Bulgaarse druivenoogstmachines werken op 26 augustus 2025 in de wijngaarden van Chateau de Meursault in Meursault, in de regio Bourgondië in Midden-Oost-Frankrijk. (Foto door ARNAUD FINISTRE / AFP) (Foto door ARNAUD FINISTRE/AFP via Getty Images)
Arnaud Finistre | Afp | Getty-afbeeldingen
Het is geen verrassing dat de verkoop van champagne tijdens Kerstmis en Nieuwjaar piekt, waarbij Frans bruisend drankje voor veel huishoudens de favoriete drank is tijdens de feestdagen.
Elk jaar komen ongeveer 120.000 seizoensarbeiders in Frankrijk werken en oogsten ze druiven op 34.000 hectare wijngaarden. De oogst duurt slechts enkele weken, waardoor het een hectische tijd is voor de sector.
Er is echter een donkere kant van de industrie aan het licht gekomen als het om het werk gaat, waarbij recente rapporten licht werpen op de uitbuiting en mishandeling van champagnedruivenplukkers, die vaak buitenlanders en migranten zonder papieren zijn.
Tijdens een extreme hittegolf in de nazomer van 2023 stierven minstens vier migrantendruivenplukkers, of ‘verkopers’ zoals ze worden genoemd, in wat sindsdien de ‘oogst van schaamte’ wordt genoemd.
De zaak bracht bredere ondermaatse werk- en huisvestingsomstandigheden voor de plukkers aan het licht, waaronder buitensporige werktijden, lage lonen, gebrek aan veiligheidsuitrusting en protocollen, zoals voldoende hydratatie en pauzes.
Het schandaal rond de arbeidsomstandigheden en het welzijn komt op een moeilijk moment voor de bredere sector: de oogst van 2024 leverde een lager dan gemiddelde opbrengst op als gevolg van voorjaarsvorst en een regenachtige periode in de zomer die pas tegen het einde van het groeiseizoen afnam, simpelweg door de oogst te ‘redden’.
De oogst van 2025 deed het beter en werd geprezen vanwege de hoge kwaliteit dankzij de goede weersomstandigheden.
Niettemin zal de omzet van dit jaar, die in januari bekend zal worden gemaakt, waarschijnlijk verder onder druk komen te staan door Amerikaanse importtarieven op goederen uit de EU, die zorgde ervoor dat de champagnetransporten naar de Verenigde Staten daalden.
‘Schril misbruik’
De donkere kant van de champagne-industrie kwam aan het licht toen minstens vier migrantendruivenplukkers stierven tijdens de oogst van 2023, die plaatsvond tijdens een extreme hittegolf.
Seizoensarbeiders oogsten druiven in wijngaarden in de AOC (Appellation d’origine contrôlée) Champagne-regio op 14 september 2023 in Châtillon-sur-Marne, Frankrijk.
Thierry Monasse | Getty Images Nieuws | Getty-afbeeldingen
Vervolgens stonden in de zomer van 2025 drie mensen terecht, beschuldigd van mensenhandel en uitbuiting van ruim vijftig West-Afrikaanse arbeidsmigranten tijdens de oogst van 2023.
Slachtoffers meldden dat ze werden behandeld “als slaven” en “dieren” en dat ze werden gehuisvest in “helse” en onhygiënische omstandigheden zonder schoon drinkwater. Dergelijke omstandigheden brachten de veiligheid, gezondheid en waardigheid van de werknemers in gevaar, aldus de arbeidsinspectie in de zaak.
Gewetenloze arbeidspraktijken werden tijdens het proces ook onder de aandacht gebracht, aangezien de verdachten banden hadden met een uitzendbureau dat werknemers aan de industrie leverde, wat het wijdverbreide gebruik van onderaannemers en arbeidsbureaus, of meer informele kanalen, door de Champagnehuizen benadrukte om druivenplukkers te werven.
De beklaagden werden veroordeeld tot boetes en gevangenisstraffen, terwijl de vakbonden zeiden dat de inzet van ’tussenpersonen’ en agentschappen de champagnehuizen in staat had gesteld een oogje dicht te knijpen voor illegale werkpraktijken.
In een samenvatting van de zaak, die werd behandeld in de strafrechtbank van Châlons-en-Champagne, merkte de aanklager op: “We kunnen niet accepteren dat er achter een fles champagne ongecontroleerde onderaanneming en flagrant misbruik schuilgaat.”
