar toch wijs; Keoghan is eekhoorn en dreigend. Behalve misschien Halle Berry – wiens verzekeringsmakelaar Sharon verstrikt raakt in de volgende overval van Mike – is er eigenlijk niemand hier om een patroon te doorbreken of de status quo ter discussie te stellen. Het is zo leerzaam als een overvalfilm maar kan zijn, maar wanneer deze stijlfiguren worden gecombineerd met vaardigheid, herinnert het ons eraan dat cliché geen vies woord hoeft te zijn. Er kan voldoende wrijving zijn tussen deze talloze bewegende delen. Layton is ook goed in het opbouwen van spanning, waarbij hij elk ingewikkeld verhaal verbindt met slimme match-cuts.
Een gevoel van voortdurende beweging verheft dit relatief eenvoudige verhaal, geïnspireerd door de gelijknamige novelle van Don Winslow uit 2020, tot iets marginaals weerzinwekkends. Het is het beste voor het projecteren van ijzige kou, terwijl je over de Stad der Engelen zweeft met verwrongen drone-opnamen. Maar het is niet helemaal het eerbetoon aan LA dat het wil zijn, omdat het ons, net als Mike, tot het laatste moment op afstand houdt. Halfslachtige snapshots van Skid Row en de meest kwetsbare oplichters van de stad bieden Misdaad 101 de gloed van een ziel, maar dit kaartenhuis beseft niet hoe kwetsbaar het werkelijk is.
