Er bestaat een speciaal soort kennis die alleen voortkomt uit het verliezen van iets onvervangbaars. Vittorio Valigi, creatief directeur van H4X en kunstenaar, heeft tien jaar besteed aan het omzetten van deze kennis in vorm. Zijn tentoonstelling vraagt niet om sympathie. Het vraagt aandacht.
Het werk put uit een specifieke en persoonlijke bron: een operatie, een prothese, de vreemde voortdurende onderhandeling tussen een menselijk lichaam en een vreemd voorwerp dat daarin is geïnstalleerd. Wat Valigi heeft gedaan, in plaats van deze ervaring te reduceren tot getuigenis of loutering, is deze te onderzoeken met de koele precisie van iemand die begrijpt dat het meest intieme materiaal vaak het structureel nuttigste is.
Vijf installaties, vier medewerkers, vijf verschillende visuele en conceptuele registers. Toch is de rode draad die door het werk loopt consistent: de nadruk op het kijken naar moeilijke dingen zonder ze te verzachten, zonder tot een verkeerde oplossing te komen. ‘GOD KIES JOU’, de zinsnede die door een medisch psychotherapeut werd uitgesproken en hier met expliciete autoriteit wordt weergegeven, zegt alles over de menselijke drang om betekenis toe te kennen waar betekenis niet hoeft te bestaan. De woorden worden tegelijkertijd monument en kritiek.
Wat Valigi’s praktijk buiten de autobiografische inhoud interessant maakt, is de kwaliteit van het denken achter de esthetiek. Hij leest poëzie om de visuele logica te reverse-engineeren. Hij bestudeert sciencefiction- en lichaamshorrorfilms niet vanwege de sfeer, maar vanwege de structurele vrijheid die ze geven om transformatie zonder sentimentaliteit weer te geven. De invloeden, van Tsukamoto tot Cronenberg tot Argento, zijn geen decoratieve referenties. Het zijn werkinstrumenten.
De vraag waarop hij terugkeert, filosofisch en fysiek, is er een van erbij horen. Op welk punt houdt het implantaat op een vreemd lichaam te zijn en begint het zichzelf te zijn? Hij geeft geen duidelijk antwoord. Hij biedt iets beters: een werk dat met buitengewone intelligentie de vraag open houdt en direct blijft kijken naar wat de meeste mensen liever niet zien.
