‘Angst dat de Russen je aanvallen omdat je een meisje bent’ – verhalen van Oekraïense kinderen die oorlog meemaken | Wereldnieuws

“Ik had nog nooit tanks gezien.”

Nu Oekraïne de vierde verjaardag van de grootschalige Russische invasie viert, werkt Sky News samen met Kinderstemmeneen Oekraïense liefdadigheidsinstelling, die verhalen vertelt van tieners die oorlog meemaken.

Ze spreken over een gestolen jeugd en de pijn die is achtergelaten door verlies en opoffering.

Catharina

Ik ben 14 en woon in Tsjernihiv, een stad in het noorden van Oekraïne, dicht bij de grens met Wit-Rusland. In februari 2022 was ik 10 en kon ik me niet voorstellen wat oorlog werkelijk betekende, maar op 22 februari werd mijn noodkoffer gepakt.

Binnen enkele dagen rolden Oekraïense tanks door onze straat. Ik had ze nog nooit eerder gezien. De eerste drie nachten sliepen we in de kelder. Overdag praatten we over explosies en ’s nachts probeerden we te slapen.

Op 4 maart, mijn verjaardag, moesten we de stad verlaten omdat Tsjernihiv voortdurend werd aangevallen door Russische bommenwerpers. We reisden drie dagen en brachten de eerste nacht door bij aardige mensen in Brovary die de katten en honden hadden opgevangen die waren achtergelaten door vluchtende gezinnen.

De volgende nacht was in de buurt van Khmelnytskyi, waar ons bij een controlepost werd verteld dat we alleen op donkere plaatsen moesten stoppen omdat Russische helikopters boven ons konden vliegen. De derde nacht sliepen we in een kleuterschoolgebouw aan de andere kant van het land. Mijn familie en ik bleven daar 40 dagen voordat we naar huis konden. Het was de moeilijkste tijd van mijn leven.

Tegenwoordig is creativiteit het belangrijkste in mijn leven, vooral het schrijven van poëzie. Ik ben verliefd geworden op literatuur dankzij mijn literatuurleraar, bij wie ik altijd terecht kan voor hulp. Schrijven is voor mij een vorm van therapie geworden.

Ik heb niet veel goede vrienden, maar ik weet dat er mensen zijn die mij helpen sterk te blijven, met wie ik kan praten over alles wat mij zorgen baart. Ik denk dat dat belangrijk is.

Hanna

Ik ben 17 en kom uit Zaporizja.

In september 2022 raakte een raket mijn gebouw. Het was voor mij diep traumatisch. Iedereen overleefde het, maar het was buitengewoon moeilijk om ermee in het reine te komen. De ervaring zette mij ertoe aan om in actie te komen, omdat de dreiging mijn gevoel van doelgerichtheid niet mag vernietigen.

Gedurende deze vier jaar heb ik vrijwilligerswerk, maatschappelijke betrokkenheid, verschillende projecten en het culturele leven van onze stad ontdekt. Het allerbelangrijkste is dat ik ongelooflijk veel fantastische mensen heb ontmoet die mij elke dag inspireren.

Misschien zou mijn leven een heel andere richting hebben gekozen zonder de verschrikkelijke schok en het acute besef van mijn eigen sterfelijkheid. Zou ik willen dat de grootschalige invasie van Rusland nooit had plaatsgevonden en mijn leven nooit had beïnvloed? Natuurlijk. Maar ik leer leven in de realiteit waarmee we worden geconfronteerd en laat die mij niet in de weg staan.

Ondanks alle moeilijkheden moet het feest doorgaan.

Mijn Valentijnsdag was bijvoorbeeld helder en veelbewogen. ’s Morgens stapte ik in de bus en las een bericht: mijn vriendin wilde niet naar het evenement komen omdat haar ouders haar vanwege de veiligheidssituatie niet wilden laten gaan. Drones zoemden op de achtergrond, maar ik reageerde nauwelijks. Ik ben eraan gewend.

