Vorige maand toen ik las Rachel Hochhauser Vrouwe Tremaine – een nieuwe voorstelling van Assepoester vanuit het perspectief van haar stiefmoeder werd ik weggeblazen. In de roman trok Lady Tremaine zichzelf als tiener uit de armoede, maar nu, van middelbare leeftijd en tweemaal weduwe, moet ze een veilig huwelijk voor haar twee dochters vinden voordat ze op straat belanden. Ook op haar to-do lijst? Oppassen op een ondankbare stiefdochter, op konijnen jagen voor het avondeten en voorkomen dat hun lekkende huis letterlijk instort.
Vrouwe Tremaine zet alles op zijn kop – de klassieker Assepoester sprookjes natuurlijk, maar ook hoe we naar vrouwen en moeders kijken, door de geschiedenis heen, de literatuur en nog steeds. (Voorbeeld: op Big Salad deelde ik hoe het boek leidde me tot een geweldig datingrealisatie.) Reese Witherspoon heeft zojuist de roman gekozen haar boekencluben ik kan me de film al op het grote scherm voorstellen. Hier sprak ik met Rachel over haar dramatische achtergrondverhaal, favoriete slogan en inzichten over ouderschap…
Allereerst: wat inspireerde je om over Assepoesters stiefmoeder te schrijven?
Het achtergrondverhaal is dramatischer dan je zou denken. In 2023 kon mijn man niet uit bed komen, hij werd duizelig, hij moest de hele tijd overgeven, hij verloor 35 pond. Wij wisten niet wat er aan de hand was. Uiteindelijk kwamen we erachter dat hij een spoedhersenoperatie nodig had. Het herstel was wreed en we brachten zoveel tijd in het ziekenhuis door. Op een dag zat ik in de wachtkamer door mijn telefoon te scrollen en werd ik tegengehouden door een cartoonafbeelding van Assepoester’s boze stiefmoeder.
Waarom viel dat beeld je op?
Ik was destijds mantelzorger. Ik zorgde voor mijn man, zorgde alleen voor onze peuter en werkte fulltime. Toen ik naar Assepoesters stiefmoeder keek, zag ik haar niet als een slechterik. Ik zag haar als een moeder die deed wat ze moest doen om voor haar gezin te zorgen.
Wat een geweldige realisatie.
Dat zaadje kroop onder mijn huid. Ik kon er niet aan stoppen om erover na te denken, ik voelde me gedwongen en geroepen tot het verhaal.
Maakte u als kind voor het eerst kennis met het verhaal toen u naar de Disney-film keek?
Ja, ik was opgewonden. Zelfs nu, als ik denk aan de iconische animatie, het decorontwerp en de schaal ervan, voel ik me er erg mee ingenomen. Het interessante is dat ik probeer het verhaal een nieuwe boodschap mee te geven Assepoestermaar het is ook een liefdesbrief aan Assepoester.
Een mooi onderdeel van het lezen van de roman was het zien van de klassieker Assepoester scènes – ze komt bijvoorbeeld naar beneden in een oude blauwe jurk en de stiefzusters raken hem aan en hij scheurt.
Het was erg leuk om te spelen met de bekende beats en plotpunten van Assepoester die we allemaal kennen, maar die de verwachtingen trotseren en interessante U-bochten maken. Dan explodeert de tweede helft van het boek die wereld.
Lady Tremaine heeft uiteraard twee dochters en wordt ook verantwoordelijk voor haar stiefdochter. In jouw roman beseft ze uiteindelijk dat ze ze allemaal anders moet opvoeden. Het was een mooi en diepgaand moment.
Je begint het ouderschap met veel onbewuste verwachtingen: hoe het eruit zal zien, hoe je kinderen zullen zijn. Maar kinderen komen eruit zoals ze zijn, en dat is voor mij een belangrijke les geweest. Ouderschap is keer op keer een overtreding van de verwachtingen, zowel op kleine als grote schaal, en je kunt niet twee kinderen op dezelfde manier opvoeden.
De roman voelt filmisch aan: je kunt je de grasvelden, het afbrokkelende huis en de dorpsmarkt duidelijk voorstellen. Welk achtergrondonderzoek heb je gedaan?
De roman is sterk in gesprek met de West-Europese versie van Assepoestermaar het speelt zich niet daadwerkelijk af in een specifieke tijd of plaats. Het was voor mij dus een beetje een kaartje om gratis uit de gevangenis te komen; Ik wilde dat het als historische fictie zou lezen, maar ik hoefde niet hyperspecifiek te zijn over hoe het leven was in Engeland in 1797. In plaats daarvan onderzocht ik een bredere periode – ik las 18e-eeuwse vrouwendagboeken, vrouwenetiquetteboeken, fictie geschreven in die tijd… Sinds Lady Tremaine een valkerijatelier heeft, las ik oude valkerijhandleidingen en ging ik naar een werkplaats voor valkvogels. Helen Macdonalds H is voor Havik is een voortreffelijk boek.
Hoe heb je de omslag gekozen?
Negenennegentig procent van de auteurs kan hun covers niet kiezen, maar ik mocht feedback geven, en St. Martin’s Press luisterde geweldig. Oorspronkelijk hadden we verschillende bloemen, maar ik vroeg: kunnen we ooit iets uit de wereld van het boek gebruiken? Ik heb foto’s gestuurd van Clara Peterseen van de weinige vrouwelijke Nederlandse kunstenaars uit de Gouden Eeuw. Ik wist niet dat je dit kon doen, maar St. Martin’s gebruikte de bloemen van haar schilderij voor de omslag! Ik vond het geweldig. Het zijn niet zomaar prachtige bloemen, ze zijn van een vrouw die haar tijd vooruit was en iets anders deed.
Je hebt nu twee dochters van één en vier jaar oud. Heb je daaraan gedacht terwijl je aan het schrijven was?
Ja, het einde klinkt bijna als een brief aan jonge meisjes, aan mijn dochters. Mijn favoriete zin is de laatste zin: ‘Jij is het griezeligste ding in het bos.’
Heel erg bedankt, Rachel! Vrouwe Tremaine is een kracht.
P.S Meer favoriete boekenEn De moederschapsgedichten van Kate Baer laten me lachen en huilen.