Verkoopuitdagingen
Het Comité Champagne – de algemene handelsorganisatie voor de Franse champagne-industrie en die meer dan 16.000 wijnbouwers, 130 coöperaties en 370 champagnehuizen vertegenwoordigt – erkende dat de rechtszaak de reputatie van de sector had geschaad en zei dat het een ‘zero-tolerance’-aanpak zou hanteren bij toekomstig misbruik.
“We moesten achter de slachtoffers staan. Je speelt geen spelletjes met de gezondheid en veiligheid van seizoensarbeiders. Je speelt ook geen spelletjes met het imago van onze appellatie”, covoorzitters van de commissie David Chatillon en Maxime Toubart vertelde de krant Le Monde Juli na het proces.
De commissie lanceerde een actieplan “Samen voor de champagneoogst” om ervoor te zorgen dat de gezondheids- en veiligheidsprotocollen en de huisvesting van werknemers werden verbeterd, evenals de oogstvoorschriften.
Een lid van de Franse Algemene Confederatie van Arbeiders (CGT) deelt pamfletten uit aan seizoensdruivenplukkers, vaak buitenlandse werknemers, in een Champagne-wijngaard om hen te informeren over hun arbeidsrechten in Igny-Comblizy, Oost-Frankrijk, op 19 september 2024.
François Nascimbeni | Afp | Getty-afbeeldingen
Champagnewijnboeren en -huizen wilden graag laten zien dat ze zich inzetten voor het welzijn van de werknemers. Moët & Chandon, ’s werelds grootste producent en onderdeel van LVMHinvesteerde 1,5 miljoen euro ($1,76 miljoen) in nieuwe huisvesting voor nog eens 90 druivenplukkers tegen 2024, waardoor de totale capaciteit van de accommodatie op 1.900 bedden komt.
CNBC vroeg het Comité Champagne of de welzijnsmaatregelen volledig waren geïmplementeerd door de aangesloten organisaties sinds ze werden voorgesteld, maar heeft nog geen antwoord ontvangen. CNBC heeft ook contact opgenomen met verschillende vakbonden, waaronder vakbond CGT en vakbond SGV van champagneproducenten, over de hervormingen, maar kreeg geen reactie.
Het is ongetwijfeld een moeilijke tijd voor de sector als geheel; de oogst van 2024 had een lager dan gemiddelde opbrengst als gevolg van voorjaarsvorst en een regenachtige periode in de zomer die pas tegen het einde van het groeiseizoen afnam – zo ongeveer de oogst “redden”. De oogst van 2025 deed het beter en werd geprezen vanwege de hoge kwaliteit dankzij de goede weersomstandigheden.
Champagne, synoniem voor Noordoost-Frankrijk, vertegenwoordigt 10% van de productie van mousserende wijn in de wereld, gemeten naar volume, maar maar liefst 35% van de mondiale marktwaarde van mousserende wijn. De verkoop is de afgelopen jaren echter gedaald als gevolg van een daling van de mondiale vraag en een dalende alcoholconsumptie.
In 2023 zullen de verzendingen van champagne (meestal een mix van oogsten van meerdere jaren) in totaal 299 miljoen flesseneen daling van 8,2% ten opzichte van het voorgaande jaar. In 2024 werden 271 miljoen flessen verscheept, volgens gegevens van Comité Champagne. Dit jaar wordt de omzet geconfronteerd met verdere tegenwind door Amerikaanse importtarieven op goederen uit de EU.
De sector heeft ook te maken gehad met uitdagingen van binnenuit, waarbij de CGT-vakbond bij LVMH’s Moët & Chandon en de champagne-afdelingen van Veuve Clicquot de werknemers in december opriep om te staken vanwege de annulering van eindejaarsbonussen en eisen voor betere lonen.
Een woordvoerder van Moët & Chandon vertelde CNBC dat ze geen commentaar wilden geven op het geschil, maar dat de onderhandelingen over de beloning begin 2026 zouden plaatsvinden, en merkte op: “we kunnen pas commentaar geven tijdens de onderhandelingen.”
Als de verkoop blijft dalen, zal de omgang met seizoensplukkers alleen maar een uitdaging worden voor de sector.