Op een moderne locatie die tevens dienst doet als schuilkelder, heb ik mij verdiept in een educatieve training. Ik werd omringd door jonge mensen vol ideeën, die graag het systeem wilden veranderen, hun eigen initiatieven wilden lanceren en de stad vooruit wilden helpen.

De tijd vloog en al snel moest ik me haasten. Ik was een van de organisatoren van een kunsttentoonstelling en die dag was er een opening. Ik pakte mijn vriendin Yasia vast en we renden naar de galerie. Zelfs in onze haast merkten we de contrasten op in de straten van Zaporizja: een kliniek verwoest door een staking, gebouwen bijna tot ruïnes gereduceerd, gedenktekens voor de gevallenen… En vlak naast hen was een café open. De eigenaren hadden slechts een week nodig om het gebouw weer op te bouwen na een gruwelijke aanval.

Lees meer:
Maak kennis met de Oekraïner die Wall Street verruilde voor de frontlinie
De ‘stad van de helden’ die 30.000 Russen niet konden bezetten

Veronica

Ik ben 16. Ik heb twee jaar onder Russische bezetting geleefd in mijn geboorteplaats Melitopol na de grootschalige invasie voordat mijn familie wist te ontsnappen.

De eerste maand onder bezetting was bijzonder zwaar. Voedsel was schaars en het weinige dat er was, werd extreem duur. Het was onmogelijk om zelfs basisgoederen zoals brood te kopen. Mijn ouders en ik besloten dat ik niet naar een Russische school zou gaan. Mijn moeder, een lerares, weigerde ook voor de bezettingsautoriteiten te werken. Daarom moesten we ons verstoppen. Ik bleef in het geheim online studeren op een Oekraïense school.

Ook moesten we thuis elk spoor verbergen van mijn broer, die op de eerste dag van de oorlog voor Oekraïne was gaan vechten.

Ik heb niet veel herinneringen aan de bezetting, maar ik kan me de Russische soldaten, hun militaire voertuigen en de vliegtuigen, zoveel vliegtuigen voorstellen. Het huisje van mijn grootouders ligt dicht bij een vliegveld en mijn hele jeugd heb ik ervan genoten om vliegtuigen te zien arriveren. Op alle helikopters die tijdens de bezetting landden, stond de letter “Z” op de zijkant geschilderd.

De kans om Melitopol te verlaten kwam via transporteurs die mensen in groepen verzamelden en hen door Rusland brachten. Voordat we vertrokken, hebben we bijna alles van onze telefoons verwijderd: berichten in het Oekraïens, elke vermelding van mijn broer.

De helft van onze groep kwam uit Mariupol, dus het voertuig stopte om hen op te halen. Het was 2023. Ik had nog nooit in mijn leven iets ergers gezien dan de verwoeste fabriek in Azovstal en het Mariupol Drama Theater dat de Russen aan het herbouwen waren. Het was hetzelfde theater waar ze zoveel mensen hadden gebombardeerd en gedood.

Bij de grens werden onze telefoons afgepakt. Mijn moeder werd meegenomen voor verhoor, en ik, een kind, stond alleen en wachtte midden in de douanehal. Eindelijk, aan de Letse grens, herinner ik me dat ik mijn moedertaal Oekraïens hoorde en een gevoel van kalmte voelde.

We zijn verhuisd naar Zaporizja. Hier logeert mijn broer als hij met verlof is. Voor de oorlog duurde de reis hierheen vanuit mijn geboorteplaats twee uur. Nu duurt het vier dagen en moet je drie Europese landen doorkruisen.

