Veertig jaar geleden introduceerde een klassieke cultthriller een van de meest onderschatte horrorschurken aller tijden

Terwijl scenarioschrijver Eric Red door de Texas Badlands reed, schoot het nummer “Riders on the Storm” van The Doors in zijn gedachten. Gedeeltelijk geïnspireerd door lifter Billy Cookdie in de jaren vijftig zes mensen op brute wijze vermoordde tijdens een reis door het hele land, het refrein is beknopt, maar afkoelen: “Er is een moordenaar onderweg.”

Een maand nadat hij zijn bestemming had bereikt, had Red een voltooid script. Uitgebracht in 1986, De Hitcher ontvouwt zich als een sadistisch kat-en-muisspel dat begint wanneer de jongensachtige Jim Halsey (C. Thomas Howell) in al zijn naïviteit lifter John Ryder (Rutger Hauer) in het holst van de nacht oppikt op een verlaten stuk woestijn in het westen van Texas. Wat hem snel en met misselijkmakende duidelijkheid duidelijk wordt, is dat deze beslissing hem veel geld zal kosten. Vanaf het moment dat Ryder binnenkomt, positioneert regisseur Robert Harmon hem als een bedreiging die het instinct versterkt dat er iets vreselijk mis is. Halsey’s vriendelijke gesprek wordt beantwoord met een nerveuze stilte of een wrede glimlach. Ryder barst plotseling in lachen uit, alsof hij reageert op een ziekelijke grap waar alleen hij mee bezig is. Tot Halsey’s steeds groter wordende afgrijzen beschrijft hij hoe hij de laatste man heeft verminkt die hem een ​​lift heeft gegeven, waarna hij een plooi tegen zijn gezicht houdt. Hij zit op de passagiersstoel, maar zijn sinistere, dreigende aanwezigheid, die Halsey’s ruimte binnendringt, maakt hem tot de verantwoordelijke.

Diepe nachtschaduwen maken het interieur van de auto kleiner en zelfs nog claustrofobischer. Het gevaar voor Halsey bestaat nu niet uit tegemoetkomende voertuigen, waarbij stof en mist zijn zicht op de weg belemmeren; in plaats daarvan zit hij vlak naast hem.

Welke belofte De Hitcher Naast het standaard waarschuwingsverhaal tegen het oppikken van lifters is Ryders angstaanjagende alomtegenwoordigheid. In een moment van moed duwt Halsey hem uit de auto en snelt weg, hem achterlatend, maar ontdekt hem al snel in een andere auto verderop. De lifter heeft nieuwe, ongelukkige slachtoffers gevonden. Later, hoewel Halsey Ryder in de verte in een andere auto ziet stappen en te ver is om de bestuurder te waarschuwen, merkt hij uiteindelijk dat hun posities plotseling omgedraaid zijn, waarbij Ryder achter hem aanrijdt en tegen zijn voertuig botst. Is de lifter een eeuwenoud kwaad dat de weg naar zijn wil kan bepalen?

Geleidelijk aan ontstaat ook de mogelijkheid dat hij een verzinsel van Halsey is of een meer destructieve alternatieve persoonlijkheid – merk op dat er tot het einde nooit andere getuigen van zijn moord zijn. In één scène materialiseert hij zich in de schaduw van een motelkamer; in een andere steekt hij een afgehakte vinger op Halsey’s bord in een restaurant en speelt hij met veel plezier met hem. Hij heeft geen rijbewijs, geen geboorteakte of strafblad. Als de politie zijn vingerafdrukken onderzoekt, vinden ze geen overeenkomsten. Een vroege scène toont hoe Halsey achter het stuur in slaap valt. Is de film bedoeld om te lezen als een nachtmerrie die hij heeft?

Er is geen echte wens om aan de plotgaten te sleutelen De Hitcherzo prachtig vormgegeven is de sfeer van stille wanhoop, de kwelling van een jonge man voor een onvermijdelijk kwaad. Harmon beeldt het Amerikaanse zuidwesten af ​​als een reeks spooksteden met verlaten benzinestations en lege restaurants. De kilometerslange open wegen roepen geen gevoel van vrijheid op, maar de angst om je nergens te kunnen verstoppen en geen uitweg te hebben. De dorre landschappen van het Amerikaanse zuidwesten duiden op de afwezigheid van beschaving en, bij uitbreiding, van menselijkheid. Ondanks al zijn buitenaardse gedrag is Ryder echter duidelijk een mens. Hij snuift, zweetdruppels verschijnen op zijn voorhoofd – de meest ontnuchterende herinnering van de film dat echte mensen inderdaad in staat zijn tot bodemloze verdorvenheid.

Net als klassieke slasher-schurken is Ryder schijnbaar onverwoestbaar. En toch zal hij, ondanks alle pijn die hij toebrengt, ook sterven. Al vroeg daagt hij Halsey uit om hem tegen te houden; het is duidelijk dat hij op zoek was naar iemand die wil vechten. Als de chauffeur erop wijst dat Ryder degene is met het wapen, spot hij: ‘Dus wat heb je te verliezen? Houd me tegen.’ Halsey’s vindingrijkheid om al vroeg aan hem te kunnen ontsnappen, zorgt ervoor dat de seriemoordenaar zich op hem fixeert; hij weet dat hij eindelijk zijn gelijke heeft ontmoet.

Het geweld in de film wordt steeds openlijker en vervolgens existentieel, van Ryders grafische beschrijving van zijn misdaden, tot beelden van de nasleep, tot de beelden die zich afspelen voor Halsey, tot Ryder hem in de vreselijke positie brengt waarin hij getuige moet zijn van het martelen van een vriend of het vermoorden van hem. De lifter dreigt niet alleen met fysiek geweld, maar is ook van plan Halsey’s ziel te vernietigen.

Hauer, die schurken had gespeeld Nachtbrakers (1981), Vlees en bloed (1985), en meest memorabele in Blade Runner (1982), probeerde typecasting te vermijden toen hij dat kreeg De Hitchers-script. “Ik dacht: als ik nog een slechterik ga doen, moet ik dit doen,” zei hij. “Ik kon het niet afwijzen.” Tientallen jaren later maken Ryders koude dreiging en de onmogelijkheid om met hem te redeneren hem tot het plan moderne monsters zoals Geen land voor oude mannen’s Anton Chigurh. Onder de iconische schurken uit de horrorfilm uit de jaren 80, van Freddy Krueger (Een nachtmerrie in Elm Street) aan Jason Voorhees (Vrijdag de 13e) en Michael Myers (Halloween), is zijn angstaanjagende aanwezigheid ingetogen, maar passend bij een personage waar je voor kiest, en die nooit gevaar voelt totdat het te laat is.