Kredieten
Nathan Gardels is hoofdredacteur van Noema Magazine. Hij is tevens medeoprichter en senior adviseur van het Berggruen Instituut.
Tijdens de Covid-pandemie in China breidde het staatstoezicht, mogelijk gemaakt en ondersteund door nieuwe technologieën, zich exponentieel uit in naam van de volksgezondheid.
Burgers kregen kleurcodes en toegangseisen toegewezen die bepaalden waar ze wel en niet heen mochten, afgedwongen door camera’s buiten de huizen van mensen, verdeeld in buurtrasters voor continu toezicht op bewegingen. Het kruisverwijzen van netwerkconnectiviteit maakte een ongekende data-aggregatie mogelijk, waarbij alles werd gekoppeld aan reisgeschiedenis, online winkelpatronen, mobiele-telefoongebruik en ID-nummers.
Hoewel het destijds als noodzakelijke maatregelen werd beschouwd om de besmetting in te dammen, was het voorspelbaar dat de staat, zodra de pandemie voorbij was, de infrastructuur die hij had opgebouwd ook zou gebruiken voor politiek toezicht en controle. Het is inderdaad gebeurd, verder versterkt door nieuwe gezichtsherkenningstechnologie en de alomtegenwoordige uitbreiding van cameradekking. Dat is het geschat dat er vandaag de dag één camera voor elke twee burgers in China is.
Net als de meesten van ons in het Westen was ik gewend het kapitalisme in de gaten te houden en mijn persoonlijke online activiteiten bij te houden, zodat marketeers mij konden verkopen wat ik niet wist dat ik nodig had. Ik ging akkoord voor gemak en toegang. Maar in de Covid-dagen van 2019 heb ik nog steeds de mogelijkheid afgewezen dat de Amerikaanse regering ooit de Chinese kant op zou kunnen gaan.
In 2026 denk ik anders, net zoals ik dat doe over de eens zo verre mogelijkheid van verkiezingsmanipulatie, door de overheid gesponsorde vergelding tegen politieke vijanden, de politisering van het ministerie van Justitie, de demonisering van de rechtbanken en de erosie van de rechtsstaat.
Het is niet alleen zeer verontrustend dat twee mensen werden doodgeschoten door gemaskerde ICE-agenten tijdens hun campagne in Minneapolis om immigrantencriminelen uit te roeien, maar dat de slachtoffers niet-criminelen en Amerikaanse staatsburgers waren. Wat op de lange termijn het meest alarmerend is, is dat het surveillanceapparaat dat is opgezet om criminelen op te sporen, al wordt gebruikt tegen dissidente activisten.
Zoals de New York Times rapportenOp 10 januari werd Nicole Cleland, een activiste die de ICE-activiteiten in Minnesota in de gaten houdt, tegengehouden door een agent. Hoewel de twee elkaar nog nooit hadden ontmoet, liep de agent naar haar auto en verraste haar door haar bij naam aan te spreken. Hij vertelde haar dat ze was geregistreerd door zijn gezichtsherkenningstechnologie, die was verbonden met een ID-database.
Verschillende technologiebedrijven, zoals Clearview AI, Inc. en Palantir Technologies, werken samen met ICE om data-analyses te bieden die mobiele telefoongebruik, sociale media en online activiteiten koppelen aan andere openbare en commerciële gegevens om de locaties van mensen in realtime te identificeren, aldus het Times-onderzoek.
Volgens huidige en voormalige functionarissen van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid waarmee The Times contact heeft opgenomen, “worden de technologieën niet alleen gebruikt om immigranten zonder papieren te identificeren, maar ook om burgers op te sporen die hebben geprotesteerd tegen de aanwezigheid van ICE.”
Dit is waar het begint. Net zoals pandemiegerelateerde surveillance in China is veranderd in een alomvattend surveillancesysteem, zo moet de surveillancemissie van het opsporen van immigrantencriminelen ook in het politieke leven sluipen, zelfs in de Verenigde Staten, zoals dat al is gebeurd.
“De hedendaagse AI-verbeterde connectiviteit die voor politieke doeleinden wordt gebruikt, is een gamechanger in de embryonale stadia van mission creep. De waarschuwingslichten zouden rood moeten knipperen.”
Als de infrastructuur eenmaal voor één doel is aangelegd, is het risico groter dat deze voor andere doeleinden wordt gebruikt. Om te beginnen zijn slechte elementen of ‘gevaarlijke criminelen’ een beleidsbeslissing, zoals toen de hoofden van Homeland Security en ICE preventief de Minnesota-speler Alex Pretti dodelijk bestempelden als ‘binnenlandse terrorist’.
Ik ben lange tijd wantrouwig geweest tegenover het gezag van de staat, en ik had nooit gedacht dat Amerika een punt zou bereiken waarop onze constitutionele bescherming wankelt als de nieuwste technologische innovaties samenkomen met demagogische politiek en de institutionele checks and balances die republieken ondergaan, uithollen.
Toen ik zeventien was, heb ik mijn verzet tegen de oorlog in Vietnam kenbaar gemaakt door mij niet in te schrijven voor het ontwerp. In die tijd was het een misdrijf waarop vijf jaar gevangenisstraf stond, een gevangenisstraf die ik bereid was te ondergaan vanwege mijn veroordelingen.
Toenmalig president Richard Nixon stelde een ‘vijandenlijst’ op van tegenstanders van de oorlog, afluisterde hun telefoons af, onderzocht hen via de Internal Revenue Service en probeerde hen op andere wijze in diskrediet te brengen. Hij ontketende de FBI, die regelmatig anti-oorlogsactivisten in het hele land en op universiteitscampussen in de gaten hield. Burgerlijke libertariërs waren geschokt.
Hoewel ik nauwelijks een prominent figuur was in de anti-oorlogsbeweging, kwam ik er later achter, toen ik mijn FBI-dossiers kreeg via de Freedom of Information Act, dat de FBI in de zomer van 1972 en de winter van 1973 mijn verblijfplaats en activiteiten op acht verschillende momenten in vier verschillende steden volgde door middel van persoonlijk toezicht of door heimelijk informatie te verkrijgen van ‘vrienden van vrienden’ en familieleden.
In die tijd was er geen manier om alle bekende informatie over mij, die door AI uit een database was gehaald, te vergelijken. Dus ondanks al hun rondsnuffelen heeft de FBI nooit ontdekt dat ik me niet had aangemeld voor het ontwerp, waarvoor ik ter plekke had kunnen worden gearresteerd. (Toen Jimmy Carter in 1977 tot president werd gekozen, verklaarde hij amnestie voor alle tegenstanders van het ontwerp.)
In onze koortsachtige jeugd beschouwden we de lamme bureaucratische inefficiëntie van die jaren als de reden voor een politiestaat. Als we maar wisten hoe het echte ding eruit zou kunnen zien.
De hedendaagse AI-verbeterde connectiviteit die voor politieke doeleinden wordt gebruikt, is een gamechanger in de embryonale stadia van mission creep. De waarschuwingslichten moeten rood knipperen. Niemand mag zo naïef zijn om te denken dat alle informatie over ons, verzameld in profielen die toegankelijk zijn via geavanceerde zoeksoftware voor kruisverwijzingen, in de privésilo’s zal blijven als een autoriteit dat wil.
Wat dit allemaal duidelijk maakt, is dat waar verbinding is, ook toezicht is.
Er wordt wel eens gezegd dat iedere politicus een opportunist is; de vraag is welke optie zij kiezen. De vraag is dus hoe deze krachtige instrumenten, indien beschikbaar, door wie, tegen wie en voor welk doel zullen worden gebruikt.