Deel

Olena’s aangrijpende reddingsmissie – en hoe deze haar bijna het leven kostte

Ik haat het dat we aan oorlog gewend zijn geraakt. Hoe ik gewend ben geraakt aan explosies en luchtaanvalwaarschuwingen die wel tien uur kunnen duren. Het is de achtergrond van het leven geworden, een nieuwe realiteit waarin we plannen proberen te maken voor de toekomst. Maar tegelijkertijd besef ik dat er één ding is waar ik niet aan kan wennen: verlies.

Vandaag was ik op weg naar huis toen ik weer een konvooi gesneuvelde soldaten zag. Mensen die langskwamen, stopten en bogen hun hoofd. Op dat moment voelde ik niet alleen pijn, maar ook dankbaarheid. Dankbaarheid dat we er nog steeds om geven. Dat we er niet zomaar langs rijden. Dat we, zelfs als we ons aanpassen aan oorlog, niet onverschillig blijven voor menselijk verdriet.

Lisa

Ik ben 18 en woon de afgelopen twee jaar in Kiev.

Ik probeer hier mijn leven op te bouwen, maar mijn echte thuis is Oleshky, een klein stadje in het zuiden van Oekraïne in de regio Kherson, dat nu bezet is door Russen. We zijn vertrokken om te overleven. Onze buren werden gedood door een granaat, en toen, in januari 2024, was er niemand meer in de stad om te helpen: geen brandweerlieden, geen artsen.

Vier dagen lang reisden we langs twintig Russische controleposten. Bij een controlepost in de stad Novoazovsk werden mijn moeder en ik uit de bus gehaald om te “filteren”. De Russen ondervroegen ons vier uur lang.

We begonnen ons leven helemaal opnieuw in Kiev. We kwamen aan met niets – slechts drie tassen tussen mijn zus, mijn moeder en mij. Maar in Kiev ontmoette ik mensen uit mijn geboortestad en maakte nieuwe vrienden. Ik kon mijn studie voortzetten.

Toch kan ik nog steeds niet helemaal wennen aan deze grote stad. Het eerste dat ik doe als ik wakker word, is het nieuws openen om te zien wat er die nacht is gebeurd. Daarna was ik mijn gezicht. Als ik geluk heb, is er warm water en elektriciteit. Ik ontbijt en log in op mijn colleges. Ik studeer psychologie. Ik betaal zelf voor mijn opleiding. Na de les werk ik als kassamedewerker omdat ik al weet dat niets gemakkelijk gaat.

Tijdens mijn eerste jaar in Kiev voelde ik een gevoel van opluchting. Hier ben ik niet bang om naar buiten te gaan. Je kunt make-up dragen en je kleden zoals je wilt, zonder bang te hoeven zijn dat de Russen je zullen aanvallen alleen maar omdat je een meisje bent. Toen we thuis naar de winkel gingen, droegen we oude kleren en hoeden, zodat we niet aantrekkelijk voor ze zouden lijken. Hier hoef je je niet in een kast te verstoppen, zoals we in Oleshky deden toen we vreemden ons huis hoorden naderen. We bleven op eigen risico online studeren aan een Oekraïense school, wetende dat we op elk moment gedwongen konden worden om naar een Russische school te gaan.

In Kiev moet ik me nog steeds verbergen voor de Russen – in schuilkelders tijdens hun aanvallen. Ik ben gewend geraakt aan de explosies, dus probeer ik in slaap te vallen voordat de luchtalarmsirenes afgaan, gewoon om ze niet te horen en wat uit te rusten. Wat moeilijker is om aan te wennen, is wat er na de stakingen komt. Wanneer elektriciteit en warmte worden afgesloten, voelt het als een déja vu. In de laatste maanden van ons leven onder bezetting, in de koude winter van 2024, hadden we ook geen elektriciteit, gas of water.

Hoe moeilijk het daar ook was, het verlaten van huis was ondraaglijk pijnlijk. Ik huilde en bleef herhalen dat ik gewoon wilde dat de oorlog zou eindigen. Dat is nog steeds mijn grootste wens. Ik wil gewoon naar huis.